“Fëmijët kanë më shumë nevojë për modele sesa për kritikë.” – Joseph Joubert
Ka një moment të veçantë në çdo ditë mësimore që nuk matet me nota dhe nuk pasqyrohet në asnjë program. Është ai çast i heshtur kur një nxënës di përgjigjen, por nuk guxon ta thotë. Kur një tjetër shmang kontaktin me sy, edhe pse është i përgatitur. Në ato sekonda të vogla, matematika ndalon së qenët thjesht një lëndë ajo shndërrohet në një pasqyrë të brendshme të fëmijës.
Nga Anjeza Uka, mësuese matematike me 20 vite përvojë
Në 20 vite përvojë si mësuese matematike, por edhe si prind, kam parë shumë gjëra të ndryshojnë. Programet, teknologjia, ritmi i jetës. Por ndryshimi më i thellë është ai që ndodh brenda fëmijëve. Brezi i sotëm është më i informuar, më i shpejtë në mendim, por edhe më i ndjeshëm emocionalisht. Ata nuk reagojnë ndaj presionit si dikur ata tërhiqen, mbyllen, heshtin.
Një situatë që më ka mbetur gjatë në mendje ndodhi gjatë një ore për ekuacionet. Një nxënës, i cili zakonisht ishte i përgatitur, doli në tabelë. Ai e zhvilloi zgjidhjen me siguri, por në hapin e fundit bëri një gabim të vogël. Në vend që ta korrigjonte, ndaloi. U tërhoq. Dhe me një zë të ulët tha:
“Jo… më mirë të ulem.”
E inkurajova të vazhdonte. E ndihmova të shihte gabimin. Ai e korrigjoi menjëherë. Por ajo që më mbeti ne mendje nuk ishte zgjidhja ishte ajo që më tha pas orës:
“Kam frikë të gaboj, sepse në shtëpi më pyesin gjithmonë pse gabova.”
Ky nuk ishte thjesht një koment. Ishte një dritare.
“Fëmijët nuk i mbajnë mend fjalët që u themi, por mënyrën si i bëjmë të ndihen.” – Maya Angelou
Si mësuese, kam parë shumë herë këtë ndjenjë: nxënës që nuk kanë frikë nga matematika, por nga reagimi ndaj gabimit. Dhe si prind, kam reflektuar shpesh mbi veten time.
Sepse e njoh shumë mirë atë impulsin për të pyetur:
“Sa more?”
“Pse gabove?”
“A mund ta bëje më mirë?”
Janë pyetje që lindin nga kujdesi. Nga dashuria. Nga dëshira për më të mirën. Por me kalimin e kohës kam kuptuar se fëmijët nuk dëgjojnë vetëm fjalët tona ata ndjejnë pritshmëritë tona.
Dhe shpesh, pa e kuptuar, interesi ynë fillon të tingëllojë si kontroll.
Por sot ka edhe një realitet tjetër që nuk mund ta injorojmë: koha dhe teknologjia.
Prindërit janë më të ngarkuar se kurrë. Dita është e mbushur me punë, detyrime, lodhje. Koha për biseda të gjata është e rrallë. Dhe kështu, komunikimi me fëmijën shpesh reduktohet në disa pyetje të shpejta, në fund të ditës:
“I bëre detyrat?”
“Çfarë more sot?”
Jo sepse nuk duam më shumë. Por sepse nuk kemi më shumë kohë.
Nga ana tjetër, teknologjia është bërë pjesë e pandashme e jetës sonë. Fëmijët rriten me ekrane, me informacion të pafund, por shpesh me më pak hapësirë për biseda të thella. Edhe ne, si prindër, jemi shpesh të shpërqendruar një sy te telefoni, një mendje te puna, ndërsa përpiqemi të jemi pranë tyre.
Dhe në këtë realitet të shpejtë, interesi ynë shpesh bëhet më i drejtpërdrejtë, më i shkurtër… dhe pa dashje, më kontrollues.
Sepse është më e lehtë të kontrollosh sesa të ndalesh.
Është më e shpejtë të pyesësh për rezultatin sesa për ndjesinë.
Por fëmijët nuk kanë nevojë vetëm për përgjigje. Ata kanë nevojë të ndihen të parë.
Kam kuptuar se ndonjëherë, momentet më të rëndësishme nuk janë ato kur bëjmë pyetje, por ato kur krijojmë hapësirë. Një bisedë pa nxitim. Një dëgjim pa ndërprerje. Një prani e vërtetë pa telefon në dorë.
Sepse në një botë që lëviz kaq shpejt, qetësia që i ofrojmë fëmijës është ndoshta forma më e sinqertë e interesit.
Si mësuese dhe si prind, kam arritur të kuptoj se interesi nuk matet me sa shumë dimë për fëmijën, por me sa i lejojmë ata të na tregojnë veten.
Ndoshta nuk është e nevojshme të dimë çdo detaj të ditës së tyre. Por është thelbësore që ata të ndihen të sigurt për të ndarë atë që kanë brenda.
Sepse në fund, fëmijët nuk do të kujtojnë sa herë i kemi pyetur për notat.
Do të kujtojnë si janë ndjerë pranë nesh.
Dhe ndoshta, pikërisht aty fillon edukimi i vërtetë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
