Kosi njihet gjerësisht për përmbajtjen e tij të probiotikëve, të cilët ndihmojnë tretjen dhe shëndetin e zorrëve. Megjithatë, ai nuk është i vetmi burim i dobishëm. Në fakt, ekzistojnë shumë ushqime të tjera që janë të pasura me probiotikë dhe që mund të jenë po aq të mira, madje edhe më të mira, për shëndetin e sistemit tretës.
Kefiri është një pije qumështi e fermentuar që përgatitet duke shtuar kokrra kefiri – një kombinim bakteresh dhe majash – në qumësht. Gjatë fermentimit, sheqernat natyrale shndërrohen në një pije me shije pak të thartë, të ngjashme me kosin, por më e lëngshme. Besohet se kefiri përmban më shumë probiotikë sesa kosi, çka e bën veçanërisht të dobishëm për shëndetin e zorrëve. Përveç kësaj, ai mund të ndihmojë në uljen e inflamacionit, forcimin e sistemit imunitar dhe reduktimin e kolesterolit.
Kimchi është një ushqim tradicional korean, pikant dhe me shije të thartë, që përgatitet duke fermentuar perime si lakra apo rrepkat me kripë dhe erëza. Procesi i fermentimit përdor bakteret natyrale të perimeve, duke krijuar probiotikë të dobishëm për organizmin. Konsumimi i rregullt i kimchit mund të ndihmojë tretjen, të forcojë imunitetin dhe potencialisht të kontribuojë edhe në shëndetin e zemrës.
Kombucha është një çaj i fermentuar, zakonisht i gazuar, që përgatitet duke shtuar baktere të mira dhe maja në çaj të zi ose të gjelbër të ëmbëlsuar. Kjo pije ndihmon në rritjen e baktereve të dobishme në zorrë, përmirëson tretjen dhe mund të lehtësojë shqetësimet e stomakut. Disa studime sugjerojnë se kombucha mund të ketë veti antioksiduese, anti-inflamatore dhe mbështetëse për mëlçinë, megjithëse nevojiten më shumë kërkime te njerëzit.
Buka e thartë përgatitet duke fermentuar miellin dhe ujin me baktere të acidit laktik dhe maja. Edhe pse procesi i pjekjes shkatërron një pjesë të baktereve të gjalla, buka e thartë ruan komponime të dobishme që mund të ndihmojnë në luftimin e inflamacionit dhe në mbrojtjen e qelizave. Këto substanca mund të kontribuojnë në shëndetin e zorrëve dhe në mirëqenien e përgjithshme.
Lakra turshi është lakër e grirë dhe e fermentuar me kripë dhe baktere natyrale. Ajo përdoret shpesh si shtesë në supa, sanduiçe apo gatime të ndryshme. Lakra turshi përmban baktere të mira që mbështesin sistemin imunitar dhe ndihmojnë në uljen e inflamacionit. Gjithashtu, ajo ka potencial antioksidues dhe madje edhe antikancerogjen.
Miso është një pastë e fermentuar e përgatitur nga soja, kripa dhe një kulturë e quajtur koji. Ajo përdoret shpesh në kuzhinën japoneze, sidomos në supa dhe marinada. Miso mund të ofrojë përfitime për shëndetin e zorrëve, të ndihmojë në reduktimin e inflamacionit dhe potencialisht të ndikojë pozitivisht në presionin e gjakut apo parandalimin e disa sëmundjeve, megjithëse kërkohen më shumë studime shkencore.
Lassi është një pije tradicionale indiane me bazë kosi, e përgatitur nga qumësht i kultivuar dhe shpesh e kombinuar me fruta ose erëza. Ndryshe nga kefiri, ajo përmban vetëm kultura bakteriale dhe jo maja. Lassi mund të ndihmojë tretjen, të lehtësojë simptomat e sindromës së zorrës së irrituar dhe është më e lehtë për t’u toleruar nga personat me intolerancë ndaj laktozës. Disa studime e lidhin atë edhe me përmirësimin e shëndetit të zemrës, kontrollin e sheqerit në gjak dhe forcimin e imunitetit.
Kvass është një pije e fermentuar që përgatitet nga buka e thekrës dhe ka një shije të thartë dhe të gazuar, të ngjashme me kombuchën. Ajo prodhohet përmes baktereve dhe majave natyrale. Probiotikët në kvass mund të përmirësojnë shëndetin e zorrëve, të ndihmojnë tretjen dhe të stimulojnë hormonet që lehtësojnë procesin tretës.
Tempeh është një ushqim tradicional indonezian i bërë nga soja e fermentuar. Soja e gatuar fermentohet me një kulturë të veçantë që i lidh kokrrat në një masë të fortë. Tempeh është një burim i shkëlqyer i proteinave bimore dhe mund të ndihmojë në uljen e inflamacionit, përmirësimin e shëndetit të zorrëve dhe furnizimin e trupit me antioksidantë që mbrojnë qelizat nga dëmtimi.
Natto është një tjetër produkt i fermentuar nga soja, i njohur për teksturën e tij ngjitëse dhe shijen karakteristike. Ai përgatitet duke avulluar sojën dhe më pas duke e fermentuar me baktere të dobishme. Përveç përfitimeve për shëndetin e zorrëve, natto mund të ndihmojë në shëndetin e zemrës dhe të kockave, si dhe në përmirësimin e reagimit të trupit ndaj insulinës.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
