Mbimendimi është një sfidë e zakonshme në jetën moderne. Shumë njerëz e gjejnë veten duke ripërsëritur ngjarje në mendje, duke u shqetësuar vazhdimisht për të ardhmen ose duke u ndjerë të bllokuar mendërisht. Kjo gjendje është e lodhshme dhe shpesh sjell stres, ankth dhe mungesë përqendrimi. Megjithatë, mençuria tradicionale japoneze ofron mënyra të thjeshta dhe praktike për të qetësuar mendjen dhe për të rikthyer ekuilibrin e brendshëm.
Përmes vëmendjes së vetëdijshme, pranimit dhe jetesës me qëllim, këto teknika ndihmojnë individin të çlirohet nga rrëmuja mendore, të qëndrojë në të tashmen dhe të kultivojë paqen e brendshme.
Një nga këto parime është Shoganai, që do të thotë përafërsisht “nuk mund të bëhet asgjë”. Ky koncept na mëson të jetojmë me pasiguritë e jetës në vend që t’i kundërshtojmë ose t’i luftojmë ato. Kur mendimet ankthioze fillojnë të marrin hov, kujtimi i Shoganai-t mund të jetë lehtësues. Pyetja që duhet t’i bëjmë vetes është: “A mund ta ndryshoj këtë situatë tani?”. Nëse përgjigjja është jo, atëherë është më e shëndetshme ta pranojmë dhe ta drejtojmë vëmendjen te ajo që kemi në dorë. Kjo qasje shmang shpërdorimin e energjisë mendore dhe na ndihmon të ecim përpara me qetësi.
Një tjetër koncept i rëndësishëm është Ikigai, arsyeja për të qenë. Ikigai përfaqëson pikën ku takohen ajo që duam, ajo që dimë të bëjmë mirë, ajo që i nevojitet botës dhe ajo që na mbështet jetesën. Kur humbasim në mbimendim, lidhja me Ikigai-n na rikthen ndjenjën e qëllimit. Reflektimi mbi pasionet tona dhe mbi hapat e vegjël që na sjellin përmbushje ndihmon mendjen të largohet nga shqetësimet dhe të përqendrohet në veprime kuptimplota.
Shinrin Yoku, i njohur edhe si “larja në pyll”, është koha e kaluar me qetësi dhe vëmendje në natyrë. Ecja e ngadaltë mes pemëve, duke vëzhguar tingujt, aromat dhe teksturat, e zhvendos fokusin nga mendimet e ngarkuara drejt momentit të tanishëm. Kontakti me natyrën ul hormonet e stresit dhe rigjallëron trurin, duke e bërë më të lehtë ndërprerjen e ciklit të shqetësimeve të përsëritura.
Një praktikë tjetër është Zazen, meditimi ulur nga tradita e Zen-Budizmit. Në këtë praktikë, njeriu ulet drejt, përqendrohet butësisht në frymëmarrje dhe vëzhgon mendimet pa i gjykuar apo pa u kapur pas tyre. Mendimet vijnë dhe shkojnë si retë në qiell. Qëllimi nuk është ndalimi i plotë i mendimeve, por krijimi i hapësirës mendore ku nuk i japim rëndësi çdo mendimi që shfaqet. Me praktikë të rregullt, bëhet më e lehtë të dallosh mbimendimin herët dhe të shkëputesh prej tij përpara se të marrë kontrollin.
Filozofia Wabi-Sabi na fton të përqafojmë papërsosmërinë. Ajo gjen bukuri në gjërat e paplota, kalimtare dhe autentike. Shpesh, mbimendimi lind nga dëshira për perfeksion ose nga frika e gabimeve, duke shkaktuar stres dhe vetëkritikë. Duke përqafuar Wabi-Sabi-n, kujtojmë se jeta është natyrshëm e papërsosur dhe gjithmonë në ndryshim. Bukuria e një ene të çarë, druri të vjetëruar apo ngjyrave që zbehen na ndihmon të zbusim pritshmëritë tona të ngurta dhe të gjejmë qetësi, fleksibilitet dhe mirënjohje në përditshmëri.
Gaman do të thotë të durosh vështirësitë me durim dhe dinjitet. Në vend që të shpërbëhemi nga “po sikur” dhe “ndoshta”, ky parim na fton të përqendrohemi te mbajtja e barrës së momentit aktual. Duke e ndarë vështirësinë në hapa më të vegjël dhe duke i kujtuar vetes se mund ta përballojmë këtë çast, mendja zhvendoset nga kaosi drejt veprimit të qëndrueshëm dhe rezistencës së brendshme.
Së fundi, Ikebana, arti japonez i rregullimit të luleve, është një ritual i thjeshtë, por shumë i vetëdijshëm. Ai kërkon përqendrim të plotë në çdo lëvizje dhe vendosje, duke ngadalësuar ritmin dhe duke sjellë qetësi. Ky parim mund të zbatohet edhe në rituale të tjera të buta, si përgatitja e çajit, shkrimi në ditar apo gatimi. Këto aktivitete krijojnë një hapësirë të sigurt për mendimet, duke lënë më pak vend për mbimendim.
Këto teknika japoneze nuk janë zgjidhje të shpejta, por zakone që ndërtohen me kohën. Qoftë duke pranuar pasiguritë e jetës me Shoganai, duke gjetur kuptimin përmes Ikigai-t, duke u lidhur me natyrën përmes Shinrin Yoku-t apo duke medituar me Zazen, secila hap një derë drejt qetësisë. Së bashku, ato na mësojnë të jetojmë me ekuilibër, prani dhe mirësi ndaj vetes. Me praktikë të rregullt, këto rituale të vogla endin qetësinë në jetën e përditshme dhe gradualisht e drejtojnë mendjen drejt qartësisë dhe stabilitetit emocional.
Stresi është pjesë e jetës dhe shfaqet në forma të ndryshme, si presioni në punë, kërkesat akademike, sfidat personale apo ngjarjet e papritura. Edhe pse është e pashmangshme të përballemi me stresin, mënyra se si e menaxhojmë varet nga ne. Duke zhvilluar strategji të shëndetshme përballimi, si vëmendja e vetëdijshme, menaxhimi i kohës, aktiviteti fizik dhe pushimi i mjaftueshëm, ne mund t’i përgjigjemi stresit pa u mposhtur prej tij. Duke e pranuar stresin, duke kuptuar burimet e tij dhe duke zbatuar teknika praktike, është e mundur të ruajmë ekuilibrin emocional dhe të përmirësojmë mirëqenien mendore dhe fizike në afat të gjatë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
