Në emisionin “Love Is Blind”, njerëzit i propozojnë martesë njëri-tjetrit para se të shihen ballë përballë. Por çfarë thonë studimet për këtë mënyrë të dashurisë?
“Love is Blind UK”, për ata që nuk e kanë parë, është një emision që e përshkruan veten si një “eksperiment social”, ku meshkujt dhe femrat beqare kërkojnë dashuri pa u takuar më herët personalisht me njëri-tjetrin. Pjesëmarrësit i kalojnë 10 ditët e para të eksperimentit në “pod-e” të ndryshme: dhoma të vogla individuale që përmbajnë një divan dhe një mur të përbashkët me një pod tjetër, përmes të cilit flasin me partnerin e mundshëm, por nuk e shohin. Nëse ndihen se pas disa takimeve kanë rënë në dashuri me një pjesëmarrës tjetër, mund të propozojnë martesë. Nëse propozimi pranohet, ata mund të takohen më në fund me partnerin në mënyrë fizike. Çiftet e fejuar dërgohen në një resort për një javë për t’u njohur më mirë, përpara se të bashkëjetojnë dhe të vendosin nëse do të martohen në episodin final të emisionit.
Disa nga çiftet që janë takuar dhe martuar në emision kanë pasur sukses. Bobby dhe Jasmine, dhe Benaiah dhe Nicole nga sezoni i fundit i “Love is Blind UK” janë ende të martuar dhe të lumtur. Lauren dhe Cameron nga sezoni i parë i emisionit, presin fëmijën e tyre të parë. Por për shumë çifte të tjera, emisioni nuk sjell dashuri të qëndrueshme.Testi kryesor i emisionit është nëse njerëzit arrijnë të krijojnë një lidhje emocionale kaq të fortë sa të propozojnë martesë pa u takuar kurrë personalisht. Por a mjafton vetëm biseda për të rënë vërtetë në dashuri? Ja çfarë thonë studimet.
Një komponent kryesor i zhvillimit të marrëdhënieve romantike është ajo që studiuesit e quajnë “shpalosje reciproke e vetvetes”. Kjo do të thotë të zbulojmë gradualisht informacione për veten ndaj partnerit, ndërkohë që dëgjojmë partnerin të zbulojë për veten e tij. Kjo shpalosje fillimisht përfshin ndarjen e informacionit të sipërfaqshëm (cila është ngjyra juaj e preferuar? Keni kafshë shtëpiake?) dhe më pas shkon drejt informacionit intim dhe shumë intim. Megjithatë, në ndërveprime ku nuk mund të monitorojmë vizualisht reagimet jo-verbale të tjetrit, nuk e kuptojmë sinjalet e hollësishme të miratimit ose refuzimit, gjë që mund të shkaktojë keqkuptime.
Një nga pasojat është që ndërveprimi mund të bëhet më i lirshëm. Në sigurinë e pod-eve të emisionit “Dashuria është e verbër”, njerëzit mund të fillojnë të zbulojnë informacione më intime për veten më shpejt se normalisht. Ndarja e përvojave intime herët në një ndërveprim mund të përshpejtojë një lidhje emocionalë duke krijuar një lidhje me partnerin. Por a është kjo vërtet dashuri?
Nëse pjesëmarrësit fejohen, ose jo, mund të varet nga stilet e tyre të lidhjes. “Stili i lidhjes” i referohet mënyrës se si lidhemi me kujdestarët tanë kryesorë në fëmijëri dhe vazhdojmë këtë model në jetën e mëvonshme, duke ndikuar tek mënyra se si lidhemi me partnerët romantikë.
Tre stilet kryesore të lidhjes janë: e sigurt, e shmangshme dhe e ankthshme. Pjesëmarrësit me stil lidhjeje ankthioz mund të ndjejnë presion më të madh për të zgjedhur një partner sesa ata që janë më të sigurt. Kur kjo lidhet me kohën e kufizuar për të gjetur partner, mund të rezultojë në disa zgjedhje jo të menduara të partnerit. Gjithashtu, mungesa e informacionit vizual bën që pjesëmarrësit të “plotësojnë boshllëqet” për datën e tyre, gjë që çon në një shkallë të imagjinatës ose fantazisë.
Një paralelizëm me dashurinë e pjesëmarrësve është dashuria që viktimat e skemave të takimeve online ndjejnë për mashtruesit. Shumë viktima ndjejnë një lloj dashurie për mashtruesin, dhe kjo është arsyeja pse shpenzojnë para, edhe pse në realitet përjetojnë një iluzion dashurie.
Pamja fizike, personaliteti dhe zakonet e një personi nuk janë kurrë plotësisht të dukshme deri në takimin e parë. Kjo krijon mundësinë që njerëzit të ndihen më pak të kënaqur sesa prisnin në takimin e parë ballë për ballë. Ky efekt i uljes vlerës mund të ndodhë sepse takuesit projektojnë idenë e partnerit ideal tek personi me të cilin kanë biseduar, dhe ndonjëherë ky person nuk i përmbush pritshmëritë.
Studimet tregojnë se meshkujt mbështeten kryesisht tek pamja fizike kur vlerësojnë një partner të mundshëm, më shumë se femrat. Femrat janë më të prira të vlerësojnë faktorë të tjerë si ambicia, burimet financiare dhe gatishmërinë për të investuar tek fëmijët, informacion që mund të merret edhe përmes bisedave me partnerët. Gjithashtu, femrat zakonisht marrin më shumë kohë për të vendosur nëse janë të tërhequra nga një person, që lidhet me atë që quhet “teoria e menaxhimit të gabimeve”. Në thelb, kjo do të thotë se gabimi në zgjedhjen e personit të gabuar mund të jetë më i kushtueshëm për femrat. Kjo ndoshta shpjegon pse në çiftet heteroseksuale, meshkujt janë më të prirur të deklarojnë dashuri të parët.
Ndërrimi i modalitetit
“Ndërrimi i modalitetit” është termi i studimit për momentin kur pjesëmarrësit e këtij emisioni dashurie kalojnë nga biseda në pod-e në takimin ballë për ballë, dhe është e rëndësishme të kuptohet se çfarë parashikon suksesin këtu. Studime nga viti 2017 treguan se ka tre elementë kyç kur kalon nga takimi online në atë ballë për ballë: së pari, perceptimi se partneri i mundshëm është i ngjashëm; së dyti, shprehja e qartë e kësaj ngjashmërie; dhe së treti, sasia e informacionit të kërkuar nga partneri i mundshëm, që redukton pasigurinë gjatë takimit ballë për ballë. Situata në emision është e ngjashme me një takim online, sepse pjesëmarrësit ende nuk janë takuar personalisht.
Dashuria ka qenë subjekt i letërsisë, poezisë dhe muzikës, si dhe objekt i kërkimeve psikologjike dhe biologjike, dhe megjithatë një përkufizim përfundimtar i dashurisë romantike mbetet i paqartë. Një pasqyrë e ofruar nga psikologu Robert Sternberg në “Teorinë Trekëndëshe të Dashurisë” sugjeron se dashuria e vërtetë përbëhet nga intimiteti, pasioni dhe përkushtimi, të cilat zhvillohen me kalimin e kohës, jo brenda 10 ditëve në një pod.
Në përgjithësi, provat sugjerojnë se edhe pse shpalosja dhe fantazia e nxitur së bashku me ndjesinë e urgjencës për të gjetur një partner duket se lehtëson dashurinë romantike në emision, në shumicën e rasteve dashuria e vërtetë zhvillohet me kalimin e kohës dhe bashkëjetesën.
Ky artikull është marë nga “The Conversation”
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
