Në fokus

January 17, 2020 | 8:04

Edukimi i fëmijëve pa ndëshkime dhe shpërblime, avantazhet e metodës Montessori

Sipas të gjitha gjasave, kur fëmija juaj merr një notë të mirë në shkollë, ju jeni të prirur t’i jepni atij diçka që i pëlqen – një shpërblim për motivimin e tij që të vazhdojë të përmirësohet më shumë. Në të njëjtën mënyrë, ndoshta, ju do t’i drejtoheni ndëshkimit kur fëmija juaj nuk sillet ashtu siç duhet – kur, për shembull, ai nuk i vendos të gjitha lodrat e tij në kuti dhe nuk e rregullon dhomën e tij.

Sidoqoftë sipas metodës Montessori, edukimi i fëmijëve përmes shpërblimeve dhe dënimeve nuk është i këshillueshëm. Ja se si të shmangni përfshirjen e zgjidhjeve të caktuara në edukimin e fëmijëve tuaj.

“Unë ju thashë 3 herë të lani dhëmbët dhe ju nuk e keni bërë akoma “, ose: “Përsëri, jeni vonë për shkollë.” Zgjidhja pas këtyre deklaratave është të ndaloni fëmijën të shikojë televizor për një periudhë të caktuar kohore; ose ndalojini atij çdo gjë tjetër që ai pëlqen dhe kjo është kënaqësi. Fakti është se të dënuarit dhe të kërcënoheni me ndëshkim ka të ngjarë ta bëjnë fëmijën tuaj të ndjehet më i pasigurt. Çështja e shpërblimeve gjithashtu duket të jetë kundërproduktive, pasi nëse shihni me kujdes: në fund të fundit, fëmija thjesht do përpiqet të marrë shpërblimin, pa e kuptuar pse duhet të kryejë detyra të caktuara ose të sillet në një mënyrë të caktuar. Këtu mund të na vijë në ndihmë metoda Montessori: le të shohim se çfarë thotë ajo për edukimin e fëmijëve pa shpërblime ose ndëshkime.

Përgatitni mjedisin tuaj familjar: të edukoni me metodën Montessori para së gjithash duhet të përgatitni një mjedis familjar në të cilin fëmija mund të mësojë gjëra vetë, përmes përvojave të drejtpërdrejta dhe reale. Kjo vlen që nga fillimi, kur fëmija fillon të njohë botën përreth tij, deri në momentet në vijim, kur ai ka nevojë për një material të ri për të mësuar informacione siç janë, për shembull, numrat dhe shkronjat. Ky është çelësi për të favorizuar një kuriozitet të lindur të fëmijës.

Lejoni që fëmija të ketë autonominë që i nevojitet: ka të bëjë me shoqërimin e djalit ose vajzës, për të cilin kanë patjetër nevojë, por që nuk duhet të jetë shumë ndërhyrës. Më mirë jepini hapësirë të mjaftueshme për të siguruar autonominë e tyre, të bëjnë gabime dhe të mësojnë prej tyre. Vetëm në këtë mënyrë do të “funksionojë” mirë në botën e vërtetë, si gjatë fëmijërisë së tij, ashtu edhe në jetën e tij të rritur.

Edukimi pa ndëshkime dhe shpërblime: cilat janë pasojat?

Pasi të kemi hedhur themelet për edukimin e fëmijëve, mund të flasim posaçërisht për shpërblime dhe ndëshkime. Metoda Montessori, si shumë metoda të tjera të bazuara në edukimin me respekt, thotë se nuk duhet ta shqiptojmë kurrë fjalët “ndëshkim” ose “shpërblim”. Në vend të kësaj, ne do të flasim për pasojat bazuar në veprimet e fëmijës. Për shembull, e njëjta situatë – fëmija juaj duhet të veshë pizhame dhe të lajë dhëmbët – mund të interpretohet ndryshe në këto 3 mënyra:

Një dënim do të ishte: “Meqenëse nuk ke bërë atë që duhet të bësh, sot nuk do të shikosh TV dhe do të shkosh drejt e në shtrat.”

Një çmim do të ishte: “Meqenëse keni bërë gjithçka siç duhet, mund të shikoni pak TV para se të flini.”

Dhe një pasojë do të ishte: “Nëse lani dhëmbët dhe vishni pizhamet, atëherë do të keni kohë të shikoni TV ose të luani pak, përndryshe do të shkoni direkt për të fjetur, vendosni vetë.”

Siç mund ta shihni, rezultati është i njëjtë, por mënyra e komunikimit është krejtësisht e ndryshme. Ideja themelore është që fëmija nuk duhet t’i shohë këto lloj kërkesash si imponim, veçanërisht kur vjen fundi i ditës dhe është i lodhur dhe nuk dëshiron të veshë pizhamet.

Përparësitë kryesore të lënies së ndëshkimeve dhe shpërblimeve, sipas metodës Montessori, janë të shumëfishta. Së pari, kjo metodë e bazuar në pasoja është ndihmë e madhe në stimulimin e aftësive individuale të secilit fëmijë, pasi fëmija ka mundësinë të jetë sa më autonom. Për më tepër, forcohen aspekte të tjera të personalitetit:

Kënaqësia: Fëmija është krenar për veten e tij për kryerjen e detyrave të tij të përditshme pa presionin e ndëshkimit në shikim;

Forcohet vetëvlerësimi: “edukimi me pasoja” sesa me shpërblime dhe ndëshkime është treguar se i ndihmon shumë fëmijët, të cilët arrijnë të fitojnë vetëbesim dhe vetëvlerësim më të madh.

Forconi bashkëpunimin: Fëmijët ndjehen më të kënaqur kur kryejnë detyra në bazë të moshës së tyre, gjë që forcon bashkëpunimin, komunikimin me familjen dhe lidhjet emocionale.

 

 

Burimi / https://www.guardachevideo.it/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top