Karotat janë një ushqim shumë i shëndetshëm, të pasura me fibra, vitamina dhe antioksidantë. Por edhe “ushqimet e mira” mund të kenë efekte të pazakonta kur konsumohen në sasi shumë të mëdha. Më poshtë shqyrtojmë se çfarë ndodh realisht me trupin tuaj kur e teproni me karotat, sipas studimeve dhe ekspertëve të dietës.
1.Ngjyra e lëkurës mund të ndryshojë
Një nga efektet më të dukshme dhe më të komentuar është një gjendje e quajtur carotenemia – kur lëkura merr një nuancë të verdhë ose portokalli. Kjo ndodh sepse karotat përmbajnë beta-karoten, një pigment që trupit i pëlqen ta depozitojë nën lëkurë kur konsumohet në tepërsi. Ekzaminimet mjekësore tregojnë se kjo ngjyrë është e padëmshme dhe e përkohshme — zhduket kur reduktohet konsumi i beta-karotenit. Ngjyra është më e dukshme në pjesë më të trasha lëkure, si pëllëmbët e duarve ose shputat e këmbëve.
2.Efekti në tretje dhe zorrë
Karotat janë të pasura me fibra, gjë që zakonisht ndihmon tretjen dhe shëndetin e zorrëve. Por nëse hani shumë, trupi mund të mbingarkohet me fibër, duke shkaktuar:
ënjtje, gazra dhe fryrje,
ngërçe stomaku,
ndryshime të zakonshme në jashtëqitje (diarre ose kapsllëk), sidomos nëse nuk pini ujë mjaftueshëm.
Këto efekte nuk janë të rrezikshme, por mund të jenë të pakëndshme për disa persona.
3.Nivelet e sheqerit në gjak mund të ndikohet lehtë
Edhe pse karotat nuk janë të krahasueshme me ushqimet e ëmbla, ato përmbajnë sheqer natyral. Nëse konsumohen në sasi shumë të mëdha, kjo mund të çojë në rritje të përkohshme të sheqerit në gjak—gjë që ka rëndësi më të madhe tek njerëzit me diabet ose rezistencë ndaj insulinës.
4.Teprimi me beta-karoten mund të ndikojë në ushqyes të tjerë
Beta-karoteni shndërrohet në trup në vitaminë A, e cila është jetike për shikim, imunitet dhe rritje qelizore. Megjithatë:
Teprimi i karoteneve mund të ndërhyjë në ekuilibrin e lëndëve ushqyese të tjera, si hekur, zink ose vitaminë E.
Në raste shumë ekstreme dhe kur përdoren edhe suplemente vitaminash A, mund të ketë rrezik të ngarkesës së vitaminës A, e cila është më e rrezikshme se beta-karoteni i vetëm.
Megjithatë, rastet e toksicitetit të vitaminës A vetëm nga karotat janë shumë të rralla.
5.Rritja e rrezikut për gurë në veshka (te individët e ndjeshëm)
Karotat përmbajnë oksalate, substanca që nëse grumbullohen në nivel të lartë mund të kontribuojnë në formimin e gurëve në veshka te njerëzit që janë të predispozuar ndaj tyre.
6.Reaksione alergjike të rralla
Ndërsa shumica e njerëzve i tolerojnë mirë, disa individë mund të kenë alergji ndaj karotave—duke përjetuar simptoma si kruarje, skuqje apo shqetësim gastrointestinal. Kjo nuk është specifike vetëm për konsum shumë të madh, por mund të bëhet më e dukshme nëse hani shumë të njëjtin ushqim.
7.A mund t’ju bëjë mirë “teprimi”?
Për shumicën e njerëzve, karotat janë ushqim shumë i shëndetshëm—i lidhur me mbrojtje të syve, imunitetit dhe reduktim të inflamacionit kur hani sasi të moderuara. Efektet e pazakonta ndodhin vetëm atëherë kur konsumimi është jashtëzakonisht i lartë dhe i njëanshëm, pa një dietë të larmishme me fruta dhe perime të tjera.
Përfundim
Edhe një ushqim shumë i dobishëm si karota mund të shkaktojë ndryshime të dukshme në trupin tuaj nëse konsumoni sasi tepër të mëdha për një periudhë të zgjatur. Ngjyra e lëkurës mund të ndryshojë, tretja mund të shqetësohet, dhe disa funksione mikroskopike metabolike mund të ndryshojnë pak—por shumica e këtyre efekteve janë reversibile dhe nuk janë të rrezikshme për shëndetin kur konsumimi normalizohet.
Në thelb, karotat mbeten shumë të shëndetshme në masë normale, por “më shumë” nuk do të thotë gjithmonë “më mirë”.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
