Hepatiti A është rikthyer në vëmendjen e opinionit publik pas një shpërthimi shqetësues në rajonin e Campania-s, në Itali, ku vetëm gjatë muajit mars rreth 150 persona kanë përfunduar në spital. Sipas të dhënave, kjo shifër përfaqëson një nivel prevalence rreth dhjetë herë më të lartë se mesatarja e regjistruar gjatë dekadës së fundit, duke ngritur alarmin për shëndetin publik dhe nevojën për ndërgjegjësim më të madh. Në këtë kontekst, lindin pyetje të rëndësishme: çfarë është hepatiti A, cilat janë rreziqet që paraqet për individët e prekur, si përhapet ky infeksion dhe a ka shpëtim?
Çfarë është hepatiti A? Është një inflamacion akut i mëlçisë i shkaktuar nga virusi i hepatitit A, ose HAV. Ndryshe nga hepatiti B ose C, hepatiti A nuk bëhet kurrë kronik: sapo të shëroheni, virusi zhduket dhe ju fitoni një imunitet gjatë gjithë jetës. Shkurt, nuk sëmureni më kurrë.
Çfarë e shkakton hepatitin A? Virusi i hepatitit A përhapet kryesisht nëpërmjet lëndës fekale. Kontakti edhe me sasi të vogla të jashtëqitjeve të kontaminuara çon lehtësisht në infeksion. Virusi më pas arrin në mëlçi, duke shkaktuar inflamacion.
Si ndodh ngjitja? Virusi transmetohet gojarisht, nëpërmjet gëlltitjes së ujit dhe ushqimit të kontaminuar nga persona të infektuar, ose nëpërmjet kontaktit të drejtpërdrejtë seksual me persona të infektuar, edhe nëse janë asimptomatikë. Në rastin e Napolit, kjo do të përfshinte gëlltitjen e ushqimeve të detit që kanë qenë në kontakt me ujin e kontaminuar.
Cilat janë ndryshimet me dy llojet e tjera të hepatitit? Hepatiti B dhe hepatiti C nuk transmetohen nëpërmjet rrugës fekale-orale, por nëpërmjet gjakut dhe lëngjeve të trupit. Të dy mund të bëhen infeksione kronike dhe të përparojnë në cirrozë dhe kancer të mëlçisë, veçanërisht karcinomë hepatocelulare. Ndërsa ekziston një vaksinë e detyrueshme për hepatitin B, trajtimet antivirale janë të disponueshme për hepatitin C.
Cilat janë simptomat kryesore të hepatitit A? Periudha e inkubacionit për sëmundjen është afërsisht katër javë. Prandaj, simptomat shfaqen afërsisht një muaj pas infeksionit dhe përfshijnë: lodhje, të përziera dhe të vjella , temperaturë të ulët, dhimbje muskujsh dhe dhimbje barku në zonën e mëlçisë, zverdhje të lëkurës dhe syve, urinë të errët dhe jashtëqitje të zbehtë.
Cilat janë rreziqet? Hepatiti A konsiderohet i rrezikshëm vetëm kur shfaqet tek individët e moshuar ose tek ata me probleme të tjera shëndetësore. Tek fëmijët, shpesh është asimptomatik, ndërsa tek pacientët më të moshuar, mund të kërkojë shtrim në spital.
Sa zgjat infeksioni? Faza simptomatike zgjat mesatarisht midis tetë dhe dhjetë javësh, por në disa raste mund të zgjasë deri në gjashtë muaj.
Si trajtohet hepatiti A? Nuk ka terapi specifike me ilaçe për virusin HAV. Infeksioni zakonisht lihet të zgjidhet spontanisht, pa shkaktuar dëmtime të përhershme në organ. Prandaj, trajtimi përqendrohet në menaxhimin e simptomave. Rekomandimet më të zakonshme përfshijnë pushim të plotë, një dietë të lehtë me pak yndyrë dhe shumë sheqer, një ndalim të plotë të alkoolit dhe përdorim të kufizuar të ilaçeve për të shmangur tendosjen e mëlçisë.
Si mund të parandalohet? Metoda më efektive është vaksinimi, i administruar në dy doza me një diferencë prej 6-12 muajsh. Vaksina ofron pothuajse 100% mbrojtje dhe garanton simptoma shumë më të lehta. Një praktikë tjetër e mirë, veçanërisht në zonat me rrezik të lartë, është të shmangni konsumimin e butakëve të gjallë dhe të lani plotësisht frutat dhe perimet me ujë të pa kontaminuar. Sidoqoftë, për të kufizuar përhapjen e infeksionit, është gjithmonë e këshillueshme të lani duart pasi të përdorni banjën dhe para se të prekni ushqimin.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
