Kapsllëku prek rreth 20% të të rriturve, më shpesh gratë dhe të moshuarit, dhe manifestohet me jashtëqitje të rralla, të forta dhe ndjesi të pakompletuar të zbrazjes. Faktorë të zakonshëm përfshijnë dietë me pak fibra, hidratim të dobët, stil jetese sedentare dhe stres. Së fundmi, studiuesit po fokusohen edhe tek mekanizmat gjenetikë dhe roli i mikronutrientëve në lëvizshmërinë e zorrëve.
Një studim ndërkombëtar i kryer nga Aleanca Baske e Kërkimit dhe Teknologjisë dhe botuar në Neurogastroenterology zbuloi një lidhje midis frekuencës së lëvizjes së zorrëve dhe metabolizmit të vitaminës B1 (tiaminë). Analiza e të dhënave gjenetike të më shumë se 260,000 individëve identifikoi 21 rajone gjenomike që ndikojnë tek ritmi i zorrëve, shumë prej të cilave lidhen me gjene për transportin dhe aktivizimin e tiaminës (p.sh., SLC35F3, XPR1). Rezultatet u konfirmuan në një grup tjetër prej 100,000 individësh nga UK Biobank, ku u pa se marrja dietike e vitaminës B1 lidhet me frekuencën e lëvizjes së zorrëve, edhe pse efekti ndryshonte sipas varianteve gjenetike të individëve. Kjo sugjeron se metabolizmi i vitaminës B1 ndihmon në rregullimin e lëvizshmërisë së zorrëve dhe mund të përmirësojë rregullsinë e jashtëqitjes.
Studime të tjera tregojnë se frekuenca “ideale” e jashtëqitjes është një ose dy herë në ditë, duke reflektuar një florë të ekuilibruar të zorrëve dhe shëndet optimal metabolik dhe imunitar. Marrja e mjaftueshme e vitaminës B1 dhe mikronutrientëve të tjerë mund të mbështesë lëvizshmërinë normale, florën e shëndetshme dhe të zvogëlojë rrezikun e kapsllëkut.
Ushqimet ku gjendet vitamina B1
Vitamina B1 (tiamina) gjendet kryesisht në ushqime të pasura me fibra, proteina dhe drithëra të plota. Disa burime kryesore janë:
Drithërat e plota
Bukë dhe makarona nga drithëra të plota (thek, grurë të plotë)
Oriz kafe dhe drithëra mëngjesi të pasura me vitaminë B1
Makarona integrale
Bishtajoret dhe farat
Fasulet, thjerrëzat, bizelet
Arra dhe fara të tilla si fara luledielli
Mish, peshk dhe produktet shtazore
Mish derri (veçanërisht pjesët e pasura me yndyrë të ulët)
Mëlçi dhe organe të tjera
Peshq të caktuar si salmoni dhe ton
Perime
Patate dhe patëllxhanë
Spinaq dhe lakra jeshile
Ushqime të fortifikuara
Drithëra mëngjesi të fortifikuara me vitaminë B1
Disa produkte të bukës dhe lëngje të pasuruara
Këshillë praktike: Për të parandaluar kapsllëkun dhe për të mbështetur shëndetin e zorrëve, kombinoni burime të vitaminës B1 me fibra të mjaftueshme dhe hidratim të mirë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
