Truri i njeriut është organi më kompleks i trupit dhe njëkohësisht pasqyra më e qartë e shoqërisë ku jetojmë. Çdo përvojë, emocion, stres apo marrëdhënie shoqërore lë gjurmë në funksionimin e tij. Në dekadat e fundit, ndryshimet e shpejta sociale, teknologjike dhe kulturore kanë ndikuar drejtpërdrejt në shëndetin neurologjik të individit.
Ndikimi i teknologjisë në tru
Përdorimi i vazhdueshëm i pajisjeve digjitale ka ndryshuar mënyrën se si truri përpunon informacionin. Studimet neurologjike tregojnë se ekspozimi i zgjatur ndaj ekraneve mund të ndikojë në përqendrim, kujtesë dhe aftësinë për të përballuar mërzinë. Sidomos tek fëmijët dhe adoleshentët, truri në zhvillim është më i ndjeshëm ndaj këtyre stimujve të shpejtë.
Stresi shoqëror dhe pasojat neurologjike
Ritmi i shpejtë i jetës, pasiguria ekonomike dhe presioni social janë burime të vazhdueshme stresi. Në nivel neurologjik, stresi kronik ndikon në zona të rëndësishme të trurit që lidhen me emocionet dhe vendimmarrjen. Kjo shpjegon pse shoqëritë moderne përballen gjithnjë e më shpesh me probleme si ankthi, çrregullimet e gjumit dhe lodhje mendore.
Rëndësia e marrëdhënieve njerëzore
Truri është organ social. Kontakti njerëzor, empatia dhe mbështetja emocionale kanë efekt mbrojtës për shëndetin neurologjik. Izolimi shoqëror, përkundrazi, lidhet me rënie të funksioneve njohëse dhe përkeqësim të mirëqenies mendore, veçanërisht tek të moshuarit.
Kultura, edukimi dhe shëndeti i trurit
Kultura dhe edukimi luajnë gjithashtu një rol të pazëvendësueshëm. Leximi, arti, muzika dhe përfshirja në aktivitete kulturore stimulojnë trurin dhe rrisin atë që neurologjia e quan “rezervë njohëse”, një mburojë e rëndësishme kundër sëmundjeve neurodegjenerative. Investimi në kulturë nuk është vetëm investim shpirtëror, por edhe shëndetësor.
Pse janë të rëndësishme konsultat neurologjike?
Në këtë panoramë, konsultat neurologjike mbeten një hallkë shpesh e nënvlerësuar. Shumë simptoma neurologjike – si dhimbjet e shpeshta të kokës, marramendja, mpirjet, harresa apo ndryshimet e sjelljes – justifikohen si lodhje apo stres dhe lihen pa vëmendjen e duhur. Në realitet, këto mund të jenë sinjale të hershme që truri dhe sistemi nervor japin për të kërkuar vëmendje të cilat kërkojnë vlerësim profesional.
Konsulta neurologjike nuk ka vetëm funksion diagnostik. Ajo është edhe një akt ndërgjegjësimi dhe parandalimi. Neurologu ndihmon individin të kuptojë më mirë trupin dhe trurin e tij, të njohë kufijtë dhe të ndërtojë një stil jetese më të shëndetshëm. Realizimi i konsultës neurologjike si pjesë e kujdesit parandalues është një hap i rëndësishëm kulturor që shoqëria jonë duhet ta ndërmarrë. Ashtu siç kujdesemi për zemrën apo për shëndetin fizik, edhe truri meriton vëmendje të rregullt. Një konsultë në kohë mund të parandalojë komplikacione, të qetësojë ankthin dhe të përmirësojë ndjeshëm mirëqenien mendore dhe shoqërore.
Konsulta neurologjike luan një rol kyç në identifikimin e hershëm të sëmundjeve që, nëse diagnostikohen në kohë, mund të trajtohen ose të mbahen nën kontroll. Shumë patologji neurologjike kanë një fillim të lehtë dhe gradual, por me kalimin e kohës mund të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës së individit dhe të familjes.
Neurologu ndihmon pacientin të kuptojë më mirë funksionimin e trurit, të njohë faktorët e rrezikut dhe të adoptojë një stil jetese më të shëndetshëm për sistemin nervor. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për fëmijët, të moshuarit dhe personat që jetojnë nën stres të vazhdueshëm.
Përfundim
Kujdesi për trurin do të thotë kujdes për mënyrën se si jetojmë, komunikojmë dhe ndërtojmë marrëdhënie. Kujdesi për trurin nuk është luks dhe as shenjë dobësie. Ai është një domosdoshmëri personale dhe një përgjegjësi shoqërore. Një shoqëri e shëndetshme fillon nga një tru i shëndetshëm. Fillon aty ku truri vlerësohet, dëgjohet dhe mbrohet.
Klinika Mjekësore Vera – VIRHOV
Adresa: Rruga “Islam Alla”, Tiranë
Tel: 04-222 6 441 | Cel: 0686064320 / 0682031903
Email: [email protected]
Facebook: Dr.Genta Dedej/Dr.Edi Tushe/Klinika Vera-VIRHOV
Instagram: @klinika_vera_virhov
email:
web: Klinika Vera-Virhov
Botuar në Revista Psikologjia – Janar – nr.223, viti 2026
Referencat
- Kandel ER et al. Principles of Neural Science. McGraw-Hill, 2021.
- World Health Organization. Neurological Disorders: Public Health Challenges., 2006.
- McEwen BS. Stress effects on the brain. Dialogues Clin Neurosci, 2006.
- Cacioppo JT, Cacioppo S. Social isolation and brain health. Soc Personal Psychol Compass, 2014.
- Stern Y. Cognitive reserve and ageing. Lancet Neurology, 2012.
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS). Burime edukative për shëndetin e trurit.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
