Optimizmi është një koncept kyç në psikologjinë pozitive që lidhet me pritshmëritë e favorshme për të ardhmen dhe mënyrën se si njerëzit interpretojnë ngjarjet e jetës. Studiues klasike si Scheier dhe Carver kanë theksuar që pritshmëritë pozitive – pra optimizmi – ndikojnë në mënyrën e përballimit të sfidave, duke nxitur strategji për të kapërcyer stresin dhe duke rritur vetë‑efikasitetin individual në situata të vështira.
Kjo pikëpamje është mbështetur në kërkime që tregojnë se optimistët zakonisht përdorin më shumë mënyra adaptive të përballimit me stresin dhe më pak strategji të shmangies, çka lidhet me mirëqenien si psikologjike ashtu edhe fizike.
Nga një perspektivë sociologjike, optimizmi nuk është vetëm një tipar individual, por edhe një burim i rëndësishëm i kapitalit psikologjik që ndikon në mënyrën si individët ndërveprojnë me mjedisin dhe komunitetin e tyre. Studime të fundit sugjerojnë se nivelet më të larta të optimizmit lidhen me mirëqenie më të mirë subjektive, duke u shoqëruar me ndjenja të kënaqësisë nga jeta dhe më pak simptoma depresive. Këto efekte lidhen jo vetëm me mënyrën se si njerëzit përballen me streset ditorë, por edhe me faktin se optimistët shpesh mbajnë marrëdhënie sociale më të forta dhe pranojnë më shumë mbështetje sociale në situata sfiduese.
Rezultatet empirike mbështesin idenë se optimizmi mund të jetë një element mbrojtës që ndihmon në reduktimin e ekspozimit ndaj stresit dhe përmirëson mirëqenien emocionale. Sipas një studie longitudinale mbi të rriturit e moshuar, optimizmi lidhej me më shumë emocione pozitive në jetën e përditshme dhe me një ekspozim më të ulët ndaj ngjarjeve stresuese, duke kontribuar kështu në një mirëqenie emocionale më të mirë. Kjo sugjeron se optimizmi ndikon jo vetëm në mënyrën se si perceptojmë situatat, por edhe në mënyrën se si i përjetojmë ato ditë për ditë.
Nga këndvështrimi i psikologëve që studiojnë historinë dhe mekanizmat e optimizmit, emra si Suzanne C. Segerstrom dhe Lisa G. Aspinwall kanë kontribuar thelbësisht në literaturë duke eksploruar lidhjen e optimizmit me stresin, imunitetin dhe rezistencën psikologjike. Segerstrom, për shembull, ka treguar se optimizmi lidhet me ndryshime në reagimet ndaj stresit që kanë edhe pasojë fiziologjike, duke sugjeruar se pritshmëritë pozitive për të ardhmen mund të ndikojnë në shëndetin e përgjithshëm. Aspinwall ka theksuar rëndësinë e optimizmit në transformimin e emocioneve pozitive në qëndrueshmëri dhe shëndet më të mirë te pacientët dhe studimet klinike.
Përtej ndikimit psikologjik, optimizmi lidhet edhe me sjellje të shëndetshme dhe përzgjedhje të jetesës që promovojnë mirëqenien fizike. Persona me nivel më të lartë optimizmi janë më të prirur të angazhohen në aktivitete që mbështesin shëndetin – si ushtrime fizike, ushqim të shëndetshëm dhe kontroll mjekësor – duke ulur kështu rrezikun e problemeve kronike shëndetësore. Kjo gjendje rezulton nga një kombinim i pritshmërive pozitive dhe një qasje proaktive ndaj menaxhimit të shëndetit vetjak.
Më tej, optimizmi lidhet ngushtë me konceptet e fleksibilitetit dhe adaptimit psikologjik. Kërkime në psikologjinë sociale kanë treguar se optimistët përdorin më shpesh fleksibilitet në qasjen ndaj qëllimeve, duke rishikuar strategjitë e tyre në situata të vështira dhe duke ruajtur ndjenjën e kontrollit mbi jetën e tyre. Kjo aftësi për të rregulluar pritshmëritë dhe planet ndihmon në ndërtimin e një rezistence të fortë ndaj streset afatgjata, duke sjellë një nivel më të lartë të mirëqenies.
Në përfundim, optimizmi nuk është thjesht një qëndrim pozitiv; ai është një strukturë psikologjike e ndërtuar mbi pritshmëri, përballje adaptive dhe lidhje sociale, e cila ka pasoja të dukshme për mirëqenien psikologjike dhe fizike. Studimet empirike dhe teoritë kryesore në psikologjinë pozitive mbështesin idenë se optimizmi luan një rol të rëndësishëm në mënyrën se si njerëzit përjetojnë stresin, ndërtojnë marrëdhënie sociale dhe zgjedhin sjellje që favorizojnë shëndetin e gjithanshëm.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
