Ka mëngjese që zgjohemi me peshën e ditës ende pa nisur. Jashtë, qielli është gri, drita mezi depërton përmes reve, dhe mendja endet mes përgjumjes e ankthit të detyrimeve. Pikërisht në këto çaste, ritualet e mëngjesit bëhen një ankorë e brendshme, një mënyrë për t’u rikthyer te vetja para se bota të kërkojë gjithçka prej nesh.
Psikologët e quajnë këtë proces “moment i rikthimit të kontrollit”: mënyra se si fillon ditën përcakton tonin emocional për orët që vijnë. Sipas studimeve të Barbara Fredrickson, një nga themelueset e psikologjisë pozitive, emocionet pozitive të vogla në mëngjes — qoftë një ndjesi qetësie apo mirënjohjeje — kanë efekt të përmbledhur, duke ndihmuar në krijimin e një mendjeje më elastike dhe më të qëndrueshme gjatë ditës.
1.Fillimi pa nxitim
Neuroshkencëtarja Dr. Tara Swart thekson se truri ka nevojë për një periudhë tranzicioni prej të paktën 20 minutash pas zgjimit për të aktivizuar plotësisht sistemin e vet ekzekutiv, pjesën që kontrollon fokusin dhe vendimmarrjen. Prandaj, shmangia e telefonit menjëherë pas zgjimit nuk është luks, por kujdes neurologjik. Filloni me një gotë ujë, një frymëmarrje të thellë dhe një mendim të mirë.
2.Drita dhe lëvizja
Në stinën e errët, trupi prodhon më shumë metatoninë, hormonin e gjumit, dhe më pak serotoninë, e cila ndikon në humor. Kjo është arsyeja pse shumë njerëz ndihen të lodhur ose të trishtuar në dimër.
Sipas Dr. Andrew Huberman, neurobiolog në Universitetin e Stanfordit, ekspozimi ndaj dritës natyrale brenda 30 minutave pas zgjimit ndihmon në rregullimin e ritmit cirkadian dhe përmirëson energjinë. Edhe një shëtitje e shkurtër pranë dritares, apo një dalje 10-minutëshe në ajër të freskët, mund të bëjë diferencën.
3.Rrugëtimi i qetësisë me fjalë
Shkrimi i tri gjërave për të cilat je mirënjohës çdo mëngjes, sipas kërkimeve të Robert Emmons (University of California, Davis), rrit ndjesinë e lumturisë dhe redukton simptomat e stresit kronik. Ky ritual i vogël e orienton mendjen nga ajo që mungon, drejt asaj që tashmë kemi.
4.Një premtim i vogël ndaj vetes
Nuk ka rëndësi madhësia e ritualit, rëndësi ka që ai të ketë kuptim personal. Mund të jetë përgatitja e një kafeje me kujdes, ndezja e një qiri, leximi i një faqeje frymëzuese apo vetëm disa minuta heshtje. Siç thotë James Clear, autori i librit “Atomic Habits”, “zakonet janë votat që japim çdo ditë për versionin e njeriut që duam të bëhemi”.
5.Frymëmarrja si përshëndetje e shpirtit
Praktikat e frymëmarrjes, si box breathing (4 sekonda frymëmarrje – 4 mbajtje – 4 nxjerrje – 4 pauzë), e aktivizojnë sistemin parasimpatik, duke sjellë qetësi dhe fokus. Jon Kabat-Zinn, themeluesi i programit “Mindfulness-Based Stress Reduction”, ka treguar se edhe 5 minuta ndërgjegjësim në mëngjes mund të ulin ndjeshëm tensionin e ditës.
Në vend të përfundimit
Ritualet e mëngjesit nuk janë luks i njerëzve me kohë të lirë, janë mënyra për të rikthyer lidhjen me veten në një botë që kërkon vazhdimisht vëmendjen tonë. Në stinën e errët, ato bëhen si një dritë e brendshme: të kujtojnë se paqja nuk vjen nga jashtë, por fillon me gjestet e vogla që i bëjmë vetes me dashuri.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
