Ne shpesh bashkëveprojmë me njerëz nga linja të ndryshme racore dhe klasore, por ato biseda herë pas here shkojnë keq. Njerëzit me status më të ulët frikësohen nga diskriminimi; ata me status më të lartë frikësohen të akuzohen për diskriminim; shumica bien dakord që mikroagresionet ndodhin, por nuk bien dakord se çfarë i përkufizon ato.
Në një studim të botuar në Psychological Science, psikologia nga Yale, Wendy Berry Mendes, hulumtoi se si njerëzit më të pasur dhe më pak të pasur bashkëveprojnë. Rezultatet tregojnë një tablo të komplikuar se si mendja dhe trupi ynë menaxhojnë dallimet. Bazuar në historinë financiare të pjesëmarrësve, ekipi i studimit i ndau ata në grupin më të pasur ose më pak të pasur, pastaj i vendosi në 130 çifte bisedash. Disa çifte përfshinin pjesëmarrës nga i njëjti grup, dhe disa çifte përzienin një person më të pasur me një person më pak të pasur (pjesëmarrësit nuk u njoftuan për këtë). Mendes dhe kolegët e saj vëzhguan sjelljen joverbale të pjesëmarrësve dhe monitoruan rrahjet e zemrës së tyre gjatë bisedës.
Së pari, studiuesit vlerësuan nëse njerëzit më të pasur treguan shqetësim, duke u lëvizur nervozisht ose duke u ngatërruar në fjalë, ose përpiqeshin të dominojnë bisedat kur flisnin me njerëz më pak të pasur. Ata nuk e gjetën këtë. Pjesëmarrësit nga grupet e larta dhe të ulëta dukeshin të rehatshëm kur bashkëvepronin me njerëz nga klasa tjetër, megjithatë të dy grupet ishin më të qetë kur flisnin me partnerë më pak të pasur. Paradoksalisht, në fund të ushtrimit, si pjesëmarrësit më të pasur ashtu edhe ata më pak të pasur ishin më të prirur të thoshin se u pëlqente partneri i tyre i bisedës nëse ai ishte nga e njëjta klasë. Për Mendes, kjo tregon forcën e instinktit tonë për të preferuar njerëzit që janë më të ngjashëm me ne. Por edhe pse mund të kontrollojmë lëvizjet tona nervoze dhe të besojmë se ndihemi rehat në disa ndërveprime, trupat tanë mund të tregojnë një histori tjetër. “Një gjë që e sheh si psikofiziolog është se ajo që njerëzit thonë dhe mënyra se si reagojnë fiziologjikisht nuk janë gjithmonë të përputhshme,” tha Mendes.
Për të parë “nën lëkurë”, Mendes dhe kolegët e saj monitoruan periudhën para-daljes (PEP) të rrahjeve të zemrës së pjesëmarrësve, që funksionon krejtësisht jashtë kontrollit tonë. Nëse PEP-i i një pjesëmarrësi ndryshonte së bashku me partnerin e tij të bisedës, kjo tregonte për një sinkronizim emocional. Të dhënat treguan se pjesëmarrësit më pak të pasur ishin më të ndjeshëm ndaj partnerëve të tyre të bisedës, pavarësisht nga statusi i klasës. Ky gjetje përputhet me hulumtime të tjera që sugjerojnë se individët me status më të ulët janë më të vëmendshëm ndaj mjedisit rrethues, ndoshta si një mekanizëm mbijetese. Hulumtimet e Mendes mbi racën dhe sinkronizimin kanë gjetur në mënyrë të ngjashme se njerëzit e racave të margjinalizuara janë më të ndjeshëm ndaj të tjerëve. Megjithëse ishin të sjellshëm dhe të rehatshëm, pjesëmarrësit më të pasur nuk treguan sinkronizim me partnerët e tyre më pak të pasur dhe as nuk u afruan më shumë me bashkëmoshatarët e tyre më të pasur.
A mund njerëzit të tejkalojnë preferencën e lindur për njerëzit si vetja dhe të bashkëveprojnë më mirë në shoqëri të ndryshme moderne? Ndërsa mund të mos kemi tejkaluar plotësisht instinktet tona tribale, Mendes sheh shpresë që mund të mësojmë ndërgjegjshëm të ndërveprojmë më mirë me njerëz nga ndryshimet. “Duke ditur se prirja juaj natyrore është të ndiheni më rehat me njerëz si ju mund t’ju shtyjë të përpiqeni më shumë,” tha ajo.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
