Në një studim laboratorik dhe te minjtë me kancer agresiv të gjirit, aminoacidi D-cisteinë ngadalësoi ndjeshëm rritjen e qelizave tumorale. Çfarë do të thonë këto rezultate?
Një nga sfidat më të rëndësishme me të cilat përballet kërkimi onkologjik sot është gjetja e trajtimeve të reja të afta për të sulmuar në mënyrë selektive qelizat tumorale pa dëmtuar qelizat e shëndetshme. Kjo do të bënte të mundur luftimin e kancerit duke minimizuar efektet anësore që ende shoqërohen me shumë nga trajtimet kundër kancerit që janë aktualisht në dispozicion , megjithëse ato janë më të tolerueshme se në të kaluarën. Ky ishte qëllimi i një grupi studiuesish nga Universiteti i Gjenevës dhe Universiteti i Marburgut. Ndërsa studionin aminoacidet, blloqet ndërtuese të proteinave, ata zbuluan një formë specifike të aminoacidit cisteinë. Studimet eksperimentale kanë treguar se ai mund të sulmojë disa qeliza tumorale nga brenda pa ndikuar në qelizat e shëndetshme. Aminoacidi në fjalë quhet D-cisteinë (D-Cys) , një imazh pasqyrë i aminoacidit cisteinë, një nga 20 aminoacidet që kombinohen për të formuar proteina në të gjithë organizmat e gjallë.
Çfarë është aminoacidi D-cisteinë?
Duhet të mbajmë mend se proteinat, blloqet themelore ndërtuese të jetës, përbëhen nga kombinime të ndryshme të këtyre 20 aminoacideve. Megjithatë, këto aminoacide ekzistojnë në dy forma – teknikisht të quajtura “enantiomerike” – domethënë, forma L (e dorës së majtë) dhe forma D (e dorës së djathtë) . Në thelb, ato janë dy imazhe pasqyre jo të mbivendosura të të njëjtit aminoacid, njësoj si dora jonë e djathtë dhe e majtë. Për të formuar proteina, shpjegojnë studiuesit, trupi ynë përdor kryesisht formën L të aminoacideve. Por, duke studiuar rolin e aminoacideve në funksionin e qelizave tumorale në eksperimente laboratorike, studiuesit vunë re se forma D e cisteinës ngadalësoi ndjeshëm përhapjen e qelizave tumorale pa sulmuar qelizat e shëndetshme. Kjo specifikë e lartë e D-cisteinës rrjedh nga fakti se ajo mund të importohet në qeliza vetëm nga një transportues specifik që gjendet në disa qeliza tumorale dhe jo në qelizat e shëndetshme.
Si funksionon kundër tumoreve?
Në thelb, pasi ky aminoacid, i cili përmban një atom squfuri, transportohet në qelizën tumorale, ai bllokon një enzimë thelbësore për procese të caktuara të mbijetesës së qelizave, të tilla si frymëmarrja dhe sinteza e ADN-së. Ndërsa këto procese pengohen në një lloj efekti domino, ADN-ja dëmtohet dhe qelizat tumorale nuk mund të rriten më. Pasi vëzhguan këto efekte të aminoacideve në eksperimentet laboratorike, shkencëtarët donin t’i verifikonin ato në një studim eksperimental mbi minjtë . Kështu që ata u dhanë D-cisteinë minjve me kancer të gjirit shumë agresiv dhe të vështirë për t’u trajtuar dhe vunë re se si përparonte sëmundja. Rezultatet ishin inkurajuese: rritja e tumorit u ngadalësua dhe nuk u vunë re efekte anësore të rëndësishme te minjtë.
Studiuesit shpresojnë që D-cisteina mund të përdoret si një terapi e re kundër tumoreve që posedojnë transportuesin specifik të aftë për të sjellë aminoacidet në qelizë. Megjithatë, nevojiten studime të mëtejshme për të verifikuar nëse kjo molekulë mund të administrohet në mënyrë të sigurt tek njerëzit dhe me të njëjtat rezultate.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
