FB

July 22, 2022 | 9:20

12 kuriozitete rreth djersitjes

 

Pse djersihemi? Sa litra djersë humbasim në ditë? Sa ujë na duhet që të ndihemi mirë? Pse djersa është e kripur? Pse lëshojmë një erë të keqe? Po kafshët, a djersiten?

k-4

Djersitja na shpëton jetën. Kur djersijmë marrim frymë më shpejt, zemra punon më fort, qarkullimi përmirësohet dhe metabolizmi përshpejtohet: të gjitha këto janë strategji që trupi ynë përdor për të normalizuar temperaturën e trupit. Qarkullimi gjithashtu rritet, dhe kaq shumë toksina dhe papastërti largohen nga trupi përmes poreve të lëkurës. Besohet gjithashtu se ai gjithashtu përfiton nga sistemi imunitar pasi, kur trupi nxehet, prodhon më shumë qeliza të bardha të gjakut. Me pak fjalë, djersitja nuk është aq e keqe…

 

Më tregoni se si djersitni… Djersitja nga nxehtësia, stërvitja apo stresi, duke folur kimikisht, është e ndryshme. Djersa e stresit ka erë më të keqe sepse ekskretohet kryesisht përmes gjëndrave apokrine, të cilat gjenden në zona zakonisht të pasura me qime (dhe baktere) si sqetullat, ijet dhe skalpi i kokës.

k-2

Djersa e njeriut është pa erë. Djersa është pak a shumë ujë i kripur: në çdo litër djerse ka 3 deri në 10 g kripëra minerale, veçanërisht klor, natrium dhe kalium. Uji dhe kripa janë pa erë dhe kështu mbetet. Ajo që krijon erën e keqe është sekrecioni qumështor, i përbërë nga uji, proteinat, sheqeri dhe hekuri, i prodhuar nga gjëndrat apokrine, të cilat mbyten në gjëndrën e qimeve të kokës, në sqetull, në pubis dhe në zonën rreth anusit. Ky sekrecion, fillimisht pa erë, është oreksi ushqimor për bakteret, të cilat shumohen në nxehtësi dhe prodhojnë substanca të dëmshme të mbeturinave. Si ta mbani nën kontroll këtë erë? Depiloni ose shkurtoni qimet për të zvogëluar zonën e mbuluar nga ky lëng. Lani dhe shkumëzojeni tërësisht dhe rregullisht, duke u fokusuar në zonat kritike. Thajeni mirë me një peshqir.

 

Djersa elektorale. Në vitin 1960, Nixon dhe Kennedy sfiduan njëri-tjetrin në TV gjatë fushatës zgjedhore për presidencën e Shteteve të Bashkuara. Disa ekspertë të komunikimit argumentojnë se Nixon, i konsideruar deri më tani fitues, humbi pëlqimin e shumë votuesve gjatë përballjes për shkak të djersës: balli i tij prej perdeje e bëri atë të pasigurt në sytë e amerikanëve, të cilët preferonin Kenedin më të thatë.

Humbasim 1 deri në 10 litra djersë në ditë. Edhe kur nuk është nën stërvitje, trupi i njeriut humb të paktën 1-2 litra ujë çdo ditë, më shumë se gjysma e atij që ikën nga urinimi. Dhe kur trupi është në lëvizje? Ai mund të djersitet më shumë se 2 litra në orë, duke humbur 10-12 litra ujë në ditë. Është një mendim i përbashkët që gjatë ushtrimeve intensive një atlet mund të humbasë 2% deri në 6% të peshës trupore përmes djersës.

k-3

Hipopotamët djersiten gjithashtu. Hipopotami djersin një substancë me ngjyrë të kuqe. E shëmtuar për t’u parë, por – duket – shumë e dobishme: sipas shkencëtarëve mund të jetë bazë për kremra të shkëlqyer kundër diellit dhe kundër insekteve.

 

Djersë erotike. Studiuesit në Spitalin Universitar Huddinge kanë zbuluar se djersa e mashkullit dërgon mesazhe kimike që gruaja i merr me lehtësi: dëshmia është një rritje e rrjedhjes së gjakut në hipotalamus, rajoni i trurit përgjegjës për kontrollin e funksioneve të brendshme dhe, ndër këto, riprodhimin.

 

Gjëndrat e djersës. Mesatarisht, trupi ynë ka nga 2 deri në 4 milionë gjëndra djerse. Shumica gjenden në pëllëmbë dhe këmbë. Struktura e tyre është mjaft e thjeshtë: ato janë topa tubash që kanë gjëndrën në njërin skaj, në kontakt me rrjetin e qarkullimit sipërfaqësor, dhe poret në skajin tjetër, drejt pjesës së jashtme. Ndërsa portierët ftohin trotuaret duke përdorur tubin e ujit, kështu këto tuba marrin ujin e nxehtë nga gjaku dhe e derdhin në lëkurën e nxehtë të diellit: uji avullon (kalon nga gjendja e lëngshme në të gaztë) dhe ky avullim largon nxehtësinë nga lëkurën. Gratë kanë më shumë, por meshkujt prodhojnë më shumë djersë.

 

Djersa e kripur. Nëse djersa juaj në kontakt me sytë ju pickon ose ka shije të kripur dhe lë vija të bardha në lëkurë ose veshje, keni zyrtarisht një djersë “të kripur”. Paralajmërim: një djersë e kripur do të thotë që ju duhet të rimbushni elektrolitet thelbësore të humbura. Pini më shumë se zakonisht!

 

Djersitje e madhe. Djersitja e tepërt quhet hiperhidrozë: 3% e popullsisë së botës vuan prej saj. Të shëndoshët djersiten më shumë se të dobëtit, emocionalët djersiten më shumë se të patrazuarit. Ju djersitni më shumë në kushte ankthi apo stresi. Pas moshës 60-vjeçare meshkujt dhe femrat djersiten më pak, pra rreziku është më i madh në valët e të nxehtit.

 

Kafshë të djersitura. Primatët dhe kuajt gjithashtu djersiten nëpër sqetull. Dhe lopët gjithashtu djersiten, por ato e bëjnë atë përmes hundës. Qentë, nga ana tjetër, djersitin vetëm nga shputa e këmbëve.

k-1

Djersitni më shumë nudo? Nuk duket të jetë zgjidhja e duhur: gjatë Luftës së Dytë Botërore, studiuesit vendosën një grup vullnetarësh në shkretëtirën e Kalifornisë: disa me uniforma të rënda ngjyrë ulliri, të tjerë me uniforma verore ngjyrë bezhë dhe të tjerë pothuajse të zhveshur. Këta të fundit djersitnin 30% më shumë se të tjerët: lëkura e pambrojtur thith më shumë nxehtësi nga mjedisi. Më mirë të imitosh veshjet e njerëzve që kanë qenë gjithmonë të ekspozuar ndaj të nxehtit: pardesytë e gjata e të valëvitura deri tek këmbët, në fije natyrale dhe të lehta, kanë për detyrë të lënë ajrin të kalojë, duke përcaktuar me lëvizje një lloj ere artificiale, e cila avullon nxehtësinë dhe krijon një hapësirë për rrezet e diellit. E kundërta e veshjeve perëndimore, shpesh ngjitëse sidomos në pikat kritike.

 

 

 

Përgatiti O.T | Burimi Focus.it

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

MARKETINGU:
Drejtor Marketingu - Geart Shehu: 0682097486
Agjente Marketingu:
Erinda Topi: 0688019400
Boana Shenjtolli: 0694767053
E-mail: [email protected]

© Revista Psikologjia. Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top