Këshilla & Arsye

August 21, 2020 | 8:10

8 këshilla që çdo psikolog do t’ju jepte për të luftuar ankthin

Të kesh ankth nuk është aspak kënaqësi. Në Itali, ka rreth 2,5 milion njerëz që vuajnë – ose kanë vuajtur në dymbëdhjetë muajt e fundit – nga çrregullimet e ankthit; më të zakonshmet janë fobi specifike, ankthi shoqëror dhe ankthi i përgjithësuar.

Ata më të rrezikuar janë ata që jetojnë në qendra të mëdha urbane, veçanërisht popullsia femra dhe të rinjtë. Por çfarë është saktësisht dhe si ta trajtojmë?

Këtu janë 8 gjëra që janë të rëndësishme të dini dhe që mund të mësoni në një udhëtim personal me një psikolog.

Shenjat që identifikojnë një gjendje të shqetësuar

Ankthi është një mekanizëm i rëndësishëm biologjik sepse sinjalizon praninë e një rreziku të mundshëm. Simptomat mund të jenë fizike, psikologjike dhe të sjelljes; më të zakonshmet, përkatësisht, janë: takikardia, marramendja, afshet e nxehta, shqetësim intensiv që zgjat me kalimin e kohës, vështirësi për t’u përqendruar dhe memorizuar, nervozizëm, prirje për të pasur vështirësi në gjumë agjitacion motorik, tendenca për të shmangur kryerjen e aktiviteteve të caktuara.

Ndonjëherë simptomat fizike të tilla si tensioni i muskujve dhe rraskapitja janë treguesit e vetëm të një gjendje ankthi: trupi, në të vërtetë, mund ta shfaqë ankthin para trurit.

Vëmendje për nivelin!

Nëse shfaqet vetëm herë pas here, nivelet e ulëta të ankthit janë përgjithësisht funksionale për të përballuar situatat dhe për këtë arsye duhet të mirëpriten dhe përdoren në mënyrë proaktive si stimulues (si dhe një tregues të një alarmi të personalizuar) dhe nuk konsiderohen patologjike ose që duhet të eliminohen menjëherë, duke përdorur ilaçe. Por nëse ato bëhen të rëndësishme dhe ndikojnë në cilësinë tuaj të jetës ose zgjasin më shumë se gjashtë muaj, është e rëndësishme të kontaktoni një psikolog ose psikoterapist.

Le të mos e ngatërrojmë atë me frikën

Ankthi nuk është frikë. Një studim i publikuar në vitin 2016 në American Journal of Psychiatry nga Joseph LeDoux dhe Daniel Pine, dy neuroshkencëtarë të njohur, nxjerr në pah sesi frika dhe ankthi varen nga qarqet e ndryshme neuronale. Është e vërtetë që një gjendje e shqetësuar mund të aktivizohet në situata të perceptuara si të rrezikshme por në pjesën më të madhe këto përvoja kanë të bëjnë me perceptimin e stresit: në ambiente të caktuara, duke jetuar në situata stresuese që vazhdojnë me kalimin e kohës, shumë njerëz kanë tendencë të zhvillojnë ankth. Disa studime kanë treguar që disa njerëz janë më të predispozuar për shkak të përbërjes së tyre gjenetike ose sepse ata jetojnë ose janë rritur në një mjedis familjar me ankth.

Performanca dhe vetë-imazhi

Një formë e veçantë është ankthi i performancës: ndodh kur dikush duhet t’iu përgjigjet niveleve të dukshmërisë, performancës, produktivitetit, standardeve të “përsosmërisë”, të cilat nëse nuk arrihen, mund të rrezikojnë pozicionin, respektin, etj. idenë që të tjerët kanë për ne ose imazhin që kemi për vetveten. Në mënyrë të ngjashme, një përvojë ankthi mund të tregojë që dikush nuk është duke e realizuar veten, por, përkundrazi, po ndjek presione sociale, modele të jashtme ose ekziston një përvojë e thellë dhe e përhapur e vetëvlerësimit të ulët.

Pas tij fshihet zemërimi

Ankthi, nganjëherë, është pjesa e dukshme e një ndjenje të thellë zemërimi (e cila, nëse shprehet është më pak e pranueshme): është një lloj maske që ju lejon të ulni, jo të deklaroni atë që ndjeni vërtet sepse ka frikë. Pothuajse gjithmonë kjo “fshehje” nuk bëhet me vetëdije por është një transformim që ndodh në një nivel të pavetëdijshëm.

Mesazhi simbolik, leximi psikosomatik

Nga pikëpamja psikosomatike, ankthi – gjithmonë – flet për një pasuri të madhe, për një potencial që kërkon të çlirohet, përjetohet, njihet: “Nëpërmjet tij, truri merr përgjegjësinë të na shtrëngojë në rrënjë për të sinjalizuar se ne jemi duke përjashtuar nga jeta jonë një pjesë thelbësore të vetvetes, diçka që padyshim nuk mund të shtypet pa relapsa: kreativiteti, seksualiteti, ndjenjat, liria, dëshirat, mënyrat e të qenurit ”, shpjegojnë ekspertët e Riza. Sigurisht, për ta bërë atë, së pari duhet ta njohësh, ta pranosh.

Praktika të mira për t’u marrë vetë me një gjendje ankthi

Ankthi nuk është i pazgjidhshëm. Në të vërtetë ju mund ta parandaloni atë me mjete të vogla juridike, për shembull:

  • dëgjoni muzikën që ju pëlqen vërtet
  • merrni frymë thellë, kushtojini vëmendjen tuaj vetëm frymës dhe ndjesive të trupit
  • një shëtitje në natyrë
  • një vrapim (ose ndonjë aktivitet fizik që tërheq vëmendjen tuaj)

dhe në përgjithësi, të miratoni stile jetese më të sakta (orë adekuate pushimi, ushqim të shëndetshëm dhe organik, marrëdhënie të mira konstruktive, kohë për t’iu kushtuar pasioneve dhe jo vetëm punës), përfshirë marrëdhëniet me teknologjinë: është thelbësore, ndër të tjera, të shkëputeni nga PC, telefoni celular dhe të mos shikoni TV për të paktën gjysmë ore para se të shkoni në shtrat.

Efektiviteti i mendjes

Meditimi është absolutisht i efektshëm kundër çrregullimeve të ankthit. Në veçanti, studime të shumta kanë treguar efektivitetin e mendjes. Është e rëndësishme të theksohet se nëse nuk e keni zakon, fillimi i meditimit ndërsa jeni në gjendje të shqetësuar është mjaft i vështirë. Prandaj është më mirë të filloni dhe të mësoni këtë lloj aktiviteti kur jeni në një gjendje më të qetë emocionale: në çdo rast praktikimi rrit mirëqenien personale, vetëvlerësimin, vetëdijësimin. Në një “terren” fizik dhe emocional më të përqendruar dhe të vetëdijshëm, do të jeni më pak subjekt i episodeve që shkaktojnë ankth dhe në çdo rast do të keni mundësi të përballeni dhe t’i zgjidhni ato më lehtë.

 

 

Burimi / https://www.greenme.it/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top