FB

November 13, 2021 | 8:04

A është i mundur leximi i mendjes?

Personi me skizofreni mendon se të tjerët janë të aftë të lexojnë mendjet. Kjo përvojë jetohet në një mënyrë shqetësuese dhe të dëshpëruar: është si të ndjejmë që të gjithë, papritur, mund të hyjnë në mendjen tonë sipas dëshirës. Çrregullimet e të menduarit ndërtojnë një substrat me rrezik të lartë tek individi me skizofreni. Fatkeqësisht, ai nuk është në gjendje të arsyetojë qartë, logjikisht dhe në mënyrë fleksible.

Për të kuptuar më mirë se për çfarë po flasim, le të imagjinojmë për një moment mendjen e njeriut si një enigmë në të cilën çdo pjesë përshtatet në mënyrë të përsosur. Skizofrenia është një sëmundje që shkatërron enigmën dhe e bën çdo pjesë të duket e çrregullt dhe e pavend. Që një person skizofren të mendojë logjikisht është e pamundur; shembet, bie në inkoherencë, në delir, në pamundësi për të artikuluar me fjalë kaosin që ndodh në universin e tij të brendshëm.

A mund të lexojnë të tjerët mendjet?

Besimi se të tjerët mund të lexojnë mendjet është i zakonshëm tek njerëzit me skizofreni ose çrregullime të tjera të rënda mendore. Subjekti shprehet: “Nuk kam nevojë të flas me ty, sepse ti tashmë e di se çfarë po mendoj. Të gjithë mund të shohin se çfarë po më kalon në kokë”. Ky fenomen klasifikohet në të ashtuquajturat shqetësime të përvojës së të menduarit (përvojë e vetvetes) dhe ndryshime në vetinë e mendimit (Higueras et al, 2005). Këto janë situata rraskapitëse në të cilat personi ndjen se bota e tij e brendshme është plotësisht jashtë kontrollit të tij.

Ndalimi i të qenit nën kontroll është një nga përvojat më shkatërruese që mund të keni. Për këtë arsye, skizofrenia është një sëmundje shumë serioze. Po kështu, nuk mund të injorojmë që personat me skizofreni shfaqin shumë ndryshime të tjera. Ata mund të vuajnë nga halucinacione, çrregullime të të folurit, probleme njohëse dhe sjellje të çorganizuar. Ata jo vetëm që mund të dëgjojnë zëra, por gjithashtu mund të luftojnë çdo ditë me mendimin kaotik dhe idenë se e gjithë bota është kundër tyre.

Nga ana tjetër është e rëndësishme të kihet parasysh se besimi se të tjerët mund të lexojnë mendjen e dikujt është pjesë e të ashtuquajturave simptoma pozitive të skizofrenisë. Këto përfshijnë gjithashtu halucinacione, deluzione dhe të gjitha ndryshimet e të menduarit. Simptomat negative, nga ana tjetër, variojnë nga problemet e sjelljes deri te simptomat psikofizike (zëri i shurdhër, mungesa e shprehjes, apatia, etj.).

Cila është arsyeja e idesë se të tjerët mund të lexojnë mendjet?

Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, duhet të hetojmë shkaqet e skizofrenisë. Sot, kjo sëmundje kronike dhe invaliduese e trurit shpjegohet pothuajse gjithmonë nga pikëpamja neurologjike dhe biologjike. Ndryshimet biokimike në sistemet dopaminergjike, GABA dhe glutamate dhe në NMDA dhe receptorët nikotinik hyjnë në lojë. Përveç kësaj, studimi i kryer nga Universiteti John’s Hopkins në Baltimore tregon se imazhet strukturore dhe funksionale të trurit të personit që vuan nga skizofrenia tregojnë anomali të ndryshme.

Një nga këto është shkëputja e qarqeve të ndryshme të trurit që gjeneron mendime të çorganizuara, deluzione, halucinacione akustike, shqetësime emocionale dhe një nevojë të përhershme për të qenë vetëm dhe për të shmangur kontaktet shoqërore. Sipas një raporti të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), më shumë se 21 milionë njerëz në mbarë botën vuajnë nga skizofrenia. Prevalenca e kësaj sëmundjeje është shumë e lartë dhe prek edhe të rinjtë.

Çrregullime të tjera të të menduarit në skizofreni

Një pacient me skizofreni jo vetëm që do të mendojë se të tjerët mund t’i lexojnë mendimet (rrezatimin e mendimit), por do të vuajë shumë sepse, sipas tij, dikush i ka futur në kokë ide që nuk janë të tijat. Për më tepër ai mund të besojë se gjithçka që kujton, mendon, ndjen, ëndërron ose dëshiron, po i rrëshqet nga mendja. Këto janë shqetësime të përvojës së vetvetes, gjendje shumë të ndërlikuara psikopatologjike. Le të analizojmë disa prej tyre:

  • Vjedhja e mendimit

Personi beson se një forcë e jashtme po hyn në kokën e tij për të vjedhur idetë e tij.

  • Futja e mendimit

Pacienti mendon se një entitet specifik (i huaj, një kompjuter ose armiq të padukshëm) e ka rrëmbyer për të futur në kokën e tij ide që nuk janë të tijat.

  • Përhapja e mendimit

Pacienti është i bindur se gjithçka që ai mendon përhapet rreth tij. Sado që të mundohet, gjithçka që mendon i shpëton kudo që shkon. Shumë shpesh ai deklaron se zëri i tij rezonon në mendjen e tij dhe se e percepton mënyrën se si i shpëton. Nuk është rastësi që halucinacionet dëgjimore janë të zakonshme në skizofreni.

Si trajtohen këto simptoma të skizofrenisë?

Aktualisht nuk ka asnjë trajtim të vlefshëm që mund t’i japë zgjidhje kësaj sëmundjeje. Mënyra e vetme për t’u përballur me deluzione, halucinacione dhe sjellje të çorganizuara është kontrolli i simptomave në mënyrë që të përmirësohet cilësia e jetës së pacientit. Për të arritur këtë, dy qasje janë të dobishme: psikoterapia dhe droga. Në përgjithësi përdoren antipsikotikë tipikë ose atipikë. Të parat trajtojnë simptoma pozitive, të dytat mund të zvogëlojnë simptomat pozitive dhe negative, pra manifestimet psikiatrike dhe ato që lidhen me tërheqjen sociale, shqetësimet emocionale, etj.

Në lidhje me terapinë psikologjike për skizofreninë, qasjet që synojnë kërkimin e mirëqenies psiko-emocionale të pacientëve kanë rezultuar të dobishme. Të mësuarit për të zgjidhur problemet, përmirësimi i vëmendjes dhe komunikimit janë burimet më të suksesshme. Në çdo rast, duhet të sigurohet mbështetje konkrete për të parandaluar që personi të braktisë trajtimin. Skizofrenia është një çrregullim shumëplanësh që ka një ndikim të madh në jetën e pacientit dhe njerëzve të tyre të dashur.

 

 

Burimi / https://lamenteemeravigliosa.it/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

MARKETINGU:
Agjente Marketingu:
Erinda Topi: 0688019400
E-mail: [email protected]

© Revista Psikologjia. Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top