Në fokus

June 25, 2020 | 8:08

Ekspertët parashikojnë se si do të jetë një valë e dytë e koronavirusit

Ka shumë spekulime në lidhje me atë se si dhe kur do të nis një valë e dytë koronavirusi, si dhe nëse ka mundësi të jetë më e rëndë se ajo e parë. Në fund të fundit, kjo është ajo që ndodhi me infeksionet e kaluara, si pandemia e gripit të vitit 1918, e cila pati një valë të dytë shumë më shkatërruese dhe fatale se e para.

Por epidemiologët – njerëzit që studiojnë modelet dhe shkaqet e sëmundjeve – paralajmërojnë të mos supozojnë se COVID-19 do të sillet si sëmundjet infektive që kemi parë më parë. Ky është një virus krejt i ri dhe nuk është e qartë nëse kjo pandemi do të ketë edhe një valë të dytë.

Ajo që ka më shumë të ngjarë, sipas disa epidemiologëve, është që vala e parë do të vazhdojë të zgjerohet, me raste ditore dhe numërimi i vdekjeve rritet dhe bie në zona të veçanta, derisa popullsia përfundimisht të arrijë imunitetin e tufës – e cila duket e pamundur pa një disponim të vaksinës.

Thënë kjo, ne nuk jemi përballur kurrë më parë me këtë virus specifik, kështu që ne nuk e dimë se si do të duket pandemia pas tre muajsh. “Ne jemi në ujëra krejtësisht të paeksploruar,” tha Anne Rimoin, një profesoreshë e epidemiologjisë në UCLA Fielding School of Public Health.

Ja çfarë mendojnë epidemiologët për një valë të dytë:

Pse ndodhin valët e dyta?

Le të hyjmë së pari në ato që dimë për valët e dyta në përgjithësi duke parë gripin e vjetër. Gripi është një sëmundje sezonale. Përhapet mirë në ajër të ftohtë dhe të thatë, veçanërisht kur njerëzit grumbullohen së bashku brenda në shtëpi gjatë dimrit.

“Me to ne shohim valë të parë dhe të dytë sepse ata ikin bashkë me sezonet”, tha Christine Johnson, një profesoreshë e epidemiologjisë dhe studiuese në Agjencinë e ShBA-së për Kërcënimet Pandemike në zhvillim Ndërkombëtar.

Gjithashtu virusi i gripit pëson lehtësisht mutacion. Çdo vit, ne shohim ndryshime të reja të gripit dhe valët e dyta dhe të treta në një sezon të caktuar gripi shpesh shkaktohen nga llojet e ndryshme që qëndrojnë pas valës së parë.

Por në këtë rast kemi të bëjmë me COVID-19, jo me gripin – dhe ky është një dallim i rëndësishëm që duhet bërë. Jennifer Horney, një epidemiologe dhe themeluese e programit të epidemiologjisë së Universitetit të Delaware, tha që parashikimi i një sjelljeje të re të virusit bazuar në sëmundje të tjera rrezikon një “paradoks të pritjeve të rreme”.

Pandemitë e fundit të gripit – si gripi i shpendëve në 2005 dhe shpërthimi H1N1 në 2009 – mund të na kenë dhënë një ide të gabuar në lidhje me mënyrën se si do të veprojë COVID-19, tha Horney. Këto shpërthime të kaluara erdhën në valë të shumta për shkak të sjelljes dhe transmetimit të viruseve të tyre të gripit.

Epidemiologët janë duke bërë më të mirën me modelet e kaluara dhe duke u përmirësuar ndërsa mësojnë më shumë për këtë koronavirus. Por në fund të fundit, virusi COVID-19 ka modelet e veta të sjelljes virale. “Meqenëse është roman, ne nuk e dimë se si do të jetë fundi,” tha Horney.

Ja çfarë mund të ndodhë me COVID-19

Është e vështirë të flasësh me siguri, por ja çfarë mendojnë epidemiologët me kalimin e kohës.

Ajo që dihet është që ky koronavirus përhapet lehtësisht nga personi në person. Në muajt e verës, njerëzit shpenzojnë më shumë kohë jashtë dhe kanë mundësi të qëndrojnë më larg – kjo zvogëlon transmetimin, sipas Johnson. Por në vjeshtë dhe dimër, njerëzit do të kenë më shumë aktivitete në ambiente të mbyllura dhe në këto kushte koronavirusi ka mundësi që të lulëzojë.

Mbyllja e shkollave dhe bizneseve këtë pranverë i kanë mbajtur njerëzit larg, por rihapja do të bëjë që të mblidhemi përsëri.

“Kur shkollat të rihapen dhe njerëzit rë  rikthehen në zyrë, mund të shihni përsëri një shtim të madh të rasteve, sepse do të ketë shumë njerëz që qëndrojnë së bashku”, Tha Rimoin.

Për fat të keq, ne nuk e dimë se si i përgjigjet ndryshimeve të motit, koronavirusi. Ndërsa gripi vjen me stinët, tashmë nuk ka asnjë provë që tregon se COVID-19 bën të njëjtën gjë. Vetëm shikoni se çfarë po ndodh në vendet me mot të nxehtë si Arizona, Florida dhe Texas. (Për të mos përmendur Brazilin dhe Perun.)

Tashmë koronavirusi ka ndryshuar, por jo aq shpejt dhe në mënyrë drastike sa virusi i gripit. Rimoin tha se një mutacion i ri mund të shkaktojë një valë më të madhe, por deri më tani ky virus nuk ka pësuar ndryshim. Së fundmi, që të ndodhë një valë e dytë, duhet që vala e parë të kontrollohet dhe rastet e reja duhet të jenë afro zero për disa javë me radhë, tha Johnson. Disa vende e kanë arritur këtë – përfshirë Zelandën e Re dhe Islandën, por SHBA nuk është as afër saj. Rastet e koronavirusit janë në rritje në gati gjysmën e shteteve të SHBA-së, dhe ndërsa shtetet vazhdojnë të rihapen, të gjithë ekspertët presin që rastet të rriten. Me fjalë të tjera, vala e tanishme do të vazhdojë. “Ne jemi duke bërë një rrotullim shumë të ngadaltë,” tha Horney.

Rimoin shtoi se ka të ngjarë të vazhdojë si i tillë derisa të kemi imunitet të tufës – kur shumica e popullsisë të jetë imune ndaj sëmundjes. Realisht, ne nuk mund të besojmë në arritjen e imunitetit të tufës pa një vaksinë. “Pa një vaksinë, të arrish imunitetin e tufës vetëm përmes infeksioneve të mëparshme që ofrojnë mbrojtje të antitrupave është mjaft e pamundur,” tha Horney.

Ne nuk kemi parë kurrë më parë COVID-19

E vërteta është se ne nuk mund të themi se çfarë do të ndodhë më pas. Ne mund të krijojmë modele dhe të bëjmë parashikime, por shumë gjëra për COVID-19 mbeten të panjohura.

“Unë mendoj se të gjithë do të donim të dinim se çfarë do të ndodhë, por nuk kemi qenë kurrë më parë në këtë situatë,” tha Rimoin.

Ne duhet të ruajmë distancën sociale, të vendosim  maska dhe të lajmë  për të frenuar këtë epidemi. Zonat që shohin rritje më të mëdha në raste të reja mund të duhet të marrin në konsideratë mbylljen e gjërave për të shmangur mbingarkimin e sistemeve të kujdesit shëndetësor.

“Unë kuptoj lodhjen, rraskapitjen dhe nevojën për mirëqenie shoqërore dhe përparim ekonomik,” tha Johnson. “Por virusi nuk i përmbahet asnjë prej atyre shqetësimeve që kemi.”

 

 

Burimi / https://www.huffpost.com/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top