Vizatimi i lirë i fëmijës është një mjet komunikimi i thellë dhe një gjuhë joverbale përmes së cilës ai shpreh spontanisht botën e tij të brendshme, ndjenjat dhe rrugëtimin e zhvillimit psikofizik.
Shpesh, të rriturit priren t’i kufizojnë fëmijët duke u kërkuar të vizatojnë objekte specifike apo të ngjyrosin brenda vijave “me ngjyrat e duhura”, por ky lloj standardizimi bie ndesh me nevojën primitive krijuese të fëmijës. Përpara se vizatimi të bëhet përfaqësim i objekteve, ai shfaqet si një seri vijash që pasqyrojnë ritme të brendshme dhe lëvizje simbolike, duke u zhvilluar si një aftësi intuitive shumë kohë para se fëmija të mësojë të flasë. Të kuptuarit e këtij procesi na ndihmon të respektojmë përfaqësimin e botës së tyre pa ndërhyrë apo interpretuar gabimisht me konceptet tona të rritura.
Ky komunikim grafik fillon rreth moshës 20-muajsh, kur pjekuria e sistemit nervor lejon koordinimin e parë të lëvizjeve. Gjestet e para, me kthesa të gjera dhe shtigje të ndërlikuara, shpesh i ngjajnë proceseve kozmike apo vizatimeve primitive të shpellave, duke mbështetur vizionin e Rudolf Steiner se çdo individ ndjek fazat evolutive të njerëzimit. Rreth vitit të tretë, lëvizjet kaotike fillojnë të gjejnë një qendër, duke kaluar nga spiralet te “kryqi primordial” dhe rrethi i mbyllur, çka simbolizon lindjen e vetëdijes për veten (Unë) dhe ndarjen mes botës së brendshme dhe asaj të jashtme. Është interesante të vërehet se këto përparime grafike shpesh ndodhin pas fazave kritike si sëmundjet e fëmijërisë, duke dëshmuar rëndësinë e tyre në rritjen organike.
Pas moshës trevjeçare, gjestet dominuese zgjerohen drejt formës së “yllit” dhe “rrotës”, duke treguar një ekuilibër të ri shpirtëror dhe fizik. Rreth vitit të katërt, fëmija fillon të eksplorojë hapësirën përtej perimetrit, ku shfaqen katrorët dhe drejtkëndëshat në formë “shkallësh” apo “portash”, të cilat lidhen me perceptimin e zhvillimit të shtyllës kurrizore dhe dhëmbëzimit. Vetëm rreth moshës 5 vjeçare shfaqet trekëndëshi dhe shtytja e vërtetë drejt vizatimit ilustrues që ne njohim. Duke i lejuar fëmijët të shprehen lirisht pa i ndërprerë, ne u japim mundësinë të na tregojnë imazhet që banojnë në botën e tyre, duke i njohur ata në një mënyrë më të thellë dhe autentike përmes këtij dëgjimi vizual.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
