Për vite me radhë i kam thënë vetes: shkruaj, pastaj do të të bëhet më e lehtë. E besoja edhe kur rrija gjatë pa gjetur si ta nisja. Mjaftonte një letër përpara dhe ende kisha ku të shkoja me atë që nuk dija ta mbaja brenda. Nuk mendoja për njeriun që mund të më lexonte një ditë. Në atë çast më duhej vetëm të arrija ta thosha.
Më vonë, kur fillova t’u kthehesha fjalive për t’i ndrequr, vura re se dora që shkruante me ngut dhe dora që fshinte kërkonin gjëra të ndryshme prej së njëjtës faqe. Edhe në lexim fillova të ndalesha më gjatë aty ku ndieja këtë mospajtim: dikush shkruante dhe njëkohësisht i kundërvihej asaj që kishte shkruar.
Më ka mbetur në mendje Soaresi i Pessoas, që e përçmon veten duke shkruar dhe vazhdon. E përfytyroj të përkulur mbi letrat: ajo që kërkon të thotë ende nuk hyn e tëra në fjali. Shkruaj edhe unë për të gjetur vend, pastaj përkulem mbi atë që kam shkruar dhe shoh sa ngushtë e kam futur veten. Një libër mund të jetë i mirë pikërisht falë krimit që kam kryer mbi veten. Një fjali e dalë nga një humbje mund të më pëlqejë aq shumë, sa të ngurroj ta prek. E rilexoj për kënaqësinë që më jep dhe, pa e vënë re, nis t’i bindem ritmit të saj. Ka çaste kur mbroj fjalinë me më shumë ngulm sesa përvojën që e solli. Në çastin e parë, dhimbja nuk ka sintaksë. Është një peshë në kraharor, një dhomë ku nuk fryn erë. Kur ulem te tryeza dhe kërkoj fjalën e duhur, filloj ta tradhtoj. I heq një mbiemër, i mpreh ritmin, e rrëfej më ftohtë. Fjalia fiton forcë. Aty ku unë nuk e kam mbajtur dot veten, tani di ta mbaj tekstin. Pafuqia bëhet një gjë që e tregoj me zotësi.
Edhe tmerri nga fjalia ordinere ka diçka që nuk dua ta pranoj. Shkrimi i keq mund të më nxjerrë të pambrojtur: duke kërkuar mëshirë, duke dashur të më japin të drejtë. Stili më jep një armaturë. Mund të rrëfej gjithçka dhe prapë të mos shfaqem pa të. Ai që më lexon sheh sa gjakftohtë e tregoj atë që nuk e kam përjetuar gjakftohtë. Nën atë vështrim mund të qëndroj tani. Dalëngadalë, nis ta njoh veten te gruaja që e rrëfen dobësinë e vet. Ajo di ku të ndalet, çfarë të lërë të kuptohet. Gruaja tjetër mbetet në atë dhomë.
E quaj tradhti sikur të kisha ende diku përvojën e paprekur, me të cilën mund të matja fjalinë. Kam vetëm atë që mbaj mend. Edhe kujtimi më ka kursyer gjëra; e kam rrëfyer brenda vetes shumë përpara se të arrinte në letër. Ka raste kur fjalia e ndrequr më prish pikërisht atë rrëfim. E lexoj dhe nuk mund të them më me aq siguri se çfarë po mbroj nga shkrimi. I kam kërkuar letrës të më ngushëllojë. Tani, kur kthehem te një faqe e vjetër, gjej edhe një version të vetes që nuk mund ta ndryshoj më pa prekur shkrimin. Fjalia ka mbetur bindëse. Unë kam vazhduar të jetoj. Ka gjëra që sot do t’i thosha ndryshe, edhe gjëra që nuk jam e sigurt nëse i kujtoj ende apo i kam mësuar nga ajo faqe.
Vazhdoj të shkruaj. Mbi atë që humbas ngrihet një tekst që mund të jetojë pa mua. E rilexoj, duke kërkuar ende shtëpinë brenda asaj që ka mbetur. Dhe prapë, dua që dikush të më gjejë aty.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
