Pas festave të fundvitit, veçanërisht pas Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri, shumë njerëz përballen me një ndjenjë të pazakontë lodhjeje, ankthi dhe rënieje të humorit. Rikthimi në rutinën e përditshme, me ritmet, detyrimet dhe përgjegjësitë e saj, shpesh rezulton më i vështirë nga sa pritej.
Kjo gjendje njihet zakonisht si stresi i post-janarit ose trishtimi pas festave dhe përfaqëson një reagim të natyrshëm të trupit dhe mendjes ndaj ndryshimit të menjëhershëm të stilit të jetesës.
Gjatë pushimeve, njerëzit zakonisht shkëputen nga oraret e rregullta, nga presioni i angazhimeve profesionale apo shkollore dhe nga ritmi i përshpejtuar i jetës së përditshme. Kjo periudhë shërben si një moment rigjenerimi, ku mendja dhe trupi “marrin frymë”, ndërsa vëmendja zhvendoset drejt marrëdhënieve, pushimit dhe reflektimit personal. Pikërisht për këtë arsye, kthimi i menjëhershëm në realitetin e zakonshëm mund të shoqërohet me ndjesi parehatie, mungesë energjie dhe vështirësi për t’u përqendruar.
Stresi i post-janarit shfaqet zakonisht disa orë ose disa ditë pas rifillimit të rutinës dhe lidhet ngushtë me ndryshimin e zakoneve, me çrregullimin e ritmeve biologjike dhe me ngarkesën mendore që sjell fillimi i një periudhe të re pune apo studimi. Momente të tilla shpesh përkojnë edhe me reflektime personale, bilance të vitit që kaloi, vendosje objektivash të reja dhe përballje me detyra të mbetura pezull. Të gjitha këto elemente, të kombinuara me një pushim të gjatë dhe emocionalisht intensiv, mund të krijojnë një ndjenjë mbingarkese.
Simptomat e kësaj gjendjeje janë të ndryshme dhe përfshijnë lodhje të vazhdueshme, pafuqi, irritueshmëri, vështirësi në përqendrim, tension muskulor, dhimbje koke, shqetësime të gjumit dhe, në disa raste, rrahje të shpejta të zemrës apo ndjenjë ankthi. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se, në shumicën e rasteve, këto shqetësime janë kalimtare dhe zbuten gradualisht me kalimin e ditëve, sapo organizmi përshtatet me ritmin e ri.
Përballimi i stresit pas festave kërkon, para së gjithash, durim dhe mirëkuptim ndaj vetes. Dhënia e kohës për t’u ripërshtatur është thelbësore, veçanërisht nëse pushimet janë kaluar larg shtëpisë. Rikthimi disa ditë më herët, sistemimi i mjedisit familjar dhe rikthimi gradual në rutina të vogla ndihmojnë në një tranzicion më të qetë. Po aq e rëndësishme është edhe rifillimi gradual i angazhimeve, pa u zhytur menjëherë në ritme të sforcuara që rrezikojnë të zhbëjnë efektet pozitive të pushimit.
Planifikimi i kujdesshëm i ditëve të para pas festave luan një rol kyç. Vendosja e prioriteteve, organizimi i detyrave dhe shmangia e mbingarkesës ndihmojnë në ruajtjen e energjisë mendore dhe emocionale. Paralelisht, ruajtja e disa zakoneve të mira të fituara gjatë festave, si ecja, leximi apo momentet e reflektimit personal, krijon një ndjenjë vazhdimësie dhe e bën rikthimin më pak të ashpër.
Një ndikim pozitiv ka edhe planifikimi i kohës së lirë dhe i aktiviteteve të këndshme, të cilat ndryshojnë perceptimin ndaj rutinës dhe e bëjnë jetën e përditshme më të balancuar. Në vend që janari të shihet si një fillim i vështirë, ai mund të përjetohet si një mundësi për riorganizim të brendshëm dhe për ndërtimin e një ekuilibri më të shëndetshëm mes detyrimit dhe mirëqenies.
Në këtë proces, është e rëndësishme të shmangen rregullat e ngurta dhe vetëkritika e tepruar. Vendosja e qëllimeve emocionale, si dëshira për të jetuar ditët me më shumë qetësi dhe vetëdije, ndihmon në ndryshimin e dialogut të brendshëm. Mendimet inkurajuese, përqendrimi te zgjidhjet dhe kujdesi për trupin, përmes hidratimit të mirë dhe frymëmarrjes së thellë, kontribuojnë në qetësimin e sistemit nervor dhe në rikthimin e energjisë.
Në thelb, stresi i post-janarit nuk është një dobësi personale, por një reagim i zakonshëm ndaj ndryshimit. I trajtuar me kujdes, vetëdije dhe fleksibilitet, ai mund të shndërrohet në një pikënisje të re për një vit më të ekuilibruar dhe më të ndërgjegjshëm.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
