Teste

December 22, 2020 | 9:33

Testi i orës për të diagnostikuar çrregullimet mendore, ja se si funksionon…

Testi i orës është një mënyrë shumë e thjeshtë për diagnostikimin e një çrregullimi mendor. Qëllimi i tij është të vlerësojë përkeqësimin njohës të subjektit dhe të jetë në gjendje të diagnostikojë çdo çrregullim neurologjik dhe psikiatrik. Që kur u bë për herë të parë në 1953, ai u bë një mënyrë e zakonshme për zbulimin e hershëm të Alzheimerit ose çmendurive të tjera.

Është më se e mundshme që, deri më sot, nëse themi se ky test bazohet “vetëm” në kërkimin e pacientit për të vizatuar një orë, akrepat e së cilës tregojnë 11.10, më shumë se një person mund të dyshojë në vlefshmërinë dhe efikasitetin diagnostikues. Sidoqoftë, duhet të marrim parasysh disa aspekte praktike mbi të cilat bazohet ky test, në dukje i thjeshtë.

Vizatimi i një ore është aq i thjeshtë sa është pothuajse e pabesueshme që mund të jetë një nga testet më efektive kur bëhet fjalë për zbulimin e çrregullimeve njohëse të tilla si Parkinson ose Alzheimer.

Para së gjithash, është e nevojshme të kuptohet renditja e dhënë: “vizatoni një orë që tregon këtë kohë”. Më pas, personi do të duhet të planifikojë, t’i kushtojë vëmendje ekzekutimit të tij motorik, të rregullojë perceptimin e tij vizual, koordinimin e tij vizual-motor dhe aftësinë e tij vizuale-konstruktive. Prandaj nuk është një gjë kaq e thjeshtë; në fakt, efikasiteti njohës i kërkuar nga testi i orës e bën atë një nga testet më të dobishme, veçanërisht nëse e krahasojmë me teste të tjera më komplekse, më të shtrenjta dhe më pak të besueshme.

Testi i orës për të vlerësuar një deficit në aftësitë njohëse

Ky test u zhvillua dhe u aplikua për herë të parë në 1953. Ne u përpoqëm të vërtetonim apraksinë konstruktive (e zakonshme në çmenduri) dhe të identifikonim shkallën e lezioneve të korteksit parietal. Gradualisht, dhe duke parë efektivitetin e tij, ai është bërë një mjet thelbësor për diagnostikimin e dëmtimit njohës të lidhur veçanërisht me fazat e hershme të Alzheimerit. Kryerja e këtij testi, siç e kemi thënë tashmë, është shumë e thjeshtë. Sidoqoftë, ai duhet të drejtohet dhe analizohet nga një psikolog i kualifikuar, pasi që në bazë të testit të orës është e mundur të identifikohen çrregullime të ndryshme, deficite ose dëmtime të trurit. Gjithashtu duhet të theksohet se ka deri në 15 mënyra të ndryshme për të vlerësuar këto teste.

Si zbatohet testi i orës?

Në përgjithësi, profesionisti mund të zgjedhë të drejtojë testin në dy mënyra:

  • Vizatimi i orës me udhëzime. Në këtë rast, pacientit i jepet një fletë bosh për të vizatuar një orë që tregon 11:10. Është e rëndësishme që rrethi të përmbajë rregullimin e saktë të secilës orë.
  • Në rastin tjetër, ju mund t’i kërkoni personit të kopjojë modelin e një ore të dizajnuar tashmë. Kopja duhet të jetë identike: numrat, madhësia e rrethit, akrepat…
  • Kur pacienti përfundon testin, ai pyetet nëse ka mbaruar dhe nëse mendon se e ka bërë atë mirë.

Është shumë e mundshme që të pyesni se pse zgjedhni të keni shfaqjen e orës saktësisht 11 dhe 10. Kjo kohë kërkon përfshirjen e 2 fushave vizuale gjysmë të vëmendshme. Ajo gjithashtu kërkon që personi të dëgjojë udhëzimet, ta kuptojë atë, të kujtojë se si bëhen orët, si përbëhet secila zonë për orë dhe të planifikojë në mënyrë adekuate se ku mbetet çdo akrep.

Si vlerësohet testi i orës?

Siç thamë më herët, ka shumë mënyra për të vlerësuar këto teste. Zakonisht ne vëzhgojmë rrethin, rendin në të cilin vendosen numrat, orientimin, nëse ato janë brenda ose jashtë rrethit, nëse janë vetëm në njërën anë ose nëse ka më shumë numra. Në rastin e pacientëve me çrregullime skizofrenike, për shembull, zakonisht ndodh një fiksim gati milimetrik i sinjalizimit çdo minutë në rreth, gjë që e bën vizatimin një përbërje të çuditshme, heterogjene dhe pothuajse të kuptueshme.

Rasti i një pacienti

Maria është 80 vjeç dhe shkon për herë të parë në shoqërinë e fëmijëve të saj tek një psikolog. “Unë i harroj gjërat”, thotë ajo duke qeshur, ndërsa familja e saj tund kokën me një shprehje të shqetësuar. Profesionisti, pasi mblodhi disa të dhëna dhe bëri një bisedë me Maria-n, për ta relaksuar atë dhe për ta njohur pak më mirë, i kërkon asaj të vizatojë një orë që tregon një kohë të saktë: 11:10. Rezultati është ai që shohim më poshtë.

Dëmtimi njohës i Marias është i dukshëm. Ky nuk do të jetë testi i vetëm, të cilit do t’i nënshtrohet pacientja; diagnoza e sëmundjes Alzheimer do të konfirmohet (ose jo) me strategji të tjera neuropsikologjike. Sidoqoftë, testi i orës është një pikë fillestare dhe ofron informacion të besueshëm dhe zbulues.

Duhet të mbahet mend se, vitet e fundit, ky test po rafinohet gjithnjë e më shumë. Ju madje keni një stilolaps të dizajnuar nga Massachusetts Institute of Technology (MIT) që regjistron pulsin, saktësinë, ndërprerjet, nervozizmin dhe parregullsitë e personit. Falë kësaj teknologjie, mund të nxirren mijëra parametra. Sidoqoftë, aspekti më interesant është se është e mundur të bëhen diagnoza shumë të hershme të sëmundjes Alzheimer ose Parkinson. Zbulimi i hershëm do të na ofronte mundësinë për të zhvilluar strategji më të mira, për të aplikuar trajtime të përshtatshme me të cilat ofrojmë kujdes të plotë dhe integral për pacientin dhe një cilësi më të mirë të jetës për të ngadalësuar rrjedhën e sëmundjes. Testi i orës do të vazhdojë të jetë një nga mjetet më të mira për zbulimin e këtyre llojeve të sëmundjeve.

 

 

Burimi / https://lamenteemeravigliosa.it/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top