Nuk po ju vijnë ide, sado që përpiqeni? Ndoshta nuk ju duhet të mendoni më shumë, por të mendoni ndryshe. Ja shtatë ushtrime të thjeshta që mund t’ju ndihmojnë të thyeni bllokimin krijues dhe t’i qaseni një problemi nga një këndvështrim i ri.
Jeni ulur para ekranit. Dokumenti është bosh. Pesë minuta kalojnë. Pastaj dhjetë. E megjithatë, asnjë ide nuk duket mjaftueshëm e mirë për t’u hedhur në faqe. Blloku krijues nuk shfaqet vetëm kur shkruani. Mund t’ju ndodhë ndërsa përgatitni një prezantim, përpiqeni të zgjidhni një problem, kërkoni një ide të re apo thjesht përpiqeni të gjeni një mënyrë tjetër për të bërë diçka. Dhe sa më i madh të jetë presioni për të gjetur menjëherë përgjigjen e duhur, aq më e vështirë mund të bëhet të dilni nga rrethi i të njëjtave mendime.
Lajmi i mirë është se nuk keni pse të jeni një person “jashtëzakonisht krijues” për të provuar diçka të re. Kreativiteti mund të nxitet duke krijuar hapësirë për kuriozitet, duke bërë lidhje të pazakonta dhe duke hequr për pak kohë presionin për të gjetur zgjidhjen perfekte. Këto shtatë ushtrime mund t’ju ndihmojnë ta shihni problemin nga një kënd tjetër.
1.Dilni për një shëtitje pa telefonin
Ndonjëherë mënyra më e thjeshtë për t’u shkëputur nga një problem është të largoheni fizikisht prej tij për disa minuta. Dilni për një shëtitje pa kontrolluar vazhdimisht mesazhet, rrjetet sociale apo email-et. Në vend të ekranit, kushtojini vëmendje asaj që ndodh përreth: njerëzve, tingujve, ndërtesave, dritës apo detajeve që zakonisht kalojnë pa u vënë re. Nuk është e nevojshme të mendoni gjatë gjithë kohës për problemin që po përpiqeni të zgjidhni. Nëse ju vjen një ide, shënojeni shkurt dhe vazhdoni ecjen. Qëllimi është të ndryshoni ritmin dhe t’i jepni mendjes hapësirë për të krijuar lidhje të reja.
2.Bëni një stuhi idesh për pesë minuta
Vendosni një kohëmatës për pesë minuta dhe shkruani gjithçka që ju vjen në mendje. Edhe idetë që duken absurde, tepër të thjeshta ose të pamundura për t’u realizuar kanë vend në këtë listë. Gjatë këtyre pesë minutave, mos korrigjoni, mos gjykoni dhe mos fshini asgjë. Kur koha të mbarojë, kthehuni te lista. Mund të zbuloni se një ide që në fillim dukej e parëndësishme mund të shërbejë si pikënisje për diçka më interesante.
3.Ndryshoni një detaj të rutinës
Një rrugë tjetër për në punë, një dhomë tjetër, një vend i ri për të punuar apo edhe një zhanër muzike që zakonisht nuk e dëgjoni mund të mjaftojnë për të sjellë një stimul të ri. Ideja nuk është të kërkoni vazhdimisht shpërqendrime. Është të thyeni, qoftë edhe për pak, mënyrën automatike me të cilën e përjetoni ditën. Një ndryshim i vogël mund t’ju bëjë të vini re gjëra që rutina i kishte kthyer në sfond.
4.Gjeni përdorime të reja për një objekt të zakonshëm
Zgjidhni një objekt që keni pranë: një lugë, një kuti, një gotë apo një laps. Tani përpiquni të gjeni sa më shumë përdorime të tjera për të. Një kuti mund të shërbejë si organizues, vazo e përkohshme, stendë ose pjesë e një loje. Nuk ka rëndësi nëse të gjitha idetë janë praktike. Ky ushtrim synon diçka tjetër: t’ju mësojë të shihni një objekt të njohur në mënyra të panjohura. Dhe pikërisht kjo aftësi mund të jetë e dobishme kur përballeni me një problem që duket se nuk ka më zgjidhje.
5.Lidhni dy ide që nuk kanë lidhje
Zgjidhni rastësisht dy fjalë ose koncepte sa më të ndryshme. Për shembull: “dritare” dhe “kafe”. Tani përpiquni të ndërtoni një lidhje mes tyre. Mund të jetë një produkt, një histori, një fushatë, një titull apo thjesht një fjali. Ushtrimi ju detyron të dilni nga rruga e zakonshme e arsyetimit dhe të krijoni një urë mes dy elementeve që në pamje të parë nuk kanë asgjë të përbashkët. Shpesh, idetë interesante lindin pikërisht në këto pika takimi.
6.Vendosni një kufizim
Mund të duket paradoksale, por më shumë mundësi nuk do të thotë gjithmonë më shumë kreativitet. Kur gjithçka është e mundur, zgjedhja mund të bëhet më e vështirë. Prandaj, provoni t’i vendosni vetes një kufizim. Nëse po shkruani, përpiquni ta shpjegoni idenë në vetëm tre fjali. Nëse po kërkoni një zgjidhje, zgjidhni vetëm tre mundësi dhe zhvilloni ato. Nëse po krijoni një koncept, vendosni një numër të kufizuar elementesh që mund të përdorni. Kufizimet mund t’i japin formë një ideje që deri atëherë ka qenë e shpërndarë dhe t’ju ndihmojnë të kaloni nga imagjinata te veprimi.
7.Ndaloni së kërkuari përgjigjen — për pak
Jo çdo bllokim zgjidhet duke u përpjekur edhe më shumë. Nëse keni kaluar shumë kohë duke u përpjekur të gjeni një ide dhe vazhdoni të ktheheni te të njëjtat përgjigje, lëreni problemin mënjanë për pak. Merruni me diçka tjetër dhe rikthehuni më vonë. Një pushim nuk garanton se do të shfaqet papritur një ide e jashtëzakonshme. Por largimi i përkohshëm nga problemi mund t’ju ndihmojë të mos mbeteni të bllokuar në të njëjtin cikël mendimesh dhe ta shihni çështjen me sy të rinj.
Ndonjëherë, kreativiteti ka nevojë për hapësirë
Një bllokim krijues nuk do të thotë domosdoshmërisht se ju mungojnë idetë. Lodhja, stresi dhe presioni për të prodhuar menjëherë diçka të mirë mund ta bëjnë më të vështirë krijimin e lidhjeve të reja. Prandaj, këto ushtrime nuk duhet të kthehen në një tjetër detyrim. Provoni metoda të ndryshme dhe shihni se cilat funksionojnë më mirë për ju. Ndonjëherë, për ta zgjuar kreativitetin nuk duhet të mendoni më fort. Mjafton t’i jepni mendjes pak hapësirë për të eksploruar.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
