Stresi emocional nuk ndikon vetëm në mënyrën se si ndihemi. Ai mund të ndikojë edhe në mënyrën se si funksionon organizmi ynë, përfshirë sistemin imunitar. Kjo marrëdhënie është një nga fushat kryesore të studimit të psikoneuroimunologjisë, e cila shqyrton ndërveprimin mes psikikës, sistemit nervor, hormoneve dhe imunitetit.
Sipas psikologut Sheldon Cohen dhe studiuesve të tjerë në këtë fushë, stresi psikologjik mund të ndikojë në përgjigjen e organizmit ndaj sëmundjeve. Megjithatë, nuk është e saktë të thuhet thjesht se “stresi e dobëson imunitetin”. Efekti varet nga lloji, intensiteti dhe kohëzgjatja e stresit. Në situata të shkurtra stresuese, organizmi aktivizon një përgjigje biologjike që e përgatit për të përballuar një kërcënim. Çlirohen hormone si adrenalina dhe kortizoli, ndërsa sistemi imunitar përshtat përkohësisht aktivitetin e tij. Ky reagim mund të jetë pjesë normale e mekanizmit mbrojtës të trupit.
Problemi shfaqet kur stresi bëhet i vazhdueshëm. Meta-analiza e Suzanne Segerstrom dhe Gregory Miller, e cila përfshiu më shumë se 300 studime, tregoi se stresi kronik lidhet me ndryshime më të rëndësishme në funksionimin imunitar. Edhe psikologia Janice Kiecolt-Glaser, një nga studiueset më të njohura në këtë fushë, ka treguar përmes dekadave të kërkimit se stresi, depresioni dhe marrëdhëniet sociale mund të ndikojnë në funksionimin imunitar dhe në proceset inflamatore. Kjo na ndihmon të kuptojmë pse stresi kronik mund të shoqërohet me lodhje, çrregullime të gjumit dhe ndryshime në mënyrën se si organizmi përballon sfidat. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se stresi shkakton drejtpërdrejt një sëmundje. Shëndeti ndikohet nga shumë faktorë, përfshirë gjenetikën, moshën, gjumin, ushqyerjen, aktivitetin fizik dhe kushtet sociale.
Prandaj, kujdesi për shëndetin psikologjik është njëkohësisht edhe pjesë e kujdesit për trupin. Menaxhimi i stresit, gjumi cilësor, aktiviteti fizik dhe marrëdhëniet sociale mbështetëse mund të ndihmojnë organizmin të përballojë më mirë stresin.
Mendja dhe trupi nuk funksionojnë të ndarë. Ajo që përjetojmë emocionalisht mund të shoqërohet me ndryshime reale biologjike.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
