FB

July 25, 2026 | 8:30

Angazhimi në kopshtari shoqërohet me mirëqenie më të mirë në moshë madhore

Një analizë e të dhënave të Lothian Birth Cohort 1921 zbuloi se të rriturit më të moshuar që merren me kopshtari më shpesh kanë tendencë të përjetojnë mirëqenie më të mirë psikologjike, funksion fizik më të fortë dhe një rrezik 22% më të ulët vdekjeje.

kopshtari

Nga ana jetësore, kopshtaria më e shpeshtë shoqërohej me rënie më të ngadaltë të shpejtësisë së ecjes dhe një përparim më të ngadaltë të treguesve qelizorë të plakjes midis moshave 79 dhe 90 vjeç. Duke krahasuar vlerat mesatare, kopshtarët e shpeshtë jetuan mbi një vit më gjatë se bashkëmoshatarët e tyre që nuk merreshin me kopshtari. Në kohët moderne, njerëzit jetojnë më gjatë se kurrë më parë, dhe si rezultat, popullsia globale e të moshuarve po rritet me shpejtësi. Disa vlerësime thonë se deri në vitin 2030, një në gjashtë persona në mbarë botën do të jetë 60 vjeç e lart, dhe ky numër pritet të rritet në mbi 2.1 miliardë njerëz deri në vitin 2050. Për shkak të kësaj, mbështetja e plakjes së shëndetshme është bërë një përparësi urgjente publike. Plakja e shëndetshme do të thotë të plakesh duke ruajtur sa më shumë mirëqenie fizike, mendore, emocionale dhe sociale. Qëllimi nuk është thjesht të jetosh më gjatë, por të jetosh më mirë. Kjo nuk do të thotë të shmangësh të gjitha sëmundjet, sepse problemet shëndetësore bëhen natyrshëm më të zakonshme me moshën. Përkundrazi, kjo do të thotë të ruash funksionin, pavarësinë, dinjitetin dhe cilësinë e jetës për sa më gjatë të jetë e mundur.

Autorja e studimit, Janie Corley, dhe kolegët e saj hetuan nëse frekuenca e kopshtarisë është e lidhur me nivelet bazë dhe trajektoret afatgjata të një grupi të gjerë shënjuesish të plakjes – mirëqenien psikologjike, funksionin fizik, plakjen biologjike dhe rrezikun e vdekshmërisë. Ata analizuan të dhëna nga Lothian Birth Cohort 1921, një grup kërkimor skocez i përbërë nga njerëz që kishin lindur në vitin 1921 dhe që jetonin kryesisht në rajonin Lothian të Skocisë, përreth Edinburgut. Është një nga studimet gjatësore më të gjata në botë, që ndjek individë nga mosha e hershme deri në të 90-at e tyre me vlerësime të përsëritura shëndetësore. Kur pjesëmarrësit e këtij studimi ishin 11 vjeç, ata kryen një vlerësim kombëtar të inteligjencës (Studim Mendor Skocez i vitit 1932). Që atëherë, ata janë ritestuar disa herë, kryesisht gjatë gjithë moshës së tyre të vjetër. Kjo analizë e veçantë krijoi një bazë duke përdorur të dhëna të mbledhura nga viti 1999 deri në vitin 2001, kur pjesëmarrësit në studim ishin afërsisht 79 vjeç. Studiuesit më pas i gjurmuan këta individë gjatë 11 viteve në vijim (me ndjekje në moshat 83, 87 dhe 90 vjeç) për të matur rënien fizike dhe biologjike, dhe gjurmuan të dhënat e vdekshmërisë së tyre për 25 vjet.

Infermierët e trajnuar vlerësuan funksionin e mushkërive, shpejtësinë e ecjes, forcën e kapjes dhe aftësinë funksionale (domethënë, vështirësitë me aktivitetet bazë dhe instrumentale të jetës së përditshme, duke përdorur shkallën Townsend me 9 pika) të pjesëmarrësve në moshat 79, 87 dhe 90 vjeç. Treguesit e plakjes biologjike të përdorura në studim ishin vlerësimet e gjatësisë së telomereve (nga ADN-ja e gjakut periferik të pjesëmarrësve) dhe PhenoAge e bazuar në Metilimin e ADN-së (një biomarkues i plakjes biologjike bazuar në ndryshimet që lidhen me moshën në molekulat e ADN-së të nxjerra nga mostrat e gjakut). Autorët e studimit gjithashtu gjurmuan vdekshmërinë e pjesëmarrësve në studim deri në vitin 2025. Deri në vitin 2025, 469 nga 473 pjesëmarrësit e gjurmuar kishin vdekur; vetëm 4 ishin ende gjallë (dhe të moshës 103 vjeç). Artikulli u botua në Journal of Environmental Psychology.

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

MARKETINGU:
Agjente Marketingu:
Erinda Topi: 0688019400
E-mail: [email protected]

© Revista Psikologjia. Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top