Gjumi është një proces interesant dhe i domosdoshëm për të gjithë qeniet njerëzore. Për shkak të informacionit fiziologjik dhe neuroanatomik që njerëzve u mungonte në të kaluarën, ky fenomen ka qenë gjithmonë i rrethuar nga misteri dhe spekulimet. Megjithatë, në ditët e sotme, shumë studime kërkimore të disponueshme shpjegojnë se çfarë bën truri ndërsa flemë.
Çfarë ndodh në trurin tuaj ndërsa flini?
Gjatë një pushimi nate, truri kalon nëpër faza të ndryshme të gjumit me nivele të ndryshme të aktivitetit të trurit: katër nga këto faza janë jo-REM dhe e pesta është gjumi REM.
Gjatë fazës 1, përjetoni përgjumje, muskujt tuaj fillojnë të relaksohen dhe aktiviteti i trurit tuaj ngadalësohet. Megjithatë, kjo është një gjendje gjumi e lehtë, kështu që mund të zgjoheni lehtësisht prej saj.
Në fazën 2, temperatura e trupit tuaj, rrahjet e zemrës dhe frymëmarrja fillojnë të ulen progresivisht.
Gjatë fazave 3 dhe 4 , ju jeni në një gjendje gjumi më të thellë dhe aktiviteti i trurit tuaj mban një frekuencë shumë të ulët. Në këtë pikë, është më e vështirë të zgjoheni dhe zakonisht ndodh parasomnia: tmerret e natës ose ecja në gjumë.
Pastaj, është faza REM, në të cilën përjetoni lëvizje të shpejta të syve. Toni i muskujve tuaj zvogëlohet në mënyrë drastike dhe frymëmarrja dhe rrahjet e zemrës bëhen të parregullta. Është gjatë kësaj faze që filloni të ëndërroni më qartë. Nëse zgjoheni gjatë kësaj faze, ka shumë të ngjarë të mbani mend se çfarë keni ëndërruar.
Një cikël i plotë gjumi zgjat afërsisht 100 minuta; 60 deri në 70 minutat e para shpenzohen në katër fazat e para. Së fundmi, gjatë një gjumi normal nate, do të përfundoni midis katër dhe gjashtë cikleve.
Mësimi dhe kujtesa
Është demonstruar se kujtesa dhe ruajtja e informacionit përmirësohen shumë pas një periudhe gjumi sesa pas një periudhe të ngjashme zgjimi. Efekti pozitiv është më i spikatur kur bëhet fjalë për kujtesën deklarative (e cila lidhet me faktet dhe ngjarjet) dhe kujtesën procedurale (e lidhur me aftësitë dhe aftësitë motorike). Edhe periudhat e shkurtra të gjumit (dremitje 6-minutëshe) mund të kenë një ndikim pozitiv kur bëhet fjalë për ruajtjen e informacionit. Sa më shumë të flini, aq më mirë është për kujtesën tuaj. Një fakt tjetër interesant është se koha midis të mësuarit dhe gjumit është shumë e rëndësishme. Kështu, nëse doni të konsolidoni informacione të caktuara, gjumi pasi të keni studiuar do t’ju ndihmojë shumë.
Ruajtja e energjisë
Edhe pse ky nuk është qëllimi kryesor i gjumit, është e vërtetë që gjumi kontribuon në ruajtjen ose rikthimin e energjisë që keni përdorur gjatë aktiviteteve tuaja të përditshme. Sidomos gjatë fazave 3 dhe 4, shkalla juaj metabolike zvogëlohet: trupi juaj ftohet dhe rrahjet e zemrës dhe frymëmarrja bëhen më të ngadalta, ju konsumoni më pak oksigjen dhe keni më pak ton muskulor. Për më tepër, kur shpenzimi juaj i energjisë është i lartë gjatë ditës , ju keni tendencë të flini më shumë.
Restaurimi
Gjumi është thelbësor për të luftuar lodhjen dhe për ta rikthyer trupin në gjendjen e tij origjinale. Studimet tregojnë se një rritje e gjumit pas një periudhe stresuese mund të kompensojë barrën mendore të trurit . Ndërsa lodhja fizike zhduket me pushim, lodhja mendore ka nevojë për gjumë, në veçanti.
Duke kërkuar zgjidhje
Me siguri e keni dëgjuar shprehjen: “Duhet të fle me kaq” . Kjo shprehje në fakt ka njëfarë të vërtete shkencore; individët që kalojnë më shumë kohë në fazën REM gjejnë zgjidhje më krijuese. Gjumi ka një lidhje me aftësitë krijuese dhe ato të zgjidhjes së problemeve . Kur flini, truri juaj interpreton informacionin dhe kombinon idetë. Ato ëndrra të çuditshme që nuk kanë kuptim për ju janë mënyra se si truri juaj përpunon, eksploron dhe provon disa zgjidhje të ndryshme për problemet tuaja të vërteta.
Kjo është arsyeja pse është thelbësore të keni një cilësi të shkëlqyer gjumi. Trupi juaj, dhe veçanërisht mendja juaj, ka nevojë për kohë për t’u rikuperuar, për të konsoliduar informacionin dhe për të gjetur perspektiva dhe zgjidhje të reja. Kujdesi për gjumin tuaj është kujdes për trurin tuaj.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
