Kur nxirrni në dritë të vërtetën e një narcisisti, atmosfera ndryshon menjëherë. Është një ndjesi që e percepton me instinkt përpara se ta shpjegosh me fjalë. Nuk bëhet fjalë thjesht për një kritikë të zakonshme; është momenti kur “maska” e tyre prej njeriu simpatik bie dhe zëvendësohet nga diçka e ftohtë dhe e panjohur.
Ndryshe nga njerëzit e ekuilibruar, ekspozimi i një narcisisti nuk sjell qartësi apo ndjesë. Përkundrazi, ai shkakton një lufte psikologjike të mbushur me konfuzion, devijim dhe projeksion. Kur kuptoni këto mekanizma mbrojtës, veprimet e tyre fillojnë të bëhen të parashikueshme. Ja 8 reagimet tipike pas ekspozimit të tyre:
1.Ngurtësimi dhe ftohtësia totale
Në vend të zemërimit të zhurmshëm, shpesh do të ndeshni një “mur akulli”. Ata mbyllen emocionalisht, vështrimi u zbrazet dhe biseda humbet çdo lloj substance. Ky nuk është reflektim apo paqe, por një distancim i qëllimshëm për t’ju bërë të ndiheni fajtorë ose sikur e keni tepruar.
2.Strategjia e “tërheqjes me sharm”
Nëse shohin që agresiviteti nuk po funksionon, ata ndryshojnë taktikë 180 gradë. Papritmas bëhen të ëmbël, të vëmendshëm dhe kërkojnë falje (edhe pse në mënyrë të paqartë). Qëllimi nuk është ndryshimi, por rifitimi i kontrollit mbi ju duke ju bërë të dyshoni në gjykimin tuaj fillestar.
3.Përfshirja e “të tretëve” (Triangulimi)
Narcisisti rrallë e mban konfliktin vetëm mes jush. Ata fillojnë të rekrutojnë “dëshmitarë” – miq, familjarë apo kolegë – duke u treguar një version të deformuar të ngjarjes. Kjo bëhet për t’ju izoluar dhe për t’ju bërë të dukeni si personi “problematik” në syrin e opinionit publik.
4.Agresiviteti pasiv
Në vend që t’i diskutojnë gjërat hapur, ata zgjedhin rrugën e tërthortë: komente sarkastike, injorim të mesazheve ose një ton zëri që “ther”, por që nuk mund ta dokumentosh dot. Ky tension i vazhdueshëm ju mban në një gjendje ankthi, ku e dini që diçka nuk shkon, por nuk keni një fakt konkret për të kapur.
5.Rishkrimi i historisë në kohë reale
Kur i përballni me faktet, ata fillojnë të redaktojnë të kaluarën. Ngjarjet që ju i mbani mend mirë, sipas tyre “nuk kanë ndodhur ashtu”. Ata i shtrembërojnë situatat aq shumë, saqë në fund e gjeni veten duke u përpjekur të provoni të vërteta që nuk duhet të kishin nevojë për asnjë provë.
6.Testimi i vazhdueshëm i kufijve
Vetëm pse i keni vendosur para përgjegjësisë një herë, nuk do të thotë se ata do të ndalen. Përkundrazi, do të fillojnë të “shkelin” kufijtë tuaj me hapa të vegjël e të padukshëm. Ata duan të shohin nëse jeni seriozë për ato që keni thënë, apo nëse mund t’ju kthejnë sërish në gjendjen e vjetër të tolerimit.
7.Mohimi absolut dhe i qetë
Ky është ndoshta reagimi më irritues. Ata e mohojnë realitetin me një qetësi të frikshme. “Po e imagjinon,” ose “Ti je shumë e ndjeshme,” thonë ata pa asnjë lëkundje. Sa më i qetë të jetë mohimi, aq më shumë filloni të dyshoni në kujtesën dhe shëndetin tuaj mendor.
8.Distancimi strategjik për t’ju vënë në ndjekje
Ata mund të largohen aq sa për t’ju bërë të ndjeni mungesën e tyre, por pa u zhdukur plotësisht. Kur ju, të mësuar me praninë e tyre, filloni të bëni përpjekje për të “rregulluar” marrëdhënien, ata e dinë që e kanë rifituar pushtetin. Tani nuk janë më ata fajtorët, por ju që po kërkoni vëmendjen e tyre.
Mesazhi kryesor
Të kuptosh këto modele sjelljeje nuk shërben për të ndryshuar narcisistin, por për të mbrojtur veten. Në momentin që i shihni këto taktika për atë që janë në të vërtetë, ju fitoni lirinë për të mos rënë më në lojën e tyre.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
