Edhe pse klasifikohen si fruta arrore, gështenjat kanë një profil ushqyes krejt të ndryshëm nga arrat, bajamet dhe lajthitë. Ato përmbajnë më shumë ujë dhe karbohidrate, por shumë më pak yndyrë, duke i bërë një ushqim të veçantë në dietën e stinës së vjeshtës.
Aroma e gështenjave të pjekura është një nga shenjat dalluese të vjeshtës. Megjithatë, ndryshe nga shumica e frutave arrore, gështenjat karakterizohen nga përmbajtja e lartë e niseshtesë, çka i afron nga ana ushqyese me ushqimet e pasura me karbohidrate komplekse. Sipas tabelave të përbërjes ushqimore CREA, 100 gramë gështenja të freskëta përmbajnë rreth 174 kalori, 36,7 gramë karbohidrate dhe vetëm 1,7 gramë yndyrë. Kjo i dallon ndjeshëm nga bajamet dhe arrat, të cilat janë më të pasura me yndyrna, kryesisht të pangopura.
A ndikojnë gështenjat në shtimin e peshës?
Asnjë ushqim i vetëm nuk shkakton automatikisht shtim në peshë. Rëndësi ka sasia e konsumuar dhe ekuilibri i përgjithshëm ushqimor. Megjithatë, mënyra e përgatitjes ndikon në vlerat energjetike të gështenjave. Sipas të dhënave të CREA-s, 100 gramë gështenja të pjekura ofrojnë rreth 210 kalori, ndërsa ato të thata arrijnë afërsisht 315 kalori, për shkak të përmbajtjes më të ulët të ujit. Gështenjat mund të përfshihen në një dietë të ekuilibruar, por duhet të llogariten edhe si burim karbohidratesh, veçanërisht kur konsumohen së bashku me bukë, makarona, oriz apo patate.
Fibra, minerale dhe mungesa e glutenit
Përveç karbohidrateve, gështenjat përmbajnë fibra, minerale dhe përbërës të tjerë me origjinë bimore. Ato janë gjithashtu natyrshëm pa gluten, ndaj mielli i pastër i gështenjave mund të përdoret në përgatitje të ndryshme për personat që duhet të shmangin glutenin, duke pasur kujdes për ndotjen e mundshme gjatë përpunimit. Megjithatë, mungesa e glutenit nuk do të thotë automatikisht se një ushqim është më i lehtë apo më i shëndetshëm. Po ashtu, pavarësisht ndryshimeve ushqyese nga arrat e tjera, gështenjat mund të shkaktojnë reaksione alergjike. Personat me alergji të diagnostikuara duhet të këshillohen me specialistin përpara konsumimit.
Një ushqim sezonal me identitetin e vet
Gështenjat nuk janë thjesht një alternativë ndaj bajameve apo arrave. Përbërja e tyre i bën të përshtatshme për supa, sallata, gatime tradicionale dhe pjata të ndryshme vjeshtore. Mesazhi kryesor është i thjeshtë: gështenjat nuk janë as më të mira, as më të këqija se frutat e tjera arrore, por kanë një profil ushqyes të veçantë. Të kuptuarit e këtij ndryshimi ndihmon në zgjedhjen e porcioneve të përshtatshme dhe në përfshirjen e tyre në një dietë të larmishme e të ekuilibruar.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
