Një gjumë i shkurtër pas drekës shpesh konsiderohet një mënyrë e mirë për të rikuperuar energjinë, sidomos pas një nate me gjumë jo të mjaftueshëm. Por a mund të ketë ky zakon edhe ndikim te tensioni i gjakut?
Lidhja mes gjumit dhe shëndetit kardiovaskular është tashmë e mirëdokumentuar. Gjumi i pamjaftueshëm, cilësia e dobët e gjumit dhe ritmet e çrregullta të fjetjes janë lidhur me një rrezik më të lartë për hipertension. Një studim i raportuar nga American Heart Association ka gjetur se njerëzit me orare të çrregullta të gjumit kishin më shumë gjasa të kishin tension të lartë, duke sugjeruar se nuk ka rëndësi vetëm sa flemë, por edhe sa i rregullt është ritmi ynë i gjumit.
Një pushim i shkurtër mund të jetë i dobishëm
Gjumi i ditës mund të ndihmojë në uljen e lodhjes dhe përmirësimin e vigjilencës. Për disa njerëz, një pushim i shkurtër gjatë ditës mund të jetë pjesë e një rutine të shëndetshme, veçanërisht nëse nuk dëmton gjumin e natës. Por kjo nuk do të thotë se gjumi i drekës është një “ilaç” kundër hipertensionit.
Në fakt, një studim i madh i bazuar në të dhënat e rreth 360 mijë pjesëmarrësve të UK Biobank gjeti se personat që deklaronin se flinin zakonisht gjatë ditës kishin 12% më shumë gjasa të zhvillonin tension të lartë dhe 24% më shumë rrezik për goditje në tru krahasuar me ata që nuk flinin gjatë ditës. Kjo në pamje të parë duket paradoksale. Por studiuesit paralajmërojnë se gjumi i ditës mund të jetë edhe një shenjë e një problemi tjetër, për shembull gjumë jo cilësor gjatë natës, pagjumësi ose gërhitje.
Pra, nuk mund të thuhet se gjumi i drekës shkakton hipertension. Studimi ishte kryesisht vëzhgues dhe nuk përcaktoi një mekanizëm të drejtpërdrejtë shkakësor. Për më tepër, kohëzgjatja e gjumit të ditës nuk ishte matur.
Problemi mund të jetë te gjumi i natës
Ekspertët e gjumit dhe të shëndetit kardiovaskular e shohin gjumin si një faktor më kompleks sesa thjesht numrin e orëve që kalojmë në shtrat. Një studim i raportuar nga American Heart Association tregoi se njerëzit që ndryshonin ndjeshëm orarin e fjetjes nga një natë në tjetrën kishin më shumë gjasa të kishin hipertension. Edhe ndryshime relativisht të vogla në orarin e gjumit u shoqëruan me rritje të rrezikut. Ndërkohë, kërkime të tjera kanë treguar se presioni i gjakut gjatë gjumit është një tregues i rëndësishëm i rrezikut kardiovaskular. Në mënyrë tipike, tensioni arterial duhet të ulet gjatë natës. Kur kjo ulje nuk ndodh ose tensioni rritet gjatë natës, mund të lidhet me një rrezik më të madh për sëmundje kardiovaskulare.
Kjo e bën cilësinë e gjumit të natës shumë më të rëndësishme sesa ideja se një gjumë i shkurtër pas drekës mund të “mbajë larg” hipertensionin.
Atëherë, a duhet të flemë pas drekës?
Për një person të shëndetshëm, një gjumë i shkurtër gjatë ditës nuk është domosdoshmërisht problem. Por nëse dikush ka nevojë të flejë gjatë dhe shpesh gjatë ditës, kjo mund të jetë një arsye për të parë më nga afër cilësinë e gjumit të natës.
Sidomos nëse shoqërohet me:
gërhitje të forta;
zgjime të shpeshta gjatë natës;
lodhje të madhe gjatë ditës;
përgjumje të vazhdueshme;
dhimbje koke në mëngjes;
vështirësi për të qëndruar zgjuar gjatë ditës.
Në këto raste, problemi mund të mos jetë nevoja për një “siesta”, por një çrregullim i gjumit që duhet vlerësuar nga mjeku.
Gjumi i mirë është më i rëndësishëm se gjumi i gjatë gjatë ditës
Mesazhi kryesor i ekspertëve është se shëndeti i zemrës nuk përcaktohet nga një zakon i vetëm. Gjumi i rregullt, aktiviteti fizik, ushqyerja e shëndetshme, kontrolli i peshës, kufizimi i alkoolit, shmangia e duhanit dhe monitorimi i tensionit janë pjesë e një qasjeje më të gjerë për mbrojtjen e zemrës. Prandaj, një gjumë i shkurtër pas drekës mund të jetë një moment pushimi dhe rikuperimi, por nuk duhet konsideruar si mënyrë për të parandaluar apo trajtuar hipertensionin.
Nëse tensioni i gjakut është vazhdimisht i lartë, zgjidhja nuk është të shtojmë gjumin e drekës, por të matim rregullisht presionin dhe të konsultohemi me mjekun për shkakun dhe trajtimin e duhur.
Në fund, për zemrën nuk mjafton të pyesim “Sa fle?”, por edhe “Sa mirë fle dhe sa i rregullt është gjumi im?”
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
