Këshilla & Arsye

June 23, 2020 | 8:13

Mania për të kontrolluar, çfarë e shkakton dhe si ta luftojmë

Shumë herë kemi dëgjuar për njerëz që vuajnë nga mania e kontrollit. Një term që shpesh përdoret në mënyrë jo të duhur por që në disa raste meriton vëmendjen e duhur. Nëse të qenit i saktë dhe të kontrolloni që gjithçka është bërë si duhet është një simptomë e seriozitetit, si dhe një mënyrë për të mos patur surpriza të këqija, humbja e ndjenjës së masës mund të degjenerojë situatën, duke e bërë jetën një luftë të përjetshme kundër botës dhe duke çuar në të ashtuquajturën mani kontrolli.

Një problem mjaft i përhapur që ka shkaqe të sakta por që, për fat të mirë, mund të zgjidhet. Thjesht duhet ta dëshirosh atë, të angazhohesh për ta bërë atë dhe në fund do ta gjesh veten të lirë nga pesha e kontrollit obsesiv.

Çfarë e shkakton maninë për të kontrolluar?

Mania e kontrollit është një problem që mund të prekë këdo dhe që mund të ndodhë në momente të brishtësisë së veçantë. Në përgjithësi fillon si dëshirë për të kontrolluar gjërat në mënyrë që ato të shkojnë në drejtimin e duhur, vetëm që pastaj të shndërrohen në një problem të vërtetë të menaxhimit të vështirë.

Prandaj është një mënyrë të qeni që mund të ketë shkaqe serioze dhe që e bën jetën e atyre që e zbatojnë më të vështirë nga sa mendoni. Ata që vuajnë nga mania e kontrollit në fakt, duhet të kenë gjithmonë ide të qarta për atë që po ndodh rreth tyre, gjë që i shtyn ata të përpiqen të manipulojnë faktet dhe njerëzit. Një mënyrë të vepruari që mund të krijojë tension dhe mosmarrëveshje nga ana e njerëzve të përfshirë.

Shkaqet e manisë së kontrollit janë të ndryshme dhe ndër këto më të rëndësishmet janë:

  • Pasiguria
  • Frika nga gabimi
  • Frika nga mos-aftësia për të trajtuar situatat
  • Vështirësia për menaxhimin e stresit
  • Duhet të dini se gjithçka është në rregull
  • Pamundësia për të trajtuar situata të pasigurisë
  • Besimi i ulët në ndryshim
  • Ndjenjë e fortë e përgjegjësisë
  • Frika nga e panjohura
  • Perfeksionizmi
  • Vetëvlerësimi i ulët

Shpesh ata që përpiqen të kontrollojnë situatat, e bëjnë mbi të gjitha për të mbajtur një imazh të vetvetes që nuk korrespondon me realitetin. Një situatë që herët a vonë përfundon duke u bërë e paqëndrueshme, veçanërisht kur përfshin edhe njerëz të tjerë. Prandaj, nëse doni të përmblidhni një person që vuan nga një mani kontrolli, mund ta përshkruani atë si një perfeksionist, të fiksuar pas asaj që bëjnë të tjerët, që shqetësohen për imazhin, pastërtinë dhe punën që bën. Kur gjërat nuk shkojnë ashtu sikurse janë planifikuar, efekti është dukshëm kaotik dhe shpesh çon në sulme ankthi dhe paniku.

Si ta kapërceni maninë e kontrollit?

Tani që kemi parë se cilat janë simptomat dhe shkaqet e manisë së kontrollit, është e rëndësishme të kuptoni se si ta eliminoni atë në mënyrë që të rimerrni një jetë sa më të qetë dhe normale. Duke pasur parasysh që zgjedhja më e mençur, veçanërisht në raste të rënda, është t’i drejtoheni një psikoterapisti i cili mund të kuptojë shkaqet për të gjetur një zgjidhje, ekzistojnë disa strategji të vogla që mund të vendosen dhe ato janë:

Punoni me pasigurinë. Duke konstatuar se në bazë të manisë së kontrollit ekziston një pasiguri e thellë, hapi i parë është të punohet për këtë gjendje. Për ta bërë këtë ju mund të përpiqeni të hetoni veten ose të kontaktoni një psikoterapist. Ajo që ka rëndësi është të mos ia lini gjërat rastësisë dhe të punoni seriozisht për të përmirësuar marrëdhëniet me veten dhe, mbi të gjitha, besimin tek të tjerët dhe tek vetja juaj.

Pranoni gabimet. Vetë koncepti i gabimit duhet të ndryshojë dhe të bëhet diçka ndryshe, por jo domosdoshmërisht negative. Vetëm në këtë mënyrë, do të jetë e mundur të pranohet mundësia që gjërat të shkojnë mirë edhe pa qenë të përsosura. Një vizion pothuajse i pamundur për ata që kanë hile kontrolli dhe që duhet të stërviten dita ditës.

Dilni nga zona e rehatisë. Një hap tjetër i rëndësishëm është të prishni rutinën duke lënë zonën e rehatisë të bërë nga rregullat e kontrollit dhe të vetë-imponuara në mënyrë që të provoni diçka të re. Sado e frikshme që mund të jetë, përvoja do të tregojë se është e mundur të jetosh edhe pa kontroll. Ajo që ka rëndësi është të veprosh në hapa të vegjël dhe pa nxitim por me vullnetin për të mos qëndruar kurrë në heshtje. Pak nga pak do të arrini në rezultate gjithnjë e më të rëndësishme.

Mësoni të delegoni. Ndarja e detyrave të shtëpisë me të tjerët dhe lejimi i tyre të veprojnë ashtu si dëshirojnë është një mënyrë e mirë për të shpëtuar nga mania e kontrollit. Është e rëndësishme të kuptohet që edhe nëse dikush vepron në një mënyrë të paparashikueshme ose të padëshirueshme, gjërat mund të ndryshojnë gjithmonë.

Mësoni shijen e aventurës. Fillimi për të parë të papriturat si një devijim i këndshëm është një mënyrë e mirë për të mos pasur frikë të përballeni me situata të ndryshme nga ato që kishit imagjinuar. Një teknikë e vështirë për tu aplikuar por që me një trajnim të vogël mund të bëjë vërtet ndryshime duke ofruar këndvështrime të reja dhe alternative.

Vuajtja nga delusionet e kontrollit është jashtëzakonisht e vështirë dhe e bën jetën të vështirë për tu menaxhuar. Stresi i shkaktuar nga frika për të bërë gabime është i pallogaritshëm dhe bashkë me të edhe ankthet e përditshme për gjithçka që mund të ndodhte. Prandaj është e pashmangshme që herët a vonë diçka të prishet duke e lënë personin i cili duhet të kontrollojë gjithçka pa mbrojtje dhe para një humnerë.

Puna me veten tuaj është një mënyrë e mirë për të shmangur shpërthimin dhe për të mësuar mënyra të reja për t’u marrë me jetën. Mënyrat që mund të jenë më pak të sigurta por sigurisht më relaksuese dhe të këndshme për t’u eksploruar.

 

 

Burimi / https://www.chedonna.it/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top