Të krijosh një lidhje me një person të ri nuk është domosdoshmërish çështje karizme, fjalësh perfekte apo aftësie për të qenë gjithmonë interesant. Psikologjia sociale tregon se marrëdhëniet njerëzore ndërtohen mbi disa nevoja dhe sjellje shumë më të thjeshta: dëshirën për t’u dëgjuar, për t’u kuptuar dhe për t’u ndier pjesë e një marrëdhënieje.
Psikologët Roy Baumeister dhe Mark Leary kanë argumentuar se nevoja për përkatësi është një element themelor i natyrës njerëzore, duke shpjeguar pse njerëzit kërkojnë vazhdimisht lidhje të qëndrueshme me të tjerët. Prandaj, kur duam të afrohemi me dikë, pika më e mirë e nisjes nuk është pyetja “Si mund ta bëj këtë person të më pëlqejë?”, por “Si mund ta njoh më mirë?”. Kurioziteti i sinqertë është një nga mënyrat më të natyrshme për të krijuar komunikim. Të bësh pyetje që shkojnë përtej informacionit bazë, të dëgjosh përgjigjen dhe të tregosh interes për atë që personi po thotë, krijon një ndjesi vëmendjeje dhe respekti. Hulumtimet e Harry Reis dhe kolegëve mbi afërsinë ndërpersonale kanë treguar rëndësinë e asaj që quhet “partner responsiveness” – ndjesia se personi tjetër na dëgjon, na kupton dhe reagon në mënyrë të përshtatshme ndaj asaj që ndajmë.
Megjithatë, një bisedë nuk mund të jetë një intervistë. Për të krijuar afërsi, duhet të ndajmë edhe ne diçka nga vetja. Një mendim, një përvojë, një pasiguri të vogël apo një interes personal mund ta bëjë komunikimin më njerëzor. Studimet mbi vetë-zbulimin tregojnë se ndarja graduale e informacionit personal dhe reagimi pozitiv i bashkëbiseduesit mund të kontribuojnë në krijimin e ndjenjës së afërsisë. Kjo nuk do të thotë të tregojmë menjëherë gjërat më intime të jetës sonë, por të lejojmë që njohja të thellohet natyrshëm.
Një tjetër element i rëndësishëm është gjetja e pikave të përbashkëta. Një interes, një përvojë, një pasion apo edhe një këndvështrim i ngjashëm mund të shërbejë si urë lidhëse. Por nuk është e nevojshme të pretendojmë se na pëlqen gjithçka që pëlqen tjetri. Autenticiteti mbetet i rëndësishëm. Në vend që të përpiqemi të bëhemi versioni që mendojmë se personi tjetër do të pëlqejë, është më e dobishme të tregojmë interes për botën e tij dhe njëkohësisht të ruajmë identitetin tonë. Edhe mënyra se si reagojmë ndaj emocioneve të të tjerëve ka rëndësi. Psikologia Shelly Gable dhe kolegët e saj kanë studiuar mënyrën se si njerëzit reagojnë ndaj lajmeve pozitive që ndajnë me njëri-tjetrin. Reagimet aktive dhe konstruktive, si “Sa bukur! Si ndodhi?” ose “Duhet të jesh shumë i lumtur!”, mund të forcojnë përvojën pozitive dhe ndjenjën e lidhjes. Shpesh, një person nuk kërkon këshillë; kërkon dikë që të ndajë gëzimin me të.
Në të njëjtën kohë, psikologët Edward Deci dhe Richard Ryan, përmes Teorisë së Vetëpërcaktimit, theksojnë rëndësinë e lidhjes me të tjerët, por edhe të autonomisë. Kjo na kujton një parim të rëndësishëm: socializimi nuk është një mënyrë për të kontrolluar apo manipuluar njerëzit. Nuk mund dhe nuk duhet të përpiqemi ta detyrojmë dikë të na pëlqejë. Mund të krijojmë kushtet për një komunikim të mirë, por afrimi duhet të jetë reciprok. Në fund të fundit, të socializohesh mirë nuk do të thotë të kesh gjithmonë diçka brilante për të thënë. Do të thotë të jesh i pranishëm, të dëgjosh, të bësh pyetje, të ndash diçka nga vetja dhe të respektosh kufijtë e tjetrit. Ndoshta formula më e thjeshtë është kjo: dëgjo me vëmendje, pyet me kuriozitet, fol me sinqeritet dhe mos e detyro afrimin. Sepse lidhjet më të qëndrueshme nuk krijohen kur arrijmë të bëjmë dikë të na pëlqejë, por kur të dy njerëzit ndihen mirë duke qenë pjesë e së njëjtës bisedë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
