Një studim i fëmijëve nga Tarragona, Spanjë, zbuloi se ekspozimi më i lartë para lindjes ndaj ndotjes së ajrit (PM 10 dhe grimcat e trasha PM , NO 2 dhe gazrat NO x ) ishte i lidhur me rezultate modestisht më të larta të simptomave të ADHD-së të raportuara nga mësuesit tek pjesëmarrësit në moshë shkollore. Megjithatë, studimi nuk gjeti një lidhje midis ekspozimit ndaj ndotjes së ajrit dhe një diagnoze klinike të ADHD-së.
Ndotja e ajrit është prania e substancave të dëmshme në ajër, siç janë gazrat, grimcat, tymi dhe ndotësit kimikë. Mund të vijë nga trafiku, fabrikat, termocentralet, sistemet e ngrohjes, bujqësia, zjarret dhe burimet natyrore siç janë stuhitë e pluhurit. Ndotja e ajrit përshkruhet zakonisht në terma të substancave që e përbëjnë atë dhe madhësisë së grimcave në ajër.
Për shembull, PM 2.5 i referohet grimcave shumë të vogla ajrore me një diametër prej 2.5 mikrometrash ose më pak. Këto grimca janë veçanërisht shqetësuese sepse mund të hyjnë thellë në mushkëri dhe madje mund të kalojnë në qarkullimin e gjakut. PM 10 i referohet grimcave me një diametër prej 10 mikrometrash ose më pak, duke përfshirë pluhurin, polenin, blozën dhe grimca të tjera më të mëdha. PM i trashë zakonisht i referohet pjesës më të madhe të PM 10, shpesh grimca me diametër midis 2.5 dhe 10 mikrometrash.
NO2 , ose dioksidi i azotit, është një gaz i dëmshëm i prodhuar kryesisht nga djegia, veçanërisht nga automjetet dhe prodhimi i energjisë. NOx i referohet oksideve të azotit si një grup, kryesisht oksidit nitrik dhe dioksidit të azotit, të dy të cilët prodhohen kur karburanti digjet në temperatura të larta. Këta ndotës mund të irritojnë mushkëritë, të përkeqësojnë astmën, të rrisin rrezikun e sëmundjeve të frymëmarrjes dhe kardiovaskulare dhe të kontribuojnë në vdekjen e parakohshme.
Autori i studimit Sharanpreet Kaur dhe kolegët e tij hetuan lidhjen midis ekspozimit prenatal ndaj ndotësve të ajrit (ndërsa një fëmijë është ende në barkun e nënës) dhe gjasave të simptomave të ADHD-së në një zonë të Spanjës me aktivitet të lartë petrokimik. Ata morën në konsideratë simptoma specifike të ADHD-së dhe nivelet e ekspozimit ndaj ndotësve të ajrit gjatë tremujorëve të ndryshëm të shtatzënisë. Këta studiues hipotezuan se ekspozimi më i lartë ndaj ndotësve të ajrit do të shoqërohej me simptoma më të rënda të ADHD-së, dhe se lidhja do të ishte më e fortë tek djemtë sesa tek vajzat. Artikulli u botua në Research on Child and Adolescent Psychopathology.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
