Të ushqehesh mirë është e rëndësishme, të ecësh është thelbësore, por ekziston një “termometër” i shëndetit tonë që shumë shpesh e injorojmë. Ekziston një përbërës tjetër kyç për një jetë të gjatë, forca e mjaftueshme muskulore.
Në fakt, dy teste të thjeshta për të vlerësuar forcën e këmbëve dhe të kapjes (sa fort mund të shtrydhni) mund të parashikojnë rrezikun e vdekjes tek të rriturit e moshuar gjatë tetë viteve të ardhshme, sipas një studimi të botuar së fundmi në Jama Network Open.
Studimi përfshinte pesë mijë gra mbi 60 vjeç, të cilat u monitoruan për tetë vjet nga studiuesit për të vëzhguar se si forca muskulore ndikonte në vdekshmëri. Vlerësimet u kryen duke përdorur dy teste jashtëzakonisht të thjeshta dhe të shpejta, të përdorura zakonisht në praktikën klinike. I pari është testi i forcës së kapjes, i matur duke përdorur një dinamometër që zbulon presionin maksimal të ushtruar nga dora. I dyti është i ashtuquajturi “testi i karriges”, i cili mat kohën që i duhet një personi për t’u ngritur dhe për t’u ulur pesë herë radhazi pa përdorur krahët për të shtyrë veten. Këto ushtrime jo vetëm që matin forcën e lokalizuar të muskujve, por veprojnë edhe si tregues të shëndetit të përgjithshëm të sistemit muskuloskeletor dhe rezervës funksionale të trupit.
Lidhja midis muskujve dhe vdekshmërisë
Të dhënat zbuluan një marrëdhënie të drejtpërdrejtë midis rezervës muskulore dhe një rreziku të reduktuar të vdekjes. Për çdo rritje prej 7 kilogramësh në forcën e kapjes së dorës, studiuesit vunë re një rënie prej 12% të vdekshmërisë nga të gjitha shkaqet gjatë periudhës së studimit. Në mënyrë të ngjashme, një përmirësim prej vetëm 6 sekondash në kohën e ekzekutimit të testit në karrige u shoqërua me një ulje prej 4%. Qëndrueshmëria e të dhënave konfirmohet nga fakti se rezultatet mbetën statistikisht të rëndësishme edhe pas përshtatjes për variabla të tilla si niveli i aktivitetit fizik ditor, koha e kaluar ulur, indeksi i masës trupore dhe biomarkuesit kryesorë të rrezikut kardiovaskular. Prandaj, forca muskulore duket se zotëron vlerë parashikuese të pavarur për jetëgjatësinë.
Rëndësia e forcës për lëvizshmërinë
Marrëdhënia midis muskujve dhe jetëgjatësisë është e lidhur me rëndësinë e tyre në jetën e përditshme: pa forcë të mjaftueshme, bëhet e vështirë të qëndrosh aktiv dhe të kryesh aktivitetet e përditshme. “Nëse nuk ke forcë të mjaftueshme muskulore për t’u ngritur në këmbë, është e vështirë të angazhohesh në aktivitete aerobike si ecja, e cila është aktiviteti më i zakonshëm rekreativ midis amerikanëve mbi 65 vjeç”, shpjegon Michael LaMonte, një epidemiolog në Universitetin e Buffalos, i cili koordinoi hulumtimin. “Plakja e shëndetshme ka të ngjarë të kërkojë një sasi të mjaftueshme trajnimi aerobik dhe forcimi të muskujve. Sepse kur e gjejmë veten të paaftë të ngrihemi nga karriget tona dhe të lëvizim, është e qartë se jemi në telashe.”
Si mund ta ruani tonin muskulor?
Për fat të mirë, nuk keni nevojë për stërvitje të nivelit të lartë ose për anëtarësim në palestër. Humbja e muskujve, e njohur si sarkopeni, është një proces fiziologjik që mund të ngadalësohet ndjeshëm edhe përmes ushtrimeve të thjeshta të rezistencës, të cilat kryhen lehtësisht në shtëpi. Është gjithmonë një ide e mirë të konsultoheni me mjekun tuaj para se të filloni regjime të reja ushtrimesh, por aktivitetet e përditshme si ngritja e peshave të vogla, ngjitja e shkallëve ose kryerja e mbledhjeve të asistuara mund të bëjnë një ndryshim. Qëllimi, në fund të fundit, nuk është fiziku i një bodibilderi, por më tepër ruajtja e nivelit minimal të funksionalitetit të nevojshëm për të siguruar pavarësinë e lëvizshmërisë dhe, rrjedhimisht, për të përmirësuar perspektivat afatgjata të jetës.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
