FB

April 6, 2021 | 11:15

Plakja e shëndetshme / Sekretet për një jetë të gjatë dhe të shëndetshme

Në këtë periudhë pandemike kemi kuptuar se sa themelore është plakja: jo vetëm arritja e një moshë të madhe, por arritja atje mirë është një qëllim i mundshëm për të cilin duhet të përpiqemi me vetëdije dhe vendosmëri.

Plakja, territor i panjohur: kohëzgjatja e jetës është rritur dhe plakja e shëndetshme është bërë më vendimtare. Ndalimi i procesit të plakjes është i pamundur, por plakja e shëndetshme është e mundur dhe edhe nëse komuniteti shkencor nuk ka dhënë një përkufizim se çfarë është plakja e shëndetshme në të vërtetë ka shumë teori për këtë. Për të shpjeguar fenomenin, kalojmë nga shkaqet gjenetike në ato fiziologjike, psikologjike dhe sociale, të cilat janë në gjendje të shpjegojnë mekanizmat që përcaktojnë plakjen dhe pasojat e saj, edhe nëse nuk janë të mjaftueshme për të sqaruar plotësisht shumë të panjohura.

Mosha e vjetër, një vizion modern: për një kohë të gjatë plakja, e konsideruar mbi të gjitha nga pikëpamja fizike, ishte një proces që duhej ndaluar dhe fshehur. Në pamundësi për ta shmangur atë, qëllimi është që të kundërveprojmë shfaqjen e rrudhave dhe të përçojmë mesazhin se jemi aktiv vetëm për sa kohë që dukemi të rinj. Por tani kultura ka ndryshuar dhe plakja është bërë diçka për tu krenuar, të vetëdijshëm se kalimi i kohës lë gjurmët e tij, po, por kjo na bën edhe më tërheqës. Prandaj nuk është për t’u habitur që sot ne synojmë të promovojmë kulturën e vetë-kujdesit përmes një jetese të shëndetshme në të cilën vëmendja ndaj të ushqyerit dhe ushtrimeve fizike janë në radhë të parë, thelbësore për të qenë në gjendje të shijoni një jetë të gjatë plot energji.

Plakja e shëndetshme, një qëllim i rëndësishëm: për OBSH-n dekada e ardhshme do të jetë thelbësore për të promovuar veprime konkrete që synojnë përmirësimin e jetës së të moshuarve dhe do të përfshijë kërkime shkencore, shoqata, botën e komunikimit dhe shoqërinë civile. Ka shumë objektiva: për të luftuar paragjykimet në lidhje me plakjen, për të krijuar qytete të qëndrueshme për të moshuarit, për të siguruar kujdes të duhur, ku sistemi shëndetësor vendos individin në qendër, në vend të pacientit. Në çdo rast, duke marrë parasysh se jetëgjatësia mesatare e jetës është zgjatur dhe pragu përtej së cilës një person konsiderohet i moshuar është rritur, plakja e shëndetshme është ende një qëllim që nuk është arritur, sepse jetëgjatësia nuk shoqërohet gjithmonë me të mira shëndetësore.

Plakja aktive: jo vetëm plakja e shëndetshme, por edhe qëndrimi aktiv është i domosdoshëm. Kur flasim për aktivitet nuk i referohemi vetëm dimensionit fizik, por gjithashtu edhe vijimit të pjesëmarrjes në jetën e komunitetit. Sipas OBSH, shëndeti, pjesëmarrja dhe siguria janë tre shtyllat themelore për përmirësimin e cilësisë së jetës së të moshuarve, të aftë për të zgjatur jetën; prandaj, plakja aktive duhet të garantohet për të ruajtur aftësitë funksionale dhe për të shijuar mirëqenien në pleqëri.

Pesë aftësi për plakjen e mirë: Plakja e shëndetshme kërkon një mënyrë jetese të shëndetshme. Për të arritur qëllimet për vitet e ardhshme, ju duhet të përqendroheni në pesë aftësi që përfshijnë të gjithë njerëzit e moshuar: aftësia për të përmbushur nevojat themelore ditore, të vazhdoni të mësoni dhe të merrni vendime, të lëvizni rreth mjedisit tuaj, të ndërtoni dhe të mbani marrëdhënie, të vazhdoni të angazhoheni në shoqëri. Përveç gjithë kësaj, është thelbësore të ndiqni një dietë korrekte, të praktikoni rregullisht aktivitet fizik, të shfuqizoni pirjen e duhanit dhe të shmangni konsumimin e alkoolit, i cili është i rrezikshëm dhe i dëmshëm.

Dalja në pension, hapet një fazë e re: ndërprerja e punës dhe largimi nga bota e punës duhet të jetë një mundësi për jetë të re. Periudha e pensionit është kur ju mund t’i përkushtoheni përkushtimit shoqëror dhe kujdesit për veten, duke kultivuar hobi dhe interesa që na mbajnë aktivë dhe na lejojnë të ndihemi pjesë e një komuniteti. Sigurisht, për t’i garantuar të gjithëve një jetë dinjitoze edhe në moshë të thyer, është e nevojshme të investohet në parandalim: pavarësisht nga sfidat e sëmundjes dhe aftësisë së kufizuar, plakja me një jetë të mirë dhe shëndet të kënaqshëm është e mundur, për sa kohë që vazhdojmë me ndërhyrjet në stilin e jetës dhe duke mbajtur trupin dhe mendjen aktive sa më shumë që të jetë e mundur.

 

 

Burimi / https://www.tgcom24.mediaset.it/

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top