Përshëndetje. Jam një nënë e divorcuar. Djalin e kam rritur me problemin se nuk e duronte dot partneren e re të babait. Jam munduar në çdo mënyrë të mos e diskreditoj të atin dhe të sigurohesha që ishte i dashur nga të dy ne. Pasi djali u rrit, në të 20-at, më kërkoi shpjegime për marrëdhënien time dhe e gjykon babain si idiot sepse më tradhtoi. Rreth moshës 22-vjeçare, pas universitetit, u shpërngul jashtë vendit. Unë dhe ai gjithmonë jemi munduar t’i tregojmë njëri-tjetrit “jetën tonë” me shkëputjen e nevojshme mes nënës dhe djalit.
Vitet e fundit marrëdhënia jonë është forcuar, gjithmonë nga larg, kur ai kthehet në shtëpi nis një konflikt i ashpër mes meje dhe tij. Mund ta përkufizoja si një marrëdhënie konfliktuale, por nuk e kuptoj pse pas çdo debati rikthehet një qëndrim i qëllimeve të mira, nëse qëndron pesë ditë çdo dy ditë, ka debat. Nuk arrij ta kuptoj se çfarë nuk shkon. Faleminderit paraprakisht nëse mund të më ndihmoni.
Përgjigje: Përshëndetje. Nga ajo që përshkruani, nuk më duket se problemi është domosdoshmërisht mungesa e dashurisë mes jush. Përkundrazi, fakti që marrëdhënia forcohet nga larg dhe pastaj tensionohet kur jeni fizikisht bashkë mund të tregojë se afërsia aktive mes jush zgjon dinamika të vjetra, të cilat në distancë nuk aktivizohen. Ka disa mundësi që ia vlen t’i mendoni:
Nga larg secili ka hapësirën e vet. Kur ai jeton jashtë, ju jeni në marrëdhënie si dy të rritur që ndajnë jetën me njëri-tjetrin. Kur vjen në shtëpi, pa dashje mund të rikthehen rolet e dikurshme: ju në rolin e nënës dhe ai në rolin e djalit. Kjo mund të sjellë pritshmëri, ndërhyrje, këshilla apo reagime që nuk shfaqen gjatë komunikimit në distancë.
Vizitat e shkurtra mund të kenë shumë ngarkesë emocionale. Pesë ditë së bashku mund të duken si “duhet t’i shijojmë këto ditë”, dhe pikërisht kjo pritshmëri mund ta bëjë çdo mosmarrëveshje më intensive. Për më tepër, pas një periudhe largësie mund të ketë shumë gjëra të pathëna që dalin menjëherë në sipërfaqe.
Ai mund të ketë ende nevojë të përpunojë historinë e familjes. Në të 20-at, ai ju ka kërkuar shpjegime për marrëdhënien tuaj dhe ka formuar një gjykim për të atin. Kjo nuk do të thotë se ju keni bërë diçka gabim. Por fëmijët e një divorci shpesh e përjetojnë historinë e prindërve ndryshe në mosha të ndryshme. Ajo që një fëmijë e pranon në 10 vjeç, mund ta shohë krejt ndryshe në 22 apo 30 vjeç.
Mund të ketë edhe një konflikt rreth autonomisë. Ju të dy duket se jeni kujdesur shumë që të respektoni kufirin nënë–djalë. Megjithatë, paradoksalisht, pikërisht kur dy njerëz janë shumë të afërt, kufijtë mund të bëhen më të ndjeshëm. Ai mund të reagojë fort kur ndien se po trajtohet si fëmijë; ju mund të reagoni fort kur ndieni se ai po ju gjykon ose po ju mohon të drejtën për të qenë një person me jetën tuaj.
Ajo që më duket veçanërisht e rëndësishme është kjo: mos u përpiqni të gjeni menjëherë “kush ka të drejtë”. Përpiquni të kuptoni çfarë ndodh në ciklin tuaj të konfliktit.
Për shembull:
Ai thotë diçka → ju ndiheni e sulmuar → shpjegoni veten → ai e përjeton shpjegimin si mbrojtje ose kundërshtim → e shton tonin → ju mbroheni edhe më shumë → debati përshkallëzohet.
Nëse ky është cikli, atëherë tema e debatit mund të jetë pothuajse dytësore. Herën tjetër mund të mos debatoni për “babain”, por për diçka krejt tjetër dhe të ndodhë i njëjti proces.
Çfarë mund të provoni herën tjetër?
Në një moment kur jeni të qetë, jo gjatë debatit, mund t’i thoni diçka të tillë:
“Kam vënë re diçka mes nesh. Kur je larg, ndihem shumë pranë teje dhe komunikojmë mirë. Kur vjen këtu, pas pak ditësh fillojmë të përplasemi. Nuk dua të gjej fajtorin dhe as të të bind që ke gabim. Dua të kuptoj çfarë ndodh me ne në ato momente. A ka diçka që bëj unë kur je këtu që të bën të ndihesh keq, i kontrolluar apo i padëgjuar? Dhe dua të të tregoj edhe çfarë ndiej unë, pa të fajësuar.”
Kjo është shumë ndryshe nga: “Pse sillesh kështu sa herë vjen në shtëpi?” Sepse pyetja e parë hap një hetim të përbashkët; e dyta mund ta vendosë menjëherë në mbrojtje.
Dhe ka një gjë tjetër që do ta mbaja fort në mendje: nuk është e nevojshme të mbani gjithmonë marrëdhënien në maksimumin e afërsisë vetëm sepse jeni nënë dhe bir. Mund të jetë e shëndetshme që gjatë vizitave ai të ketë kohën dhe hapësirën e vet, të dalë me miqtë, të qëndrojë disa orë vetëm, madje edhe të mos kaloni çdo ditë të vizitës së bashku. Afërsia nuk matet me numrin e orëve që kaloni në të njëjtën hapësirë. Nëse këto konflikte janë të përsëritura dhe ju të dy mbeteni të lënduar, një ose disa seanca me një psikolog familjar mund të jenë shumë të dobishme, jo sepse marrëdhënia juaj është “e sëmurë”, por sepse një person neutral mund t’ju ndihmojë të identifikoni ciklin që të dy e përjetoni nga brenda dhe është e vështirë ta shihni.
Dhe ndoshta pyetja më e dobishme për ju tani nuk është “Çfarë nuk shkon me djalin tim?” apo “Çfarë kam bërë gabim unë?”, por:
“Çfarë ndryshon mes nesh kur kalojmë nga largësia te bashkëjetesa, dhe çfarë nevoje të secilit mbetet e paplotësuar pikërisht në ato ditë?”
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
