Ka ditë kur zhurma nuk vjen më nga jashtë, por nga brenda nesh. Ajo nuk është vetëm tingulli i qytetit, as njoftimet që shpërthejnë në ekran, as ritmi i pandalur i punës dhe detyrimeve. Është një zhurmë më e thellë, më e fshehtë. Mendime që nuk pushojnë, krahasime që nuk mbarojnë, pritshmëri që rriten pa leje dhe një ndjenjë e vazhdueshme se nuk po arrijmë kurrë “mjaftueshëm”. Në këtë kaos të zhurmshëm dhe pa kufij, qetësia nuk është thjesht e vështirë për t’u gjetur, ajo duket sikur na është mohuar.
Jetojmë në një kohë ku heshtja është bërë e pakëndshme dhe pauza shpesh interpretohet si boshllëk. Çdo sekondë e lirë kërkon të mbushet: me një video të shkurtër, me një lajm të ri, me një mendim të huaj që zë vend në mendjen tonë para se të kemi kohë të dëgjojmë të veten. Dhe kështu, pa e kuptuar, kemi filluar të jetojmë në një gjendje të vazhdueshme “mbingarkese të heshtjes së munguar”, një paradoks ku jemi të rrethuar nga gjithçka, por të shkëputur nga vetja.
Kaosi nuk vjen më vetëm nga rrugët e mbushura apo nga ritmi i shpejtë i jetës urbane, por edhe nga rrjetet sociale, pritshmëritë shoqërore, presioni për të qenë vazhdimisht produktiv dhe krahasimi i pandërprerë me të tjerët. Në këtë realitet, qetësia tretet ngadalë, duke u zëvendësuar nga urgjenca, presioni për të qenë gjithmonë të gatshëm, gjithmonë në dijeni, gjithmonë në lëvizje. Dhe kur më në fund ndalemi, ndjejmë jo paqe, por një lloj zhurme të brendshme që na bën të paaftë të qëndrojmë me veten.
Nga një këndvështrim psikologjik, njeriu është i programuar të reagojë ndaj stimulit, dhe në një ambient të mbingarkuar me informacion, sistemi nervor mbetet në një gjendje alarmi të vazhdueshëm. Kjo gjendje krijon ankth, lodhje mendore dhe një ndjenjë shpërqendrimi të vazhdueshëm. Megjithatë, pikërisht në këtë kaos, lind nevoja për t’u kthyer tek vetja. Qetësia nuk është mungesë zhurme, por aftësia për të mos u pushtuar prej saj.
Një person që arrin të qëndrojë i përqendruar në frymëmarrjen e tij, në mendimet që zgjedh të ushqejë dhe në mënyrën si i interpreton ngjarjet, ka filluar tashmë të ndërtojë një hapësirë të brendshme të mbrojtur. Nga ana sociologjike, shoqëria moderne e ka normalizuar kaosin si pjesë të suksesit. Të jesh i zënë shihet si vlerë, ndërsa pushimi shpesh interpretohet si dembelizëm. Kjo krijon një konflikt të brendshëm, ku individi ndjen faj edhe kur përpiqet të qetësohet. Për shembull, një i ri që kalon orë të tëra duke lëvizur në telefon, mund të ndihet i lodhur, por jo i qetë, sepse mendja e tij është e bombarduar me imazhe, lajme dhe krahasime. Në këtë rast, qetësia kërkon ndërgjegjësim: të kuptosh që jo çdo informacion është i nevojshëm dhe që distancimi nuk është humbje, por mbrojtje.
Një shembull tjetër është ai i një prindi që përballet me stresin e përditshëm të punës dhe familjes. Në vend që të kërkojë qetësi në izolim total, ai mund ta gjejë atë në momente të vogla: një bisedë e sinqertë me fëmijën, një shëtitje e shkurtër pa telefon, apo thjesht një pauzë e vetëdijshme gjatë ditës. Këto nuk e zhdukin kaosin, por krijojnë ishuj qetësie brenda tij.
Në thelb, qetësia është një marrëdhënie me veten. Ajo ndërtohet kur njeriu mëson të dallojë mes asaj që mund të kontrollojë dhe asaj që duhet të pranojë. Në një kohë ku gjithçka kërkon reagim të menjëhershëm, aftësia për të ndaluar, për të reflektuar dhe për të mos reaguar impulsivisht është një formë fuqie. Kjo nuk do të thotë të shkëputesh nga realiteti, por të mos humbasësh veten në të.
Në fund, të gjesh qetësi në mes të kaosit shurdhues nuk është një arratisje, por një akt vetëdijeje dhe rezistence. Është zgjedhja për të mos lejuar që zhurma e jashtme të bëhet zëri i brendshëm. Dhe në një botë që bërtet gjithnjë e më fort, ndoshta qetësia është forma më e thellë e lirisë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
