A ndiheni të irrituar nga gjithçka kur ktheheni në shtëpi? Çfarë është mbingarkesa shqisore, pse e humbasim filtrin tonë kur përballemi me zhurmë dhe si mund t’ju ndihmojë heshtja?
Truri përpunon mijëra informacione njëherësh. Nga drita e telefonit tuaj te gumëzhima e një ventilatori apo fëshfërima e qepjeve të rrobave tuaja, ai e filtron këtë informacion sekondë pas sekonde në mënyrë që ju të mund të funksiononi. Megjithatë, aftësia juaj për të menaxhuar nuk është e pakufizuar. Lodhja e akumuluar, stresi dhe mjedisi përreth ndikojnë të gjitha në sasinë e stimulimit që mund të përballoni. Mbingarkesa ndijore është një shenjë paralajmëruese se trupi juaj ka nevojë urgjente për një pushim për të përpunuar ngarkesën e akumuluar. Ja disa shenja.
1.Çdo gjë fillon të të acarojë më shumë se zakonisht – Një nga shenjat më të qarta është fillimi i nervozizmit në përgjigje të ngjarjeve të vogla të papritura , të tilla si një pyetje e thjeshtë nga partneri juaj ose gjetja e një objekti jashtë vendit. Është ajo ndjesia e një fitili të shkurtër që shpesh manifestohet në fund të ditës. Truri juaj ka shumë të ngjarë të mos ketë më energji për të përpunuar kërkesa të reja, kështu që ai e interpreton çdo stimul si një sulm. Ky reaktivitet është një mekanizëm mbrojtës që tregon se durimi juaj ka mbaruar.
2.Zhurmat e përditshme bëhen bezdisëse – Mbingarkesa shpesh manifestohet si një ndjeshmëri e shtuar e përkohshme. Tingujt që normalisht i injoroni papritmas bëhen të padurueshëm dhe duket sikur po ndodhin brenda kokës suaj. Mund ta dëgjosh qartë tik-takin e orës ose tingullin e dikujt që përtyp aty pranë. Kjo ndodh sepse, kur je i mbingarkuar, ndalon së dalluari midis asaj që është e rëndësishme dhe asaj që është e parëndësishme. Çdo tingull konkurron për vëmendjen tënde me të njëjtin intensitet, duke çuar në lodhje që ndërhyn në aftësinë tënde për të mbajtur një bisedë koherente.
3.Ju kërkoni të largoheni nga dritat ose lëvizja – Përballë mbingarkesës me informacion, trupi juaj aktivizon një impuls instiktiv për t’u tërhequr. Me shumë mundësi do të preferoni të mbyllni sytë ose të kërkoni strehim në dhoma më të errëta, veçanërisht nëse jeni në qendra tregtare ose në transportin publik gjatë orës së pikut. Kjo nevojë për të zvogëluar fluksin e stimujve është një formë vetërregullimi. Duke kufizuar dritën dhe lëvizjen, ju e lejoni trurin tuaj të përpunojë informacionin në pritje pa shtuar informacion të ri.
4.Keni probleme me përqendrimin – Kryerja e shumë detyrave njëkohësisht është një burim i drejtpërdrejtë lodhjeje. Përpjekja për të shkruar një email ndërkohë që ka zëra në sfond dhe njoftime që ndizen sikur po vezullojnë, e fragmenton vëmendjen tuaj. Kjo është arsyeja pse, pavarësisht përpjekjeve tuaja, përqendrimi juaj zhduket. Mendja juaj bëhet e paaftë të përcaktojë përparësitë sepse është shumë e zënë duke u përpjekur të injorojë mjedisin përreth. Kjo mjegull mendore mund të rrisë ankthin tuaj, pasi e perceptoni botën e jashtme si lëvizëse me një shpejtësi që kapaciteti juaj i përpunimit nuk mund ta përballojë.
5.Ke nevojë për heshtje ose për të qenë vetëm – Vetmia pushon së qeni një preferencë dhe bëhet një domosdoshmëri. Kur përjetoni mbingarkesë, të qenit me njerëz të tjerë ose të dëgjoni zhurma të forta bëhet një detyrë e lodhshme që kërkon një shpenzim energjie që nuk e keni. Në boshllëkun e heshtjes , mund të pushoni dhe të ktheheni në aktivitetet tuaja me një prani më të madhe.
Kur është vetëm lodhje?
Në shumicën e rasteve, mbingarkesa ndijore nuk është një gjendje klinike, por një simptomë e faktorëve të përkohshëm që zvogëlojnë tolerancën tuaj.
Mungesa e gjumit: një natë e keqe zvogëlon në mënyrë drastike aftësinë tuaj për të filtruar stimujt.
Konteksti hormonal: ndryshime të caktuara në trup mund të rrisin ndjeshmërinë.
Uria ose dehidratimi: mungesa e energjisë fizike e bën trurin më reaktiv.
Stres specifik: një javë me ngarkesë të madhe pune ose lajme stresuese konsumon burimet tuaja të menaxhimit emocional.
Të mësosh t’i lexosh këto shenja është mënyra më e mirë për të respektuar ritmet e tua. Megjithatë, nëse kjo shqetësim është intensiv, ndodh çdo ditë ose ndërhyn seriozisht në detyrat e tua, këshillohet të konsultohesh me një profesionist të kujdesit shëndetësor për të përjashtuar faktorë të tjerë.
Nëse ndiheni të mbingarkuar sot, provoni rregullin 15-minutësh: gjeni një hapësirë të errët, fikni njoftimet në telefon dhe qëndroni në heshtje të plotë. Vini re se si ndryshon niveli juaj i nervozizmit pas kësaj pauze të shkurtër shqisore.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
