Lëngu i trurit derdhet direkt në palcën sfungjerore të kafkës njerëzore, duke krijuar një lidhje fizike midis sistemit nervor dhe sistemit imunitar. Një studim i kohëve të fundit i imazherisë zbulon se ky proces i kullimit është më i ngadaltë tek individët e moshuar dhe ata që përjetojnë gjumë të dobët ose rënie njohëse.
Historikisht, biologët mendonin se sistemi nervor qendror ishte tërësisht i izoluar nga pjesa tjetër e trupit. Një kufi qelizor i specializuar i quajtur barriera gjak-tru supozohej se pengonte qelizat imune dhe substancat e tjera të hynin ose të dilnin nga truri. Mendohej se ky izolim mbronte indet nervore delikate nga inflamacioni dëmtues. Zbulimet e fundit e kanë sfiduar këtë pikëpamje të sistemit nervor, duke zbuluar se truri komunikon drejtpërdrejt me kockën përreth.
Studimet në minj dhe inde njerëzore kanë identifikuar kanale të vogla fizike që lidhin shtresat e jashtme mbrojtëse të trurit direkt me palcën e kockave brenda kafkës. Palca e kockave është një ind sfungjeror brenda kockave që prodhon qeliza gjaku dhe qeliza imune. Këto kanale mikroskopike lejojnë që lëngu cerebrospinal të dalë nga truri dhe të bashkëveprojë me qelizat imune që ndodhen në kafkë. Lëngu cerebrospinal është lëngu pa ngjyrë që rrethon dhe mbështjell trurin dhe palcën kurrizore, duke vepruar si një sistem largimi të mbeturinave për sistemin nervor.
Për të kuptuar më mirë se si lëviz ky lëng tek njerëzit e gjallë, studiuesit në Universitetin Zhejiang në Kinë organizuan një studim imazherie. Ekipi i hulumtimit, i udhëhequr nga Ying Zhou, Haidi Jin dhe Min Lou, donte të hartonte saktësisht se ku dhe sa shpejt udhëton lëngu në kafkë. Ata gjithashtu donin të shihnin nëse kushtet mjekësore, cilësia e gjumit dhe kujtesa mund të lidheshin me mënyrën se si funksionon ky sistem lëngjesh.
Studiuesit regjistruan 87 pacientë të cilët ishin planifikuar tashmë për t’iu nënshtruar një ndërhyrjeje kirurgjikale kurrizore për probleme të ndryshme neurologjike. Ekipi mjekësor injektoi një agjent kontrasti të quajtur gadolinium në lëngun cerebrospinal në pjesën e poshtme të shpinës së secilit pacient. Gadoliniumi shfaqet qartë në imazhe me rezonancë magnetike, ose MRI, duke u lejuar studiuesve të gjurmojnë lëngun ndërsa ai udhëton lart në shpinë dhe në kokë. Hulumtimi u botua në revistën eLife.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
