Të flesh pak më gjatë në fundjavë mund të mos jetë aspak një zakon për të cilin duhet të ndihesh në faj. Një studim i ri sugjeron se gjumi shtesë mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të hipertensionit, por përfitimi duket se ka një kufi.
Kush nuk ka qëndruar të shtunën ose të dielën në shtrat pak më gjatë për të rikuperuar orët e humbura gjatë javës? Për vite me radhë, këshilla e specialistëve ka qenë që të ruhet një orar sa më i qëndrueshëm gjumi dhe zgjimi çdo ditë, edhe gjatë fundjavës, për të mos çrregulluar ritmin cirkadian. Por një studim i ri shkencor sugjeron se pak gjumë shtesë gjatë fundjavës mund të ketë përfitime për shëndetin kardiovaskular, veçanërisht për njerëzit që nuk flenë mjaftueshëm gjatë ditëve të punës. Studimi u prezantua në kongresin e Shoqatës Evropiane të Kardiologjisë dhe shqyrtoi lidhjen mes gjumit kompensues gjatë fundjavës dhe rrezikut të hipertensionit.
Më shumë gjumë, më pak hipertension
Hulumtimi, i kryer nga studiues të Universitetit të Seulit në Korenë e Jugut nën drejtimin e profesor Nawon Lee, përfshiu më shumë se 40 mijë të rritur dhe analizoi të dhënat e tyre gjatë një periudhe shtatëvjeçare. Në fokus ishte i ashtuquajturi “gjumë kompensues”: orët shtesë të gjumit që një person bën gjatë fundjavës për të rikuperuar mungesën e gjumit gjatë javës. Sipas rezultateve, personat që kompensonin një pjesë të mungesës së gjumit gjatë fundjavës kishin mesatarisht 6% më pak rrezik për të zhvilluar hipertension. Hipertensioni është një nga faktorët kryesorë të rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare dhe lidhet me komplikacione serioze, përfshirë infarktin, goditjen në tru dhe sëmundjet e veshkave. Efekti dukej edhe më i dukshëm te njerëzit me një mënyrë jetese kryesisht sedentare. Në këtë grup, gjumi shtesë gjatë fundjavës u shoqërua me një ulje të rrezikut të hipertensionit prej rreth 6.9%.
“Formula” prej 1 orë e 27 minutash
Një nga gjetjet më interesante të studimit lidhet me sasinë e gjumit shtesë. Studiuesit identifikuan një pikë ku përfitimi ishte veçanërisht i dukshëm: rreth 1 orë e 27 minuta gjumë më shumë gjatë fundjavës, krahasuar me orarin e zakonshëm gjatë javës. Sipas të dhënave të studimit, personat që arrinin këtë nivel gjumi shtesë kishin një ulje prej rreth 9% të rrezikut për hipertension. Ideja pas kësaj është se mungesa e vazhdueshme e gjumit mund ta mbajë organizmin në një gjendje të zgjatur stresi. Gjatë gjumit normal, presioni i gjakut zakonisht bie, ndërsa privimi kronik nga gjumi mund të ndërhyjë në këtë proces. Një periudhë e moderuar rikuperimi gjatë fundjavës mund t’i japë organizmit më shumë kohë për të pushuar dhe për të rikthyer disa prej proceseve fiziologjike të dëmtuara nga mungesa e gjumit.
Kujdes me gjumin e tepërt
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se sa më shumë të flesh gjatë fundjavës, aq më mirë është. Sipas rezultateve, personat që flinin më shumë se katër orë shtesë gjatë fundjavës nuk shfaqnin të njëjtin përfitim. Përkundrazi, rreziku i hipertensionit rritej sërish, duke sugjeruar një efekt të mundshëm “bumerang”. Kjo tregon se qëllimi nuk është të kalohen orë të tëra në shtrat për të kompensuar një javë të lodhshme, por të gjendet një ekuilibër mes rikuperimit dhe ruajtjes së një ritmi relativisht të qëndrueshëm të gjumit.
Fundjava nuk është armiku i gjumit
Mesazhi kryesor i studimit nuk është se rregullsia e gjumit nuk ka rëndësi. Përkundrazi, një orar i qëndrueshëm mbetet i rëndësishëm për shëndetin dhe mirëqenien. Por për njerëzit që flenë më pak gjatë ditëve të punës, një sasi e moderuar gjumi shtesë në fundjavë mund të jetë më shumë një ndihmë sesa një problem. Pra, nëse gjatë javës nuk ke arritur të flesh mjaftueshëm, të zgjohesh pak më vonë gjatë fundjavës nuk duhet parë domosdoshmërisht si dembelizëm.
Sipas këtij studimi, rreth një orë e gjysmë gjumë shtesë mund të jetë një kompromis i arsyeshëm për rikuperim, ndërsa zgjatja e tepërt e gjumit mund të mos sjellë të njëjtat përfitime. Në fund, mesazhi është i thjeshtë: fli mjaftueshëm gjatë javës, ruaj një orar sa më të rregullt dhe, nëse ke krijuar një “borxh gjumi”, lejoji vetes pak më shumë pushim gjatë fundjavës — pa e tepruar.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
