Të gjithë kemi pasur atë ndjesinë se koha fluturon kur bëjmë diçka që na pëlqen, ose se ajo zvarritet shumë kur bëjmë gjëra që nuk na pëlqejnë. Kështu, perceptimi ynë për kalimin e kohës është i lidhur në mënyrë të pashmangshme me gjendjen tonë aktuale emocionale.
Për më tepër, kjo na ndodh në situata dhe fusha të ndryshme, si p.sh. në punë. Kur dikush flet me pasion për punën e tij, është e qartë se e shijon atë dhe është i përkushtuar. Megjithatë, dikush që nuk e pëlqen punën e tij thotë se e ka të vështirë të shkojë në punë dhe ditët zvarriten pafundësisht. Ne e dimë këtë nga njohuritë e përgjithshme, por çfarë ka zbuluar psikologjia rreth pasionit për punën? Zbulojeni!
Pasion harmonik dhe pasion obsesiv për punën
Por çfarë është pasioni? A mund ta përkufizojë dikush? Pasioni është një prirje e fortë drejt një aktiviteti që na pëlqen dhe që rezulton në një ndjenjë mirëqenieje kur e praktikojmë. Në këtë mënyrë, ne investojmë shumë kohë dhe energji në të. Kështu, ai mund të bëhet diçka shumë e vlerësuar që bëhet pjesë e identitetit tonë , duke na përcaktuar si individë. Pra, a është pasioni i mirë apo i keq për ne? Për të kuptuar efektet pozitive ose negative që mund të ketë, Vallerand dhe ekipi i tij (2012) propozojnë të bëhet dallimi midis pasionit harmonik dhe atij obsesiv. Pasioni harmonik është ai që i lejon një personi të zgjedhë të ndjekë një aktivitet shumë të rëndësishëm, por pa e bërë atë të tepërt. Me fjalë të tjera, ai lë hapësirë edhe për interesa të tjera jetësore.
Bëj më shumë
Megjithatë, pasioni obsesiv mund të çojë në frustrim . Dallimi qëndron në faktin se nuk lë hapësirë për aktivitete të tjera ose ndërhyn në gjendjen mendore që ata krijojnë. Kështu, personi vazhdon ta ndjekë atë në mënyrë të ngurtë, pa i lejuar vetes të jetë fleksibël, duke mbjellë farat e emocioneve negative që së shpejti do të mbijnë. Ai gjithashtu mbart kosto personale, pasi detyrat ose rolet e tjera lihen pas dore.
Përfitimet e një pasioni harmonik për punën
Një pasion harmonik për punën nxit energjinë emocionale dhe kënaqësinë në punë. Pse? Sepse lejon përfundimin fleksibël të detyrave. Ky lloj pasioni mund të çojë në angazhim. Çfarë është angazhimi? Është dëshira për të investuar përpjekje në punën që bëhet, edhe kur lindin vështirësi, duke i mundësuar individit të kryejë aktivitetin me nivele të larta energjie dhe qëndrueshmërie mendore. Angazhimi ngjall ndjenja rëndësie, entuziazmi, frymëzimi, krenarie dhe sfide në punën e njerëzve. Me fjalë të tjera, ai çon në një shkallë të lartë kënaqësie dhe përqendrimi, duke rezultuar në atë ndjesi se koha fluturon kur punojmë. Por përtej kësaj, një pasion harmonik për punën ka një efekt shumë të dobishëm në shëndetin tonë, si fizik ashtu edhe mendor. Ai jo vetëm që prodhon “vetëm” emocione pozitive; por na mbron edhe nga lodhja e tepërt . Në fakt, punëtorët që ndiejnë një pasion harmonik janë më rezistentë ndaj lodhjes emocionale. Këta individë raportojnë se përjetojnë mirëqenie dhe lumturi më të madhe , duke u ndjerë më të kënaqur në fusha të ndryshme. Për shembull, është zbuluar se ata kanë kontroll më të madh në punë, si dhe performancë më të lartë dhe kreativitet më të madh. Kështu, duket se përjetimi i një pasioni të ekuilibruar për punën ka efekte shumë të dobishme për punonjësit.
Rreziqet e pasionit obsesiv për punën
Pasioni obsesiv për punën ka një efekt shumë të qartë: na pengon të shkëputemi prej saj edhe kur jemi të angazhuar në aktivitete të tjera. Në fakt, lidhet me varësinë nga puna . Kjo paaftësi për t’u shkëputur mendërisht nga detyrat e punës ndikon negativisht në performancën tonë afatgjatë. Aq shumë saqë, edhe me rritjen e orëve të punës, vëmendja zvogëlohet, stresi i perceptuar rritet dhe lindin vështirësi në balancimin e punës dhe jetës familjare. Kështu, është e lehtë të imagjinohet se këta individë përjetojnë nivele më të larta të lodhjes emocionale, depresionit dhe lodhjes, së bashku me ndjenja të pakësuara lumturie. Por pasojat negative nuk mbarojnë këtu; ato vazhdojnë edhe pas daljes në pension . Në këtë fazë, këta individë tregojnë përshtatje më të dobët psikologjike, pasi nuk ndiejnë se u plotësohen të gjitha nevojat. Prandaj, ata raportojnë se ndihen më pak të kënaqur me jetën. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se, ndërsa pasioni për punën është i mirë, ai duhet të jetë i ekuilibruar që të na lejojë të korrim të gjitha efektet e tij pozitive. Megjithatë, duhet të jemi të kujdesshëm që ky pasion të mos arrijë nivele obsesive që mund të çojnë në pasoja negative.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
