Të mos përmbushësh potencialin nuk është diçka që “bërtet”. Ndihet më shumë si një listë e gjatë me skeda të pambyllura në fund të mendjes, ku çdo ide e lënë përgjysmë shoqërohet me mendimin: “Do të kthehem te kjo së shpejti”. Por ky “së shpejti” vazhdon të shtyhet, duke krijuar një hendek të rëndë midis asaj që jeni dhe asaj që mund të jeni. Ja 7 shenjat e vetë-dëmtimit:
Dashuria për “formulën”, jo për realitetin – Admironi personin që mund të bëheni pas 10 vitesh, por injoroni personin që jeni sot. Duke e mbajtur potencialin si pjesë të identitetit pa vepruar, ju mbroni një imazh ideal që nuk rrezikon të dështojë.
Kënaqësia paraprake (Dopamina e rreme) – Truri juaj merr kënaqësi vetëm nga planifikimi dhe ëndërrimi. Shpenzoni orë të tëra duke kërkuar dhe organizuar, por kjo “qartësi” e tepërt bëhet pengesë për të nisur punën e vërtetë.
Intensiteti mbi qëndrueshmërinë – Jeni të apasionuar pas euforisë së fillimeve të reja. Niseni me vrull, por sapo vjen rutina dhe mërzitja e detyrave të përditshme, humbisni interesin dhe ndaloni përpara se të shihni rezultatet e para.
Frika nga humbja e fantazisë – Ndiheni më të sigurt ta mbani idenë në kokë sesa ta zbatoni. Në mendjen tuaj, ideja është e suksesshme; në realitet, ajo mund të përballet me kritikë ose refuzim. Ju zgjidhni kontrollin imagjinar mbi rrezikun real.
Shkelja e “rregullit 48-orësh” – Keni një model të përsëritur: nisni diçka me entuziazëm, por dështoni ta mbani gjallë atë angazhim qoftë edhe për 48 orët e para. Projektet mbeten vetëm lista dëshirash që nuk shndërrohen kurrë në realitet.
Pasioni për potencialin, jo për veprimin – Vizualizoni vazhdimisht shpërblimin (paratë, respektin, lirinë) pa menduar për procesin. Ky proces mendimi ju jep një ndjesi false progresi, ndërkohë që në fakt nuk po bëni asnjë lëvizje konkrete.
Shmangia e dështimit si mekanizëm mbrojtës – Zgjidhni të qëndroni në vendnumëro sepse të mos provosh ndihet më “e sigurt” sesa të provosh dhe të dështosh. Kjo nuk vjen nga mungesa e aftësisë, por nga përdorimi i shtyrjes (prokrastinimit) si mburojë.
Si të përballeni me këtë gjendje?
Ndryshoni fokusin: Mos u matni me atë që “mund” të bëni në të ardhmen, por me atë që po bëni konkretisht tani.
Mbani ditar: Shënoni veprimet reale (biseda, punë të kryera, data), jo dëshirat. Ky është pasqyrimi i nivelit tuaj aktual.
Pranimi radikal: Pranoni që realiteti juaj aktual është i pakëndshëm. Ndaloni së shpenzuari energji duke e mohuar atë.
Identifikoni maskat: Vini re kur planifikimi i tepërt është thjesht frikë e maskuar. Përdorni veprimin si të vetmen provë të suksesit.
Veprimi i vogël, TANI: Sapo ta kapni veten duke ëndërruar me sy hapur, bëni menjëherë një veprim të vogël në botën reale – një telefonatë, një detyrë 5-minutëshe, ose një shënim konkret.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
