Aroma e kafesë nuk është vetëm një kënaqësi për shqisat. Sipas një studimi, edhe nuhatja e saj mund të ndikojë në vëmendje, humor dhe performancën njohëse. Studiuesit e lidhin këtë efekt me kujtesën, emocionet dhe pritshmëritë që kemi ndaj kafesë.
Aroma e kafesë është pjesë e ritualit të përditshëm për miliona njerëz. Por përtej kënaqësisë që sjell, ajo mund të ketë edhe një ndikim të drejtpërdrejtë në mënyrën se si ndihemi dhe funksionon truri ynë. Një studim i publikuar në Journal of Environmental Psychology ka shqyrtuar ndikimin e aromës së kafesë në proceset njohëse. Rezultatet sugjerojnë se ekspozimi ndaj kësaj arome mund të lidhet me përmirësimin e vëmendjes, aftësive analitike dhe performancës në detyra që kërkojnë përqendrim. Sipas studiuesve, ky ndikim nuk lidhet domosdoshmërisht me përbërësit stimulues të kafesë. Në këtë rast, bëhet fjalë kryesisht për një efekt placebo, i nxitur nga përvojat dhe pritshmëritë që njerëzit kanë krijuar ndër vite ndaj kafesë.
Aroma lidhet me kujtesën dhe emocionet
Shqisa e nuhatjes ka një lidhje të veçantë me trurin. Sinjalet e aromave përpunohen në zona të lidhura ngushtë me sistemin limbik, i cili luan një rol të rëndësishëm në kujtesë dhe emocione. Kjo shpjegon edhe përse aroma e kafesë mund të shkaktojë menjëherë ndjenja kënaqësie, qetësie apo gatishmërie për të nisur ditën. Për shumë njerëz, aroma lidhet me ritualin e mëngjesit, pushimet gjatë punës apo momentet e përqendrimit. Në eksperimentet e përmendura në studim, aroma e kafesë në ambient u shoqërua me një perceptim më pozitiv dhe me një ndjenjë më të madhe gatishmërie për të kryer detyrat.
Kafeina dhe aroma nuk kanë të njëjtin efekt
Ndikimi i kafesë në tru nuk vjen vetëm nga aroma. Kafeina është një stimulues i njohur i sistemit nervor qendror. Ajo vepron kryesisht duke bllokuar receptorët e adenozinës, një mekanizëm që ndihmon në reduktimin e ndjesisë së lodhjes dhe përgjumjes. Efektet e kafeinës mund të shfaqen brenda pak kohësh pas konsumimit dhe të zgjasin disa orë, në varësi të individit dhe sasisë së konsumuar. Por në rastin e aromës së kafesë, studiuesit theksojnë një mekanizëm tjetër: truri mund të reagojë ndaj aromës bazuar në asociacionet që ka krijuar me pijen. Nëse një person e lidh kafenë me energjinë, përqendrimin apo një moment të këndshëm, edhe aroma e saj mund të aktivizojë këto pritshmëri.
Një potencial që kërkon studime të mëtejshme
Gjetjet e këtij studimi e vendosin nuhatjen në qendër të vëmendjes si një shqisë me potencial të rëndësishëm për ndikimin në humor dhe sjellje. Ekspertët e neuromarketingut kanë studiuar prej kohësh mënyrën se si aromat ndikojnë në perceptimin dhe emocionet e njerëzve. Lidhja e fortë mes nuhatjes, kujtesës dhe sistemit emocional e bën këtë shqisë veçanërisht interesante për kërkime të mëtejshme. Megjithatë, aroma e kafesë nuk duhet konsideruar si një zëvendësim për efektet fiziologjike të kafeinës. Ajo që sugjeron studimi është se edhe pritshmëritë dhe asociacionet tona mund të ndikojnë në mënyrën se si truri reagon ndaj një stimuli të njohur.
Kështu, rituali i përditshëm i kafesë mund të jetë më kompleks nga sa duket: edhe përpara se të pimë gllënjkën e parë, aroma e saj mund të ketë nisur tashmë të ndikojë në humorin dhe gatishmërinë tonë për ditën.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
