Ndonjëherë, mënyrat më të vogla të komunikimit zbulojnë më shumë sesa fjalët. Një përqafim, një prekje e lehtë apo mënyra se si mbajmë dorën e partnerit mund të shprehin afërsi, dashuri, siguri dhe dëshirë për lidhje emocionale.
Mbajtja e duarve është një nga format më të zakonshme të kontaktit fizik në marrëdhëniet romantike. Edhe pse mund të duket si një gjest i thjeshtë, ai mund të ketë rëndësi emocionale dhe psikologjike. Përmes prekjes, partnerët mund të shprehin mbështetje, përkatësi dhe kujdes pa pasur nevojë të përdorin fjalë. Megjithatë, është e rëndësishme të kuptojmë se nuk ekziston një mënyrë universale për të interpretuar stilin e mbajtjes së duarve. Një gjest i vetëm nuk mund të përcaktojë cilësinë apo të ardhmen e një marrëdhënieje. Kuptimi i tij varet nga konteksti, personaliteti, historia emocionale dhe mënyra se si të dy partnerët e përjetojnë afërsinë.
Prekja si gjuhë e komunikimit emocional
Psikologjia e marrëdhënieve ndërpersonale e konsideron prekjen një element të rëndësishëm të komunikimit joverbal. Ajo mund të përcjellë emocione që ndonjëherë është e vështirë t’i shprehim përmes fjalëve. Studiuesja Kory Floyd ka studiuar rolin e komunikimit të afeksionit në marrëdhëniet njerëzore. Në punimet e tij, ai shpjegon se shprehja e dashurisë dhe afërsisë përmes komunikimit verbal dhe joverbal lidhet me mirëqenien emocionale dhe cilësinë e marrëdhënieve. Mbajtja e duarve mund të shprehë:
Siguri dhe mbështetje emocionale.
Dëshirë për afërsi dhe kontakt fizik.
Ndjenjën e përkatësisë dhe lidhjes.
Kujdes dhe gatishmëri për të qenë pranë partnerit.
Në këtë kuptim, prekja nuk është vetëm një veprim fizik, por edhe një mënyrë për të komunikuar praninë dhe përkushtimin emocional.
Çfarë mund të shprehë mënyra e mbajtjes së duarve?
Edhe pse nuk ekziston një interpretim shkencor universal për çdo stil të mbajtjes së duarve, disa mënyra të zakonshme mund të na ndihmojnë të reflektojmë mbi dinamikën e afërsisë në çift.
Gishtat e ndërthurur – Kjo mënyrë e mbajtjes së duarve shpesh perceptohet si një gjest intim dhe i afërt. Mund të shprehë dëshirën për kontakt të ngushtë, përkëdhelje dhe lidhje emocionale. Për disa çifte, është një mënyrë natyrale për të shprehur dashurinë dhe përkushtimin.
Mbajtja e dorës me një kapje të lehtë – Një kontakt i butë mund të shprehë qetësi, rehati dhe afërsi pa pasur nevojë për kontakt të vazhdueshëm ose intensiv. Kjo mund të jetë karakteristike për partnerët që e shprehin dashurinë në mënyrë të qetë dhe spontane.
Njëri partner e kap dorën e tjetrit – Ky gjest mund të shprehë iniciativë, dëshirë për afërsi ose mbështetje. Në disa situata, njëri partner mund të kërkojë kontakt fizik për t’i dhënë tjetrit siguri. Megjithatë, nuk duhet interpretuar automatikisht si shenjë dominimi apo kontrolli.
Mbajtja e duarve krah për krah – Kjo formë e kontaktit mund të shprehë shoqërim, rehati dhe ndjenjën e të qenit bashkë. Për disa çifte, afërsia nuk kërkon domosdoshmërisht ndërthurjen e gishtave apo kontaktin e ngushtë fizik.
Mbajtja e duarve dhe siguria emocionale
Një nga aspektet më interesante të kontaktit fizik në çift është lidhja e tij me ndjenjën e sigurisë emocionale. Psikologu James A. Coan, së bashku me Hillary Schaefer dhe Richard Davidson, publikoi në vitin 2006 një studim të njohur me titull Lending a Hand: Social Regulation of the Neural Response to Threat. Në këtë studim, 16 gra të martuara u vendosën përballë një situate kërcënuese, ndërsa në disa raste mbanin dorën e bashkëshortit, të një personi të panjohur ose nuk mbanin dorën e askujt. Rezultatet treguan se mbajtja e dorës së bashkëshortit shoqërohej me ulje të aktivitetit në disa zona të trurit të lidhura me reagimin ndaj kërcënimit. Efekti ishte veçanërisht i dukshëm te gratë që raportonin marrëdhënie martesore më cilësore. Ky studim sugjeron se prekja e partnerit mund të funksionojë si një burim mbështetjeje emocionale, veçanërisht në situata stresi apo pasigurie.
Çfarë ndodh kur njëri partner nuk e kërkon shpesh kontaktin fizik?
Jo të gjithë njerëzit e shprehin dashurinë në të njëjtën mënyrë. Disa kërkojnë vazhdimisht përqafime dhe prekje, ndërsa të tjerë ndihen më rehat me një nivel më të kufizuar kontakti fizik. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se njëri partner dashuron më shumë se tjetri. Studiuesit Brett Jakubiak dhe Brooke Feeney, në një rishikim shkencor të publikuar në vitin 2017, analizuan mënyrën se si prekja afektive mund të ndikojë në mirëqenien psikologjike dhe marrëdhëniet ndërpersonale. Ata theksuan rolin e saj në reduktimin e stresit dhe forcimin e lidhjes emocionale. Nga ana tjetër, studimet mbi stilin e lidhjes emocionale tregojnë se disa individë mund të ndihen më pak rehat me afërsinë fizike, veçanërisht kur kanë prirje drejt shmangies emocionale. Prandaj, është e rëndësishme të mos e interpretojmë mungesën e një gjesti fizik si mungesë dashurie. Ajo që ka rëndësi është të kuptojmë nevojat e njëri-tjetrit dhe të gjejmë mënyra të përbashkëta për të shprehur afërsinë.
A mund të forcojë mbajtja e duarve marrëdhënien?
Hulumtimet sugjerojnë se prekja e dashur mund të kontribuojë në përmirësimin e përvojave pozitive në çift. Një studim ndërkombëtar i publikuar në revistën Scientific Reports në vitin 2023 analizoi të dhënat e 7,880 pjesëmarrësve nga 37 vende. Studiuesit gjetën një lidhje pozitive midis dashurisë së raportuar në marrëdhënie dhe shpeshtësisë së sjelljeve afektive, si përqafimi, puthja dhe përkëdhelja. Gjithashtu, Jakubiak, Fuentes dhe Feeney (2023), në një studim mbi çiftet e martuara, zbuluan se prekja afektive lidhej me rritjen e aktiviteteve pozitive të përbashkëta dhe me perceptime më pozitive ndaj partnerit. Kjo tregon se gjestet e vogla të afërsisë mund të ndihmojnë në krijimin e një klime më të ngrohtë emocionale në marrëdhënie.
Në përfundim, mënyra se si ia mbajmë dorën partnerit mund të jetë një formë e bukur e komunikimit emocional. Ajo mund të shprehë afërsi, siguri, përkujdesje dhe dëshirë për lidhje. Megjithatë, nuk duhet të biem në grackën e interpretimeve të thjeshtuara, duke menduar se ndërthurja e gishtave tregon domosdoshmërisht dashuri më të madhe apo se mbajtja e lehtë e dorës nënkupton distancë emocionale. Sepse ndonjëherë, dashuria nuk ka nevojë për fjalë të mëdha. Mjafton një dorë që ju kërkon të qëndroni pranë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
