FB

May 4, 2026 | 16:00

Çrregullimi i spektrit të autizmit shoqërohet me keqformime specifike kongjenitale

Një analizë e të dhënave nga Regjistri Kombëtar i Lindjeve i Izraelit zbuloi se keqformimet kongjenitale ishin më të zakonshme tek fëmijët e diagnostikuar me çrregullim të spektrit të autizmit (ÇSA) sesa tek fëmijët neurotipikë. Anomalitë fizike më të përhapura ishin keqformimet e sistemit qarkullues dhe urogjenital.

autizmi

Është interesante se studimi sugjeron një ndarje të dallueshme biologjike gjinore: keqformimet e sistemit gjenital ishin më të shpeshta ekskluzivisht tek djemtë me ÇSA, ndërsa keqformimet jo-gjeniturinare (kryesisht qarkullimi i gjakut) ishin më të zakonshme tek vajzat me ÇSA në krahasim me vajzat neurotipike. Artikulli u botua në Molecular Psychiatry.

Çrregullimi i spektrit të autizmit është një gjendje neurologjike dhe zhvillimore që ndikon në mënyrën se si një person bashkëvepron, komunikon, mëson dhe sillet. Simptomat zakonisht fillojnë në fëmijërinë e hershme, shpesh brenda dy viteve të para të jetës. Autizmi karakterizohet si një spektër sepse mund të manifestohet shumë ndryshe nga një person tek tjetri, duke paraqitur një gamë të gjerë pikash të forta, sfidash dhe nevojash për mbështetje.

Karakteristikat e përbashkëta përfshijnë vështirësi në komunikimin dhe ndërveprimin shoqëror, si dhe sjellje, interesa ose aktivitete të kufizuara ose përsëritëse. Disa individë autikë flasin rrjedhshëm, ndërsa të tjerë mund të përdorin pak fjalë ose të mos jenë verbalë. Shumë njerëz autikë përjetojnë gjithashtu dallime në të nxënë, vëmendje, përpunim shqisor ose lëvizje. Shkencëtarët sugjerojnë se autizmi ka një origjinë shumëfaktoriale të ndikuar shumë nga faktorët gjenetikë dhe mjedisorë, megjithëse mekanizmat e saktë themelorë nuk janë kuptuar plotësisht.

Autori i studimit, Rony Cleper, dhe kolegët e tij nisën të hetonin nëse disa keqformime fizike të pranishme në lindje shoqërohen me një probabilitet në rritje të një diagnoze të mëvonshme të Çrregullimit të Spektrit Autik (ÇSA). Një sasi e konsiderueshme provash tregon se ndërhyrja e hershme tenton të përmirësojë rezultatet dhe funksionimin për individët me ÇSA. Për shkak të kësaj, identifikimi nëse keqformime specifike kongjenitale mund të shërbejnë si “flamuj të kuq” zhvillimorë mund të ndihmojë në drejtimin e të porsalindurve në rrezik drejt shqyrtimit diagnostikues më të hershëm.

Për ta eksploruar këtë, studiuesit analizuan të dhëna nga Regjistri Kombëtar i Lindjeve i Izraelit, i cili regjistron të gjitha lindjet e gjalla dhe zbulon keqformime kongjenitale në vend, së bashku me Regjistrin e Autizmit të Ministrisë së Çështjeve Sociale të Izraelit.

© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

MARKETINGU:
Agjente Marketingu:
Erinda Topi: 0688019400
E-mail: [email protected]

© Revista Psikologjia. Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

To Top