Madhështia e një njeriu nuk matet me postin, pasurinë apo ndikimin që ka, por me mënyrën se si sillet me ata që nuk kanë asgjë për t’i ofruar në këmbim. Një fjalë e mirë për një punonjës pastrimi, respekti ndaj një kamarieri, durimi me një fëmijë apo dëgjimi me vëmendje i një të moshuari mund të duken si gjeste të vogla. Në të vërtetë, ato tregojnë shumë për karakterin, empatinë dhe pjekurinë emocionale të një individi.
Në psikologji, mënyra se si sillemi me të tjerët lidhet ngushtë me inteligjencën emocionale dhe zhvillimin moral. Njerëzit me vetëbesim dhe siguri të brendshme nuk kanë nevojë të nënçmojnë të tjerët për të ndjerë epërsi. Përkundrazi, respekti ndaj çdo personi, pavarësisht statusit, është shenjë e një vetëvlerësimi të shëndetshëm.
Mirësia si shenjë force – Empatia është një nga elementet kryesore të marrëdhënieve të shëndetshme. Të dëgjosh, të kuptosh dhe të respektosh tjetrin kërkon vetëkontroll dhe pjekuri. Për këtë arsye, mirësia nuk duhet parë si dobësi. Një drejtues që respekton punonjësit, një mësues që trajton me dinjitet nxënësit apo një prind që dëgjon fëmijën pa paragjykim, krijojnë një klimë besimi dhe bashkëpunimi. E kundërta – përçmimi, ironia dhe arroganca – prodhon pasiguri dhe dëmton marrëdhëniet. Sjellja përçmuese shpesh lidhet me pasigurinë personale. Një individ që ndihet i dobët emocionalisht mund të kërkojë të ndihet superior duke ulur të tjerët. Kjo është veçanërisht e dukshme te personat që janë të sjellshëm me njerëzit me pushtet, por arrogantë me ata që i konsiderojnë më pak të rëndësishëm.
Respekti mësohet që në familje – Qëndrimi ndaj të tjerëve fillon të formohet që në fëmijëri. Fëmijët mësojnë jo vetëm nga këshillat, por mbi të gjitha nga shembulli që shohin te prindërit. Një fëmijë që sheh prindërit të falënderojnë një kamarier, të respektojnë një punonjës shërbimi apo të ndihmojnë dikë në nevojë, mëson se dinjiteti njerëzor nuk varet nga profesioni, pasuria apo statusi.
Edhe në punë, respekti sjell rezultate – Kultura e respektit ka rëndësi edhe në vendin e punës. Kur punonjësit ndihen të dëgjuar dhe të vlerësuar, rritet bashkëpunimi, besimi dhe gatishmëria për të dhënë ide të reja. Ndërsa një mjedis ku mbizotërojnë kritikat, poshtërimi dhe frika mund të ulë motivimin dhe performancën. Një shoqëri e shëndetshme, gjithashtu, nuk matet vetëm nga zhvillimi ekonomik, por edhe nga mënyra se si trajton njerëzit më të cenueshëm. Respekti ndaj të moshuarve, fëmijëve, personave me aftësi të kufizuara apo njerëzve në vështirësi ekonomike është tregues i kulturës dhe qytetarisë së një shoqërie.
Ndryshimi fillon nga gjestet e vogla – Përshëndetja, falënderimi, dëgjimi pa paragjykim, ndihma pa poshtërim dhe përdorimi i një gjuhe të respektueshme janë veprime të thjeshta, por me ndikim të madh. Në fund, karakteri i një njeriu nuk testohet kur përballet me dikë më të fuqishëm se vetja, por kur ka përballë dikë që nuk mund t’i japë asgjë në këmbim.
Madhështia e vërtetë nuk është të bësh të tjerët të ndihen të vegjël, por t’i bësh të ndihen të respektuar. Dhe shpesh, bota ndryshon jo nga veprat e mëdha, por nga mënyra se si zgjedhim të sillemi me njëri-tjetrin çdo ditë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
