E njihni menjëherë fytyrën e dikujt, mbani mend ku e keni takuar dhe madje mund të dini edhe me çfarë merret, por kur vjen momenti për t’i thënë emrin, ai thjesht nuk ju vjen në mendje. Kjo situatë është shumë më e zakonshme nga sa duket dhe, në shumicën e rasteve, nuk do të thotë se keni një kujtesë të dobët.
Një nga arsyet lidhet me vetë natyrën e emrave. Ndryshe nga shumë informacione të tjera që mësojmë për një person, emri i përveçëm shpesh nuk na jep shumë të dhëna për ta lidhur me një karakteristikë konkrete. Nëse dikush ju thotë se është mjek, fotograf, sportist apo fqinj, fjala lidhet menjëherë me një profesion, aktivitet apo imazh. Ndërsa një emër si “Laura” apo “Sergio” nuk përshkruan domosdoshmërisht asgjë rreth personit. Pikërisht për këtë arsye, emri mund të mos fiksohet aq mirë sa fytyra apo informacionet e tjera që marrim gjatë një bisede.
Vëmendja mund të jetë diku tjetër
Kur takoni dikë për herë të parë, nuk jeni gjithmonë të përqendruar vetëm te emri i tij. Ndërsa personi prezantohet, mund të jeni duke menduar se çfarë do të thoni më pas, si të vazhdoni bisedën apo si të lini një përshtypje të mirë. Në këto momente, emri mund të dëgjohet, por të mos përpunohet mjaftueshëm për t’u ruajtur në kujtesë. Kjo shpjegon edhe një situatë të zakonshme: mund të kujtoni shumë mirë bisedën që zhvilluat me dikë, por jo emrin që ai ose ajo ju tha në sekondat e para. Me fjalë të tjera, problemi mund të mos jetë te aftësia për të kujtuar, por te fakti që informacioni nuk është regjistruar siç duhet që në fillim.
Sa më shumë shqetësoheni për emrin, aq më e vështirë mund të bëhet
Ekziston edhe një paradoks tjetër. Kur i thoni vetes vazhdimisht “duhet ta mbaj mend këtë emër”, një pjesë e vëmendjes suaj përqendrohet pikërisht te frika se mos e harroni. Në vend që të dëgjoni natyrshëm bisedën dhe të krijoni një lidhje me personin përballë, mund të filloni të kontrolloni veten nëse e keni memorizuar emrin. Kjo mund ta bëjë edhe më të vështirë përpunimin e informacionit. Një qasje më e dobishme është të përqendroheni fillimisht te emri dhe ta lidhni atë me një detaj konkret rreth personit.
Si t’i mbani mend më lehtë emrat?
Fytyra e një personi përmban shumë më tepër informacion vizual sesa një emër i vetëm. Prandaj, krijimi i një lidhjeje mes emrit dhe një detaji tjetër mund ta bëjë më të lehtë kujtimin.
Përsëriteni emrin menjëherë – Sapo ta dëgjoni emrin, përsëriteni një herë në mendje. Kjo ju ndihmon ta përpunoni informacionin në vend që ta lini të kalojë pa u vënë re.
Përdoreni emrin gjatë bisedës – Nëse lind natyrshëm, përdoreni emrin përsëri gjatë bisedës. Për shembull: “Gëzohem që të njoh, Marta. A punon edhe ti në këtë zyrë?” Dëgjimi dhe përdorimi i emrit për herë të dytë mund ta përforcojë lidhjen mes emrit dhe personit.
Lidheni emrin me një detaj – Emri bëhet më i lehtë për t’u kujtuar kur e lidhni me diçka konkrete. Mund të mendoni: “Pablo, fotografi”, “Ana, që jeton në Valencia” ose “Lucia, partnerja e Carlos”. Kështu, emri nuk mbetet më një fjalë e izoluar, por bëhet pjesë e një informacioni më të gjerë.
Shkruajeni më vonë – Nëse sapo keni takuar disa njerëz, veçanërisht në një takim pune apo aktivitet shoqëror, mund t’i shënoni emrat së bashku me disa detaje që ju ndihmojnë t’i identifikoni. Kur t’i takoni përsëri, këto të dhëna mund t’ju shërbejnë si një kujtesë e dobishme.
Po nëse emri ju ka ikur fare?
Nëse, pavarësisht përpjekjeve, nuk e mbani mend emrin, zakonisht është më mirë ta pyesni përsëri sesa të bëni sikur e dini. Mund të thoni thjesht: “Më fal, ma kujton edhe një herë emrin?”
Të pranosh se e ke harruar emrin është zakonisht më pak e sikletshme sesa të përdorësh një emër të gabuar. Harrimi i emrit të dikujt herë pas here është një pjesë normale e kufizimeve të kujtesës. Herën tjetër që takoni një person të ri, përpiquni të përqendroheni te emri në momentin e prezantimit, përsëriteni një herë dhe lidheni me një detaj konkret. Një përpjekje e vogël në ato sekondat e para mund ta bëjë shumë më të lehtë ta kujtoni emrin kur ta takoni sërish.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
