Ndonjëherë mjafton një puthje. Një gjest i butë, një vëmendje e sinqertë, një çast në të cilin dikush na sheh vërtet. Dhe ajo që kemi ndërtuar me aq kujdes për t’u mbrojtur fillon të shkrihet. Armatura bie dhe, pas saj, shfaqet njeriu me gjithë brishtësinë, dritën dhe nevojën e tij për t’u dashur.
Të gjithë përjetojmë dhimbje, vetmi, zhgënjim dhe pasiguri. Arsyet janë të ndryshme dhe lidhen me përvojat tona, me mënyrën se si e perceptojmë botën, por edhe me ndjeshmërinë që mbartim. Sa më thellë ta përjetojmë jetën, aq më shumë mund të jemi të prekshëm prej saj. Dhe vjen një moment kur, për t’u mbrojtur, vendosim të ndërtojmë një barrierë.
Kur dhimbja bëhet mburojë – Dhimbjet e brendshme mund të jenë po aq të forta sa ato fizike. Një humbje, një zhgënjim, një refuzim apo një marrëdhënie që na ka lënduar mund të na bëjë të mendojmë se mënyra më e sigurt për të mos vuajtur sërish është të mos lejojmë askënd të na afrohet. Kështu lind armatura emocionale. Fillimisht ajo duket si një mekanizëm mbrojtës. Na ndihmon të vendosim kufij, të distancohemi nga ajo që na dëmton dhe të rifitojmë një ndjenjë kontrolli. Por, kur kjo mbrojtje bëhet mënyra jonë e përhershme e të jetuarit, mund të fillojë të na izolojë jo vetëm nga dhimbja, por edhe nga dashuria, afërsia dhe gëzimi. Siç shkruante Fernando Pessoa: “Bota është e atyre që nuk dëgjojnë. Kushti thelbësor për të qenë njeri praktik është mungesa e ndjeshmërisë.”
Në një shoqëri që shpesh e shpërblen fortësinë, vetëbesimin dhe aftësinë për të mos u prekur nga asgjë, ndjeshmëria mund të perceptohet gabimisht si dobësi. Të tregosh se je lënduar, se ke nevojë për dikë apo se një fjalë të ka prekur, ndonjëherë duket sikur të vendos në një pozitë më të pambrojtur. Por ndjeshmëria nuk është mungesë force. Është pjesë e të qenit njeri.
Një botë që kërkon të jemi gjithmonë mirë – Ndoshta një nga paradokset e kohës sonë është se, ndërsa jeta moderne na ka ofruar shumë lehtësi, kemi krijuar edhe një presion të vazhdueshëm për të qenë të lumtur. Duhet të dukemi mirë. Të kemi sukses. Të jemi të sigurt. Të kemi marrëdhënie të shëndetshme, karrierë, stabilitet dhe një jetë që nga jashtë duket e plotë. Në këtë realitet, dhimbja shpesh perceptohet si një devijim nga ajo që “duhet” të jetë jeta. Por vuajtja nuk është një gabim në sistem. Ajo është pjesë e përvojës njerëzore. Nëse shohim pas në histori, kuptojmë se breza të tërë kanë përballuar vështirësi të jashtëzakonshme. Ajo që ka ndryshuar ndjeshëm është mënyra se si sot e përkufizojmë suksesin, lumturinë dhe pranimin shoqëror. Shpesh krijojmë përshtypjen se duhet të jemi gjithmonë në kontroll dhe se çdo çarje në këtë imazh është një dështim personal. Kjo mund të na shtyjë të fshehim plagët në vend që t’i shërojmë.
Armatura që na mbron mund të na burgosë – Kur jemi lënduar disa herë, është e kuptueshme të bëhemi më të kujdesshëm. Mund të fillojmë të mos besojmë lehtë, të shmangim intimitetin ose të mos i shfaqim emocionet tona. Por ekziston një kufi i padukshëm mes të pasurit kufij të shëndetshëm dhe të jetuarit pas një muri. Në përpjekje për të mos u lënduar, mund të bëhemi indiferentë. Për të mos u zhgënjyer, mund të mos presim më asgjë nga askush. Për të mos u dukur të dobët, mund të mësojmë të mos kërkojmë ndihmë. Dhe pak nga pak, mbrojtja që dikur na shpëtoi nga dhimbja mund të fillojë të na largojë edhe nga ajo që na bën të ndihemi gjallë. Të veshësh armaturë nuk do të thotë domosdoshmërisht të luftosh kundër botës. Ndonjëherë do të thotë t’i dorëzohesh frikës se mos lëndohesh përsëri.
Dhe pastaj vjen një puthje – Mund të jetë një puthje, një përqafim, një vështrim ose thjesht prania e dikujt që nuk kërkon të na ndryshojë. Një moment i vogël mund të prekë pikërisht atë pjesë të vetes që kemi mbajtur të fshehur për një kohë të gjatë. Sepse pas çdo armature ekziston një njeri. Një njeri që, pavarësisht zhgënjimeve, vazhdon të ketë nevojë për afërsi. Që dëshiron të dëgjohet. Të kuptohet. Të pranohet jo vetëm kur është i fortë, por edhe kur është i lodhur, i pasigurt apo i plagosur. Alda Merini e ka shprehur bukur këtë ide: “Ndjeshmëria nuk është një grua, ndjeshmëria është njerëzore. Kur ta gjeni në një njeri, bëhet poezi.” Ndoshta pikërisht këtu qëndron edhe paradoksi më i bukur: ajo që përpiqemi me aq forcë ta fshehim mund të jetë pikërisht ajo që na bën të veçantë.
Të jetosh pa e mohuar brishtësinë – Të jesh i fortë nuk do të thotë të mos kesh plagë. As të jesh i pavarur nuk do të thotë të mos kesh nevojë për askënd. Forca e vërtetë mund të jetë edhe aftësia për të pranuar atë që ndiejmë, pa turp dhe pa nevojën për ta maskuar. Të kuptojmë se një zemër e lënduar nuk është një zemër e dështuar. Prandaj, ndoshta nuk kemi nevojë ta heqim përgjithmonë armaturën. Mjafton të mësojmë kur duhet ta vendosim dhe, mbi të gjitha, kur mund ta heqim. Të lejojmë dikë të afrohet. Të pranojmë një përqafim. Të themi “kam nevojë për ty”. Të qajmë kur kemi nevojë. Të duam pa kërkuar garanci se nuk do të lëndohemi kurrë. Sepse plagët nuk na bëjnë më pak të denjë për dashuri. Na bëjnë njerëzorë.
Dhe ndoshta, në fund, nuk është një botë pa dhimbje ajo që kërkojmë. Është një botë ku mund të jemi të pambrojtur për një çast, pa pasur frikë se do të thyhemi. Ndonjëherë mjafton një puthje për ta kujtuar këtë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
