Ndarja nuk është thjesht largimi i një njeriu nga jeta jonë. Është edhe humbja e një realiteti që kishim ndërtuar në mendje, e planeve që kishim imagjinuar dhe e një të ardhmeje ku dikush kishte një vend të veçantë. Në psikologji, ndarja mund të përjetohet si një proces zie. Nuk vajtojmë vetëm personin që humbëm, por edhe versionin e vetes që ishim pranë tij, sigurinë emocionale dhe ëndrrat që nuk do të realizohen më.

Psikologia Elisabeth Kübler-Ross, përmes studimeve të saj mbi zinë dhe humbjen, ndihmoi të kuptojmë se dhimbja emocionale mund të shoqërohet me mohim, zemërim, negociim, trishtim dhe pranim. Këto përjetime nuk ndodhin domosdoshmërisht në një rend të caktuar, por tregojnë kompleksitetin e procesit të humbjes. Vetëm duke e lejuar veten ta ndiejmë dhimbjen, mund të fillojmë ta kuptojmë atë. Ajo që mohohet, shpesh mbetet e pazgjidhur; ajo që pranohet, mund të përpunohet. Psikologët Mario Mikulincer dhe Phillip Shaver, në studimin e tyre mbi teorinë e lidhjes emocionale (Attachment Theory), shpjegojnë se humbja e partnerit aktivizon sistemin tonë të lidhjes emocionale. Kjo është arsyeja pse pas ndarjes mund të ndiejmë boshllëk, ankth, mall dhe një dëshirë të fortë për t’u rikthyer tek personi që nuk është më pjesë e jetës sonë. Shërimi kërkon kohë dhe krijimin gradual të një sigurie të re emocionale, pa qenë më i varur nga prania e atij personi. Por duhet kuptuar diçka e rëndësishme: nuk është dhimbja në vetvete ajo që shëron, por mënyra se si ne e përjetojmë, e pranojmë dhe e përpunojmë atë.
Të qash nuk është dobësi. Të ndiesh mungesën nuk do të thotë se duhet të kthehesh. Të kujtosh nuk do të thotë se nuk ke ecur përpara.
Psikologu Christopher Fagundes, në studimin e tij mbi përshtatjen emocionale pas ndarjes, thekson se vështirësia për t’u shkëputur emocionalisht nga ish-partneri mund ta zgjasë procesin e vuajtjes. Kjo na kujton se ndonjëherë shërimi fillon kur pushojmë së kërkuari siguri tek i njëjti person që tashmë nuk është më pjesë e marrëdhënies. Një rishikim sistematik i vitit 2025 nga Joana Fernandes dhe bashkëpunëtorët e saj, që përfshiu 47 studime, evidenton se ndarjet mund të ndikojnë në identitetin personal, mirëqenien psikologjike dhe mënyrën si ndërtojmë marrëdhëniet e ardhshme. Megjithatë, përballimi i shëndetshëm emocional mund të ndihmojë në vetëdije më të madhe dhe rritje personale. Prandaj, ndoshta kuptimi më i thellë i ndarjes nuk është të harrosh dikë, por të arrish në një pikë ku kujtimi i tij nuk të kontrollon më jetën.
Të shërohesh do të thotë të mos e masësh më vlerën tënde me faktin nëse dikush të zgjodhi apo jo. Do të thotë të kuptosh se fundi i një marrëdhënieje nuk është fundi i aftësisë tënde për të dashur, për t’u dashur dhe për të qenë i lumtur. Në fund, dhimbja mund të bëhet mësim, humbja mund të bëhet vetëdije dhe ndarja mund të bëhet fillimi i një marrëdhënieje më të shëndetshme me veten.
Sepse ndonjëherë, për të rifituar veten, duhet së pari të pranosh se ke humbur dikë. Dhe të kuptosh se nuk ke humbur veten bashkë me të.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.

