Në Kosovë, proceset zgjedhore shpesh nuk përfundojnë me ndjenjën e stabilitetit, por me një fazë të re pasigurie, ku debati zhvendoset nga vendimmarrja te negociatat, nga rezultati te koalicionet dhe nga qeverisja te pritja e vazhdueshme për marrëveshje politike. Në zgjedhjet e fundit parlamentare, asnjë subjekt politik nuk arriti shumicën e nevojshme për të qeverisur i vetëm, duke e bërë formimin e qeverisë të varur nga marrëveshjet mes partive, gjë që e bën koalicionin të domosdoshëm për stabilitet institucional.
Ky model i përsëritur ka krijuar një realitet ku stabiliteti politik nuk është më një gjendje e qëndrueshme, por një rezultat i përkohshëm i marrëveshjeve të brishta. Pikërisht këtu fillon një kosto që shpesh nuk shihet menjëherë, por ndjehet çdo ditë në jetën e qytetarëve. Kjo kosto nuk është vetëm institucionale apo ekonomike, por edhe thellësisht psikologjike, sepse pasiguria e vazhdueshme politike ndikon drejtpërdrejt në gjendjen emocionale të njerëzve, duke rritur ndjenjën e stresit, lodhjes mendore dhe mungesës së kontrollit mbi të ardhmen. Me kalimin e kohës, kjo shndërrohet në ankth të vazhdueshëm dhe në humbje të besimit ndaj institucioneve.
Një element shpesh i nënvlerësuar në këtë sistem është edhe nevoja për figura unifikuese në krye të shtetit, të cilat mund të ndihmojnë në uljen e tensioneve politike dhe forcimin e stabilitetit institucional. Në një realitet të ndarjeve të theksuara politike, një rol më neutral dhe më konsensual në krye të institucionit më të lartë shtetëror do të kontribuonte në qetësimin e skenës politike dhe në rritjen e besimit publik, duke u perceptuar si faktor balancues dhe stabilizues për vendin.
Njëkohësisht, kjo gjendje reflektohet edhe në ekonomi, ku investimet e reja shpesh ngadalësohen për shkak të paqartësisë politike, ndërsa projektet shtetërore mund të vonohen nga tranzicionet e shpeshta të qeverive. Kjo bën që bizneset të jenë më të kujdesshme dhe më pak të prira për planifikim afatgjatë, duke ndikuar indirekt edhe në punësim dhe zhvillim ekonomik. Në nivel institucional, mungesa e shumicës së qëndrueshme sjell qeveri të brishta dhe vendimmarrje të ngadalshme, ku reformat në fusha kyçe si drejtësia, administrata publike dhe ekonomia shpesh mbeten të papërfunduara ose të shtyra në kohë.
Kjo pasiguri nuk mbetet vetëm brenda institucioneve, por shtrihet edhe në shoqëri, ku krijon polarizim më të madh dhe ndarje mes qytetarëve. Debatet politike shpesh shndërrohen nga diskutim racional në konflikt emocional, duke dobësuar besimin e ndërsjellë dhe duke rritur ndjenjën e ndarjes sociale. Veçanërisht te të rinjtë, kjo situatë ushqen pasiguri për të ardhmen dhe dilema për qëndrimin në vend.
Si opinioniste, shpesh më mjafton vetëm një fjali për ta përmbledhur gjithë këtë cikël politik: “Dhe kështu fillon.” Një fjali e shkurtër që në dukje tingëllon e thjeshtë, por në realitet përmbledh atë që ndodh pas zgjedhjeve: fillimin e negociatave, pasigurisë dhe pritjes së re. Një fillim që nuk sjell menjëherë stabilitet, por vazhdim të një gjendjeje ku politika mbetet në lëvizje, ndërsa qytetari në pritje.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
