Një vakt i ndarë me partnerin, familjarët apo një person të afërt mund të ndikojë pozitivisht në mënyrën se si trupi përpunon sheqerin. Sipas një studimi të ri, prania e një personi të dashur mund të zbusë rritjen e glukozës në gjak pas ushqimit dhe të përshpejtojë rikthimin e saj në nivelet normale.
Të hash vetëm ose në shoqërinë e një personi të afërt mund të mos jetë njësoj për organizmin. Për të njëjtën sasi karbohidratesh të konsumuara, prania e një anëtari të rëndësishëm të rrjetit tonë shoqëror duket se lidhet me një përgjigje më të moderuar glicemike pas vaktit. Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga studiues të Universitetit Hebraik të Jerusalemit dhe Qendrës Mjekësore Sheba, i botuar në revistën shkencore Science Advances.
Çfarë ndodh në trup kur hamë në shoqëri?
Studiuesit analizuan mënyrën se si reagon organizmi ndaj ushqimit në kushte të ndryshme sociale. Pjesëmarrësve iu dha një vakt i standardizuar, i pasur me karbohidrate, ndërsa përgjigjja e glukozës në gjak u monitorua në situata të ndryshme: kur hanin vetëm dhe kur ndodheshin pranë një personi me të cilin kishin lidhje të afërt. Rezultatet treguan se afërsia emocionale shoqërohej me një rritje më të ulët të glukozës pas vaktit dhe me një rikthim më të shpejtë të niveleve të saj drejt normales. Studiuesit e lidhin këtë fenomen me atë që e quajnë “fiziologji sociale” – ideja se funksionet biologjike të njeriut nuk varen vetëm nga gjendja e brendshme e organizmit, por edhe nga marrëdhëniet dhe mjedisi social. Sipas të dhënave të studimit, ky efekt nuk duket se shpjegohet vetëm nga ulja e stresit dhe mund të shfaqet edhe pa kontakt fizik të drejtpërdrejtë.
Trupi nuk funksionon gjithmonë si një sistem i izoluar
Koncepti i fiziologjisë sociale sugjeron se prania e njerëzve me të cilët kemi lidhje emocionale mund të ndikojë në mënyrën se si organizmi rregullon procese të ndryshme. Autorët e studimit kanë vërejtur se ndërveprimi social është lidhur edhe me aspekte të tjera të fiziologjisë, përfshirë rregullimin e temperaturës së trupit gjatë ekspozimit ndaj të ftohtit dhe përgjigjet fiziologjike ndaj stresit, si te të rriturit ashtu edhe te foshnjat. “Ne e mendonim trupin e njeriut si një sistem të izoluar dhe vetërregullues”, shpjegon Shir Atzil, një nga studiueset e përfshira në kërkim. Sipas saj, gjetjet sugjerojnë se fiziologjia njerëzore është në thelb sociale dhe se prania e një personi të dashur mund të reduktojë energjinë që organizmi shpenzon për vetërregullim.
Çfarë do të thotë kjo për mënyrën si ushqehemi?
Gjetjet mund të hapin një këndvështrim të ri mbi marrëdhënien mes ushqyerjes dhe mjedisit social. Në vend që vakti të shihet vetëm në funksion të kalorive, karbohidrateve, yndyrave apo proteinave, studiuesit sugjerojnë se edhe rrethanat në të cilat hamë mund të kenë rëndësi për mënyrën se si reagon organizmi. Kjo mund të jetë veçanërisht interesante për kërkimet mbi shëndetin metabolik, përfshirë kontrollin e glukozës dhe rezistencën ndaj insulinës. Megjithatë, rezultatet nuk nënkuptojnë se të ngrënit në shoqëri mund të zëvendësojë një dietë të ekuilibruar, aktivitetin fizik apo trajtimet mjekësore. As nuk do të thotë se një vakt me njerëzit e dashur automatikisht parandalon shtimin në peshë apo çrregullimet metabolike. Ajo që sugjeron studimi është më e thjeshtë: mënyra se si hamë mund të jetë po aq interesante për t’u studiuar sa edhe ajo që hamë.
Në këtë këndvështrim, një mëngjes i ndarë me familjen apo një darkë me partnerin nuk është vetëm një moment social. Mund të jetë edhe një situatë në të cilën organizmi reagon ndryshe ndaj ushqimit. Megjithatë, autorët theksojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar më mirë mekanizmat e këtij fenomeni dhe rëndësinë e tij në jetën e përditshme. Për momentin, fiziologjia sociale mbetet një fushë në zhvillim, por që sjell një ide të rëndësishme: shëndeti i trupit mund të ndikohet jo vetëm nga ushqimi dhe aktiviteti, por edhe nga marrëdhëniet njerëzore.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
