Nga lojërat me letra te fjalëkryqet dhe Sudoku, disa aktivitete të thjeshta mund të ndihmojnë në stimulimin e vëmendjes, përqendrimit dhe aftësive mendore. Të mbash mendjen aktive nuk kërkon domosdoshmërisht aplikacione të sofistikuara apo programe të specializuara. Edhe disa minuta në ditë, të shpenzuara me lojëra që kërkojnë përqendrim, kujtesë dhe zgjidhje problemesh, mund të kthehen në një aktivitet të këndshëm të përditshëm.
Ashtu si aktiviteti fizik është i rëndësishëm për trupin, edhe angazhimi mendor është pjesë e një rutine të shëndetshme. Nga lojërat klasike me letra te fjalëkryqet, këto janë shtatë aktivitete që mund të përfshihen lehtësisht në përditshmëri.
1.Lojërat e kujtesës me letra
Lojërat e përputhjes së kartave janë ndër mënyrat më të thjeshta për të vënë në provë kujtesën vizuale. Qëllimi është të mbahet mend pozicioni i kartave dhe të gjenden çiftet me sa më pak përpjekje. Përveç kujtesës afatshkurtër, kjo lojë kërkon edhe vëmendje dhe përqendrim. Për ta bërë më sfiduese, mund të shtohen më shumë karta ose të kufizohet koha gjatë së cilës ato mund të vëzhgohen.
2.Kërkimi i fjalëve
Tabelat me shkronja ku fshihen fjalë kërkojnë vëmendje të vazhdueshme dhe aftësi për të dalluar modele vizuale. Kërkimi i fjalëve mund të jetë një aktivitet i shkurtër, por stimulues. Shkalla e vështirësisë mund të rritet duke zgjedhur tabela më të mëdha, fjalë më të gjata ose tema të caktuara.
3.Fjalëkryqet
Fjalëkryqet kombinojnë kujtesën, fjalorin dhe aftësitë gjuhësore. Për të gjetur përgjigjet, truri duhet të rikthejë informacion të ruajtur më parë dhe të krijojë lidhje mes koncepteve të ndryshme. Kalimi nga fjalëkryqet e thjeshta te ato më komplekse mund ta bëjë aktivitetin më sfidues dhe më të larmishëm.
4.Sudoku
Sudoku nuk fokusohet drejtpërdrejt te kujtesa verbale, por kërkon arsyetim logjik, planifikim dhe përqendrim. Gjatë zgjidhjes së një enigme, lojtari duhet të analizojë mundësitë, të mbajë parasysh informacionin dhe të shmangë vendimet e nxituara. Për këtë arsye, Sudoku mund të jetë një shtesë interesante në një rutinë me aktivitete mendore.
5.Lojërat me shoqërimin e fjalëve
Një tjetër mënyrë për të ushtruar shkathtësinë mendore është lidhja e shpejtë e fjalëve dhe koncepteve. Për shembull, një person mund të thotë “det” dhe tjetri të përgjigjet “plazh”, ndërsa “libër” mund të pasohet nga “bibliotekë”. Mund të krijohen edhe zinxhirë ku çdo fjalë lidhet me atë të mëparshmen. Ky aktivitet i thjeshtë mund të zhvillohet vetëm ose në shoqëri dhe nuk kërkon mjete të veçanta.
6.Mbajtja mend e listave
Një ushtrim tjetër është përpjekja për të mbajtur mend lista të shkurtra. Mund të jenë pesë ushqime, disa sende që ndodhen në një dhomë apo një listë fjalësh. Pas disa minutash, përpiquni t’i rikujtoni pa i parë. Me kalimin e kohës, numri i elementeve mund të rritet ose rendi i tyre mund të ndryshohet për ta bërë ushtrimin më të vështirë.
7.Mësimi përmendësh i këngëve dhe teksteve të shkurtra
Tekstet e këngëve, poezitë, citatet apo frazat e shkurtra mund të përdoren gjithashtu si ushtrime për kujtesën. Zgjedhja e një përmbajtjeje që ju pëlqen mund ta bëjë procesin më të këndshëm dhe më të lehtë për t’u kthyer në një zakon të përditshëm.
Lojërat nuk janë e vetmja mënyrë për të mbajtur mendjen aktive
Edhe pse lojërat mund të jenë një mënyrë argëtuese për të stimuluar aktivitetin mendor, ato nuk duhet të konsiderohen si zëvendësim për një mënyrë jetese të shëndetshme. Gjumi i mjaftueshëm, aktiviteti fizik, marrëdhëniet shoqërore, mësimi i gjërave të reja dhe kujdesi i përgjithshëm për shëndetin janë gjithashtu pjesë e rëndësishme e mirëqenies njohëse. Prandaj, lojërat e kujtesës mund të shihen si një plotësues i këtyre zakoneve dhe jo si një zgjidhje e vetme për ruajtjen e funksioneve njohëse.
Kur harresa kërkon vëmendje?
Harresa e rastësishme është e zakonshme dhe nuk nënkupton domosdoshmërisht një problem shëndetësor. Megjithatë, kur problemet me kujtesën përsëriten shpesh, përkeqësohen me kalimin e kohës ose fillojnë të ndikojnë në aktivitetet e përditshme, këshillohet konsultimi me një profesionist të kujdesit shëndetësor. Një vlerësim i duhur mund të ndihmojë në identifikimin e shkaqeve të ndryshimeve në kujtesë dhe në përcaktimin e hapave të nevojshëm.
Në fund, disa minuta të dedikuara çdo ditë për lojëra të tilla mund të jenë një mënyrë e thjeshtë për ta bërë rutinën më aktive nga ana mendore. Të kombinuara me gjumë të mirë, aktivitet fizik dhe zakone të shëndetshme, ato mund të shndërrohen në një aktivitet të dobishëm dhe, mbi të gjitha, argëtues.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
